قدرت نفتی ایران در تنگه هرمز چگونه معنا پیدا میکند؟حمید نوبهار،کارشناس اقتصادی در گفتوگو با تسنیم…
انتشار: 2026/08/25 05:25 UTCدریافت: 2026/08/25 05:55 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/25 05:55 UTC
قدرت نفتی ایران در تنگه هرمز چگونه معنا پیدا میکند؟حمید نوبهار،کارشناس اقتصادی در گفتوگو با تسنیم، با تشریح جایگاه نفت جمهوری اسلامی ایران در معادلات انرژی جهان گفت: قدرت نفتی ایران را نمیتوان با حجم تولید روزانه یا میزان صادرات در یک مقطع زمانی سنجید، جایگاه ایران در جغرافیای انرژی جهان حاصل ترکیب ذخایر عظیم هیدروکربوری، سابقه طولانی تولید، ظرفیت توسعه میادین، دسترسی به آبهای خلیج فارس و مجاورت با تنگه هرمز است؛ آبراهی که پیش از اختلالات سال 2026، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان بود.وی افزود: بر اساس دادههای اوپک، ایران در پایان سال 2024 حدود 208.6 میلیارد بشکه ذخایر اثباتشده نفت خام در اختیار داشته است. تولید نفت خام ایران نیز در سال 2024 حدود 3.26 میلیون بشکه در روز بوده است که بر جایگاه ویژه ایران از نظر برخورداری از منابع نفتی، صحه میگذارد.این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: برای ارزیابی قدرت نفتی جمهوری اسلامی باید بین ذخایر اثباتشده نفت، ظرفیت تولید، صادرات بالفعل و ظرفیت اثرگذاری بر بازار تفاوت قائل شد. ذخایر بزرگ به خودی خود قدرت بازار ایجاد نمیکند و ظرفیت تولید، امکان انتقال و توان دسترسی به بازار نیز اهمیت شایانی دارد. اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) برآورد کرده است که ظرفیت تولید نفت خام ایران در صورت رفع محدودیتهای تحریمی میتواند به حدود 3.8 میلیون بشکه در روز بازگردد.وی ادامه داد: دادههای EIA همچنین تصریح میکند که صادرات نفت خام و میعانات ایران که در سال 2020 حدود 400 هزار بشکه در روز بود، در سال 2023 به نزدیک 1.4 میلیون بشکه در روز رسید و در هشت ماه نخست سال 2024 حدود 1.5 میلیون بشکه در روز برآورد شد. چین در سال 2023 مقصد حدود 90 درصد صادرات نفت خام و میعانات ایران بود. آمار مذکور از یک طرف ظرفیت ایران برای حفظ صادرات در شرایط تحریم را نشان میدهد و از طرف دیگر اهمیت تنوع بازارهای صادراتی را برای افزایش قدرت مانور نفتی کشور آشکار میکند.نوبهار با اشاره به جایگاه تنگه هرمز گفت: ایران بهتنهایی تعیینکننده قیمت جهانی نفت نیست، اما ظرفیت تولید، ذخایر عظیم و موقعیت جغرافیایی کشور میتواند بر توازن عرضه و انتظارات بازار اثر بگذارد، تنگه راهبردی هرمز این اهمیت را افزایش میدهد چرا که مسیر انتقال نفت تولیدکنندگان بزرگ خلیج فارس به بازارهای جهانی است.