توضیح تست فوق:طبق آیین دادرسی مدنی، تغییر خواسته تا پایان جلسه اول دادرسی امکانپذیر است.این حکم یک…
انتشار: 2026/07/26 16:20 UTC
توضیح تست فوق:طبق آیین دادرسی مدنی، تغییر خواسته تا پایان جلسه اول دادرسی امکانپذیر است.این حکم یکی از مهمترین قواعد شکلی در دادرسیهای حقوقی است و در ماده ۹۸ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی بیان شده است. مطابق این ماده، خواهان میتواند تا پایان اولین جلسه دادرسی، خواسته خود را تغییر دهد، افزایش دهد یا نحوه طرح آن را اصلاح کند، مشروط بر اینکه این تغییر با دعوای اولیه مرتبط بوده و منشأ واحدی داشته باشد.منظور از تغییر خواسته آن است که خواهان، موضوعی را که از دادگاه درخواست کرده است، اصلاح یا جایگزین کند. برای مثال، فردی ابتدا دادخواست «الزام به تنظیم سند رسمی» تقدیم میکند، اما در اولین جلسه دادرسی متوجه میشود که ابتدا باید «ابطال سند رسمی» را درخواست کند. در صورت وجود ارتباط و منشأ مشترک، امکان تغییر خواسته تا پایان جلسه اول وجود دارد.همچنین افزایش خواسته نیز در همین بازه زمانی مجاز است. به عنوان نمونه، اگر خواهان ابتدا مطالبه ۸۰۰ میلیون ریال را درخواست کرده باشد و قبل از پایان جلسه اول مشخص شود که میزان واقعی طلب ۱ میلیارد ریال است، میتواند مبلغ خواسته را افزایش دهد. البته باید هزینه دادرسی مربوط به مبلغ افزایشیافته نیز پرداخت شود.نکته مهم این است که پس از پایان اولین جلسه دادرسی، اصل بر این است که تغییر یا افزایش خواسته دیگر امکانپذیر نیست؛ مگر در موارد استثنایی که قانون اجازه داده باشد. هدف قانونگذار از تعیین این محدودیت، جلوگیری از طولانی شدن رسیدگی، حفظ حقوق خوانده و جلوگیری از غافلگیری او در جریان دادرسی است.منظور از پایان جلسه اول دادرسی، پایان واقعی اولین جلسهای است که دادگاه برای رسیدگی تشکیل داده است؛ حتی اگر جلسه به علت نیاز به ارائه مدارک یا دلایل، تجدید یا ادامه پیدا کند، در بسیاری از موارد ملاک همان اولین جلسهای است که وارد رسیدگی ماهوی شده است.نکته آزمونی مهم این است که تغییر خواسته با اصلاح دادخواست تفاوت دارد. اصلاح اشتباهات شکلی مانند غلط املایی، مشخصات طرفین یا رفع نقص دادخواست، با تغییر خواسته متفاوت است. همچنین تغییر خواسته با جلب شخص ثالث، ورود ثالث یا دعوای متقابل نیز تفاوت دارد که هر یک احکام و مهلتهای خاص خود را دارند.در آزمونهای حقوقی و کارشناسی رسمی، معمولاً این سؤال مطرح میشود که «آخرین مهلت تغییر یا افزایش خواسته چه زمانی است؟» پاسخ صحیح این است که تا پایان اولین جلسه دادرسی و آن هم به شرط وجود ارتباط کامل با دعوای اولیه و منشأ واحد. اگر این دو شرط وجود نداشته باشد، دادگاه تغییر خواسته را نمیپذیرد و خواهان باید دعوای جدیدی مطرح کند.@rasmik ✔️سفارش آنلاین محصولات آزمون کارشناسی رسمی 👇www.rasmi-karshenas.ir