.بعضی چیزها را نباید به تو بگویند؛ خودت باید شعور و درک داشته باشی.این‌ها را لزوماً در کتاب‌ها و مق…

.بعضی چیزها را نباید به تو بگویند؛ خودت باید شعور و درک داشته باشی.این‌ها را لزوماً در کتاب‌ها و مقالات نمی‌خوانی؛ بخشی از آن، فهمیدنِ زندگی است.وقتی در یک خانواده درس خواندی و به جایی رسیدی، یادت باشد پدر و مادرت برایت هزینه کرده‌اند؛ گاهی حتی از شکم خودشان زده‌اند تا تو درس بخوانی. گاهی هم از حق و امکانات خواهر یا برادر دیگرت زده‌اند تا تو فرصت بیشتری برای درس خواندن داشته باشی و در آینده برای خودت آقا یا خانم دکتر شوی.پس نباید خواهر یا برادرت را تحقیر کنی و بگویی: «من زیرک بودم، درس خواندم و آن‌ها بی‌عرضه بودند!»نه عزیزم! تو لزوماً سختی‌های آن‌ها را ندیده‌ای. بالا و پایین زندگی را ندیده‌ای تا بدانی چه خبر است.گاهی پدر و مادرها مجبور می‌شوند فقط روی تحصیل یک فرزند سرمایه‌گذاری کنند، چون از نظر مالی توان حمایت هم‌زمان از همه فرزندان را ندارند.البته اگر پدر و مادر امکانات و فرصت لازم را فراهم کرده‌اند و فرزند دیگری خودش از آن فرصت استفاده نکرده، آن داستان جداست؛ اما حتی در این حالت هم تحقیر کردن او درست نیست.من این موضوع را از دل کتاب‌ها و مقالات علمی هم بیرون کشیده‌ام:📌 علمی بخوانیم: چرا نباید به خاطر درس‌خواندنت، خواهر یا برادرت را تحقیر کنی؟۱. موفقیت تو، حاصل «شایستگی محض» نیست؛ حاصل «تخصیص سرمایه» هم هست.بر اساس نظریه کاهش منابع (Resource Dilution Theory؛ Blake, 1989)، منابع مالی، زمانی و توجه والدین محدود هستند. وقتی خانواده بخش بیشتری از این منابع را روی یک فرزند متمرکز می‌کند، عملاً هزینه فرصت بیشتری برای سایر فرزندان ایجاد می‌شود.بنابراین، موفقیت تحصیلی تو فقط مدرکی برای «زیرکی ذاتی» تو نیست؛ بخشی از آن می‌تواند نتیجه فرصت‌ها و منابعی باشد که در اختیار تو قرار گرفته است.۲. تحقیر دیگران، می‌تواند ریشه در «توهم شایسته‌سالاری» داشته باشد.وقتی خواهر یا برادرت را «بی‌عرضه» خطاب می‌کنی، ممکن است دچار سوگیری خودخدمت‌گر (Self-Serving Bias) شده باشی؛ یعنی موفقیت خودت را بیشتر به توانایی‌های شخصی و شکست دیگران را بیشتر به ضعف‌های شخصیتی آن‌ها نسبت بدهی.از منظر بوردیو (Bourdieu) نیز موفقیت تحصیلی فقط به هوش و تلاش فردی وابسته نیست؛ سرمایه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی و حمایت‌های خانوادگی نیز می‌توانند نقش مهمی داشته باشند.پس موفقیتت