وی اضافه کرد: بر اساس دادههای اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده در سال 2023 حدود 20.9 میلیون بشکه در روز نفت خام، میعانات و فرآوردههای نفتی از تنگه هرمز عبور کرده است. از این میزان حدود 14.9 میلیون بشکه در روز مربوط به نفت خام و میعانات بوده که معادل بخش بزرگی از تجارت دریایی نفت جهان است و اهمیت اقتصادی هرمز را فراتر از یک آبراه منطقهای قرار میدهد.وی تصریح کرد: موقعیت هرمز باعث شده هرگونه اختلال در تنگه، محاسبات پالایشگاهها، شرکتهای کشتیرانی، بیمهگران، معاملهگران انرژی و دولتهای واردکننده نفت را تحت تأثیر قرار دهد.این کارشناس اقتصاد انرژی ادامه داد: قدرت نفتی کشور در مرزهای چاه نفت متوقف نمیشود. نفت ایران بخشی از شبکه تولید، ذخیرهسازی، پایانههای صادراتی، خطوط انتقال، ناوگان حمل، پالایشگاههای مقصد و نظام مالی است، هرچه این شبکه انعطافپذیرتر باشد، توان ایران برای استفاده اقتصادی از ذخایر خود نیز بیشتر خواهد شد، به همین دلیل توسعه پایانههای صادراتی خارج از محدوده هرمز، افزایش ظرفیت ذخیرهسازی، تنوع مشتریان و تقویت زیرساختهای انتقال انرژی، اهمیت راهبردی دارد.وی با اشاره به پروژه جاسک گفت: کشور برای کاهش آسیبپذیری صادرات نفت در برابر محدودیتهای مسیر هرمز، زیرساخت صادراتی جاسک و خط لوله گوره ـ جاسک را توسعه داده است که ظرفیت اسمی این خط حدود یک میلیون بشکه در روز برآورد میشود، همچنین ظرفیت پایانههای بارگیری نفت ایران بیش از 8 میلیون بشکه در روز برآورد شده که بیانگر وجود ظرفیت زیرساختی قابلتوجه در صنعت نفت کشور است.وی درباره وابستگی صادرات ایران به چین گفت: بازار چین برای نفت ایران اهمیت بسیار بالایی دارد، اما تنوع مشتریان میتواند ریسک تمرکز بازار را کاهش دهد. بر اساس گزارش رویترز در 21 اوت 2026، صادرات نفت ایران به خریداران چینی در همان ماه به حدود 534 هزار بشکه در روز رسیده و کاهش ذخایر نفتی روی آب از حدود 105 میلیون بشکه به 80 میلیون بشکه را نیز گزارش کرده است.این کارشناس اقتصادی افزود: امنیت انرژی (Energy Security) در معادلات مذکور اهمیت ویژهای دارد. کشوری که منابع نفتی در اختیار دارد، اما مسیر انتقال، ظرفیت صادرات یا بازارهای متنوع ندارد، نمیتواند از تمام ظرفیت اقتصادی منابع خود استفاده کند، ایران از این نظر موقعیتی متفاوت دارد؛ ذخایر عظیم نفت، تولید قابلتوجه، بازارهای آسیایی، دسترسی به خلیج فارس و توسعه مسیرهای صادراتی جایگزین، مجموعهای از ظرفیتهای مرتبط را تشکیل میدهند.وی تأکید کرد: توسعه میادین مشترک نیز باید بخشی از سیاست قدرت نفتی ایران باشد. افزایش برداشت از میدانهای مشترک، توسعه زیرساخت فرآورش و جمعآوری گازهای همراه، هم به افزایش تولید کمک میکند و هم از اتلاف منابع جلوگیری خواهد کرد. صیانت از سهم ایران در میادین مشترک حائز اهمیت است چرا که هر مقدار تولید ازدسترفته در این میادین میتواند به کاهش سهم اقتصادی کشور از یک منبع مشترک منجر شود.این کارشناس اقتصاد انرژی گفت: نفت ایران از همان زاویه هم یک ابزار ژئوپولیتیک است، اما قدرت آن به حجم ذخایر محدود نمیشود. ترکیب 208.6 میلیارد بشکه ذخایر اثباتشده، تولید حدود 3.26 میلیون بشکه نفت خام در روز در سال 2024، ظرفیت بالقوه 3.8 میلیون بشکه در روز، صادرات حدود 1.5 میلیون بشکه در روز در هشت ماه نخست 2024 و موقعیت جغرافیایی در مجاورت هرمز، مجموعهای از ظرفیتهای قدرتآفرین را در اختیار جمهوری اسلامی ایران قرار داده است.وی اضافه کرد: سیاست نفتی کشور باید بر تبدیل ذخیره نفت به قدرت پایدار نفتی متمرکز باشد بدان معنا که هر بشکه نفت تولیدشده بخشی از سیاست افزایش ظرفیت تولید، تنوع بازار، تقویت زیرساخت صادرات، توسعه پالایش و ایجاد درآمد ارزی پایدار باشد. توجه دولت و وزارت نفت در سال 1405 به استمرار تولید، بازسازی تأسیسات، توسعه ظرفیت تولید و پیگیری میادین مشترک در این مسیر قابل تقدیر است. آنچه در صنعت نفت ایران اهمیت دارد، صیانت از یکی از مهمترین پایههای قدرت اقتصادی و ژئوپلیتیک کشور است.وی خاطرنشان کرد: هرگاه نفت ایران از منبع درآمد به شبکه قدرتمند تولید، سرمایهگذاری، صادرات، پالایش، ذخیرهسازی و دیپلماسی انرژی تبدیل شود، جایگاه کشور در معادلات جهانی نیز مستحکمتر خواهد شد، هرمز در این معادله گرهی است که نفت ایران، امنیت انرژی آسیا و اقتصاد جهانی را به یکدیگر متصل میکند، همین پیوند است که به نفت ایران ارزش ژئوپولیتیکی میدهد و صیانت از ظرفیت نفتی کشور را به یک اولویت اقتصادی و ملی تبدیل میکند.@RaaviOnline1🌐 raavi.news
پستهای تلگرام — شبکه راوی
🔻صدور آرای متهمین یکی از عجیبترین پروندههای قضایی سالهای اخیر کشور در استان هرمزگان/ قاچاقچیان و سارقین سوخت هواپیما به زندان محکوم شدند مجتبی قهرمانی، رئیس کل دادگستری هرمزگان:🔹پس از طی مراحل دادرسی با رأی دادگاه تجدید نظر استان هرمزگان، حکم قطعی محکومیت افرادی که با سرقت از خطوط انتقال سوخت هواپیما، اقدام به قاچاق آن میکردند، صادر شد. 🔹در راستای اجرای طرح کنترل در مبادی تولید، عرضه و توزیع خطوط لولههای فرآوردههای نفتی؛ ۲۲ دی ۱۴۰۳ یک انشعاب ۲ کیلومتری که از طریق آن سوخت هواپیما سرقت و پس از آن قاچاق میشد شناسایی و پس از دستگیری متهمین، فرآیند رسیدگی به اتهامات آنها در دستگاه قضایی استان هرمزگان آغاز شد.🔹متهم ردیف اول به نام یوسف زارعی فرزند محمد، بابت اتهام مباشرت در تخریب عمدی تأسیسات عمومی شبکه فرآوردههای نفتی موسوم به خط لوله ۱۰ اینچ فرآوردههای نفتی به ۱۰ سال حبس تعزیری و بابت اتهام مباشرت در قاچاق حرفهای و سازمانیافته فرآوردههای نفتی سوخت ATK به تحمل ۲ سال حبس تعزیری، ۷۴ ضربه شلاق تعزیری، منع اشتغال به حرفه مرتبط به مدت ۲ سال و پرداخت ۱۴۴ میلیارد و ۳۸۸ میلیون و ۳۳۸ هزار و ۹۹۰ ریال جزای نقدی محکوم شده است.🔹متهم ردیف دوم پرونده به نام مهدی برسم فرزند حسن نیز بابت اتهام معاونت در تخریب عمدی تأسیسات عمومی شبکه فرآوردههای نفتی موسوم به خط لوله ۱۰ اینچ فرآوردههای نفتی به پنج سال حبس تعزیری و بابت اتهام معاونت در قاچاق حرفهای و سازمان یافته فرآوردههای نفتی سوخت ATK، به تحمل ۶ ماه حبس تعزیری، ۷۴ ضربه شلاق تعزیری، منع اشتغال به حرفه مرتبط به مدت ۲ سال و پرداخت ۵۷ میلیارد و ۷۵۵ میلیون و ۳۳۵ هزار و ۵۹۶ ریال جزای نقدی محکوم شده است.@RaaviOnline1🌐 raavi.news
🔻«اقلیم تغییر کرده؛ تصمیمهای ما نه!»✍️ محمد حسین شیخ محمدی، «روزنامه شرق»💬 نکاتی از متن:▫️ اخبار مربوط به تغییر اقلیم در اروپا و پیامدهای آن را زیاد میشنویم. وقتی موج گرما میآید، خبر از افزایش مرگومیر، کاهش تولید ذرت و آفتابگردان و افت رشد اقتصادی اروپا منتشر میشود. از کاهش یا توقف فعالیت برخی نیروگاههای هستهای به دلیل دشواری خنکسازی میشنویم، از افزایش تورم و اختلال در کشتیرانی رودخانهها. اینها دیگر فقط گزارش هواشناسی نیستند؛ گزارش اقتصاد و حکمرانی اروپا هستند. اروپا البته تغییر اقلیم را حل نکرده و همچنان با هزینههای سنگین و شکافهای جدی در سازگاری با اقلیم جدید روبهروست؛ اما یک تفاوت مهم وجود دارد: تغییر اقلیم بهتدریج وارد محاسبات اقتصادی و سیاستگذاری آنها شده است. دیگر فقط از افزایش دما یا کاهش بارش صحبت نمیشود؛ اثر آن بر تولید، تورم، انرژی، زیرساخت، بودجه و رشد اقتصادی هم موضوع تصمیمگیری است.▫️ در ایران اما تغییر اقلیم هنوز در بسیاری از تصمیمگیریها عمدتاً یک مسئله محیطزیستی دیده میشود؛ موضوعی در کنار آلودگی هوا، خشکشدن تالابها یا کاهش پوشش گیاهی. کمتر از خود میپرسیم تغییر اقلیم تا همین امروز چه هزینهای برای اقتصاد، سلامت، کشاورزی و زندگی مردم ایران داشته است و مهمتر از آن، اگر این روند در سالهای آینده تشدید شود، اقتصاد و نظام حکمرانی کشور تا چه اندازه برای مواجهه با پیامدهای آن آماده است؟▫️ این پرسش مهم است، چون تغییر اقلیم از یک سو مشکلات و مخاطرات تازهای ایجاد میکند و از سوی دیگر، میتواند بسیاری از مشکلات موجود کشور را تشدید کند و بحرانهایی را که تاکنون جدا از هم میدیدیم، به یکدیگر پیوند بزند. ▫️ممکن است تصمیمی امروز اقتصادی به نظر برسد، اما در اقلیم فردا ورشکسته متولد شود. مسئله اصلی سیاستگذاری همینجاست. مشکل فقط این نیست که «ریسک اقلیمی» تازهای به فهرست ریسکهای کشور اضافه شده است. مسئله عمیقتر است: ممکن است خط مبنایی که بر اساس آن تصمیم میگیریم دیگر معتبر نباشد. پروژهای که قرار است سی سال عمر کند، نمیتواند فقط بر اساس شرایط اقلیمی و منابعی طراحی شود که در گذشته مبنای تصمیمگیری بودهاند. اگر الگوی دما، بارش و دسترسی به آب تغییر میکند، باید بدانیم تصمیم امروز در اقلیم ۲۰ یا ۳۰ سال آینده چه سرنوشتی خواهد داشت.▫️ اینجاست که تغییر اقلیم باید از حاشیه سیاستگذاری به متن آن منتقل شود. هر تصمیم بلندمدت کشور، در کنار ارزیابیهای اقتصادی، فنی و مالی، باید به یک سؤال اقلیمی هم پاسخ دهد: آیا این تصمیم در اقلیم آینده ایران همچنان قابل دوام، قابل اجرا و اقتصادی خواهد بود؟ پاسخ به این سؤال نیازمند یک «آزمون اقلیمی» برای تصمیمهای بلندمدت است. یک طرح نباید فقط با شرایط امروز سنجیده شود؛ باید دید در اقلیمی که ممکن است طی ۲۰ یا ۳۰ سال آینده با آن روبهرو شویم نیز دوام میآورد یا نه. از الگوی کشت و تخصیص منابع آب گرفته تا توسعه شهرها، استقرار صنایع، ساخت زیرساختها و برنامهریزی انرژی، این پرسش باید بخشی از منطق تصمیمگیری باشد. این پرسش، یک پرسش محیطزیستی نیست؛ پرسش درباره عقلانیت تصمیمگیری است.▫️ مسئله ایران فقط مواجهه با تغییر اقلیم نیست. مسئله این است که اقلیم تغییر کرده، اما بسیاری از قواعد تصمیمگیری ما هنوز بر تجربه گذشته استوارند. تغییر اقلیم برای ایران دیگر مسئله آینده نیست؛ بخشی از واقعیت امروز کشور است. بنابراین سؤال اصلی دیگر این نیست که اگر تغییر اقلیم رخ داد، چه باید کرد. سؤال امروز این است: حالا که اقلیم تغییر کرده، آیا تصمیمهایی که امروز میگیریم، برای ایرانِ فردا طراحی شدهاند؟🔗 مطالعه متن کامل یادداشت:sharghdaily.com/fa/tiny/news-1123195%F0%9… کانال رَجان | محمد حسین شیخ محمدی🌿 @sheikhmohamadi
🔻 معاون اجرایی پزشکیان: ممکن است فردا یا پس فردا تصمیمی در ارتباط با بنزین گرفته شود🔹 هنوز هیچ تصمیم مشخص و برنامه مدونی در دولت در این خصوص نداریم@RaaviOnline1🌐 raavi.news
راز زنی که شوهرش را با سیانور کشت، چگونه فاش شد؟🔹پیرمردی مرگ پسرش را طبیعی نمیدانست؛ وقتی عروسش ۳ ماه پس از مرگ پسر با مردی جوانتر ازدواج کرد، شک کرد و خواستار بازگشایی پرونده شد.🔹بررسیها نشان داد مرجان با جعل هویت دانشجوی پزشکی سیانور خریده است. او اعتراف کرد: ۱۰ سال با شوهرم اختلاف داشتم و طلاقم نمیداد. با مرد عطاری آشنا شدم و از او سیانور گرفتم. کمکم سیانور را در نوشیدنیهای همسرم میریختم تا او را بکشم. بعد از مرگش با آن مرد ازدواج کردم.🔹برای زن جوان کیفرخواست مباشرت در قتل عمدی و برای همدستش معاونت در قتل صادر شد. متهمان بهزودی در دادگاه کیفری محاکمه میشوند./همشهری@RaaviOnline1🌐 raavi.news
🔻 هدف قرارگرفتن یک نفتکش در تنگۀ هرمز🔹سازمان عملیات دریایی انگلیس: یک نفتکش در آبهای ۱۷ کیلومتری منطقۀ «الشیشه» در شمال عمان، مورد اصابت یک پرتابۀ نامشخص قرار گرفته و موتورخانۀ آن از کار افتاده است.@RaaviOnline1🌐 raavi.news
🔻پاکستان: پیشرفت قابل توجهی در گفتوگوها با ایران حاصل شدوزیر کشور پاکستان:🔹پیشرفت قابل توجهی در گفتوگوها با رهبری ایران حاصل شده است.🔹ما در حال گفتوگو با ایران برای فعالسازی مجدد «تفاهمنامه اسلامآباد» جهت حل و فصل اختلافات هستیم.🔹محور گفتوگوها با ایران، تمرکز بر تنشهای منطقه خاورمیانه (غرب آسیا) و یافتن راههایی برای گشودن مسیر صلح است.🔹دیدار با رئیسجمهور ایران با نتایج بسیار مثبت به پایان رسید.@RaaviOnline1🌐 raavi.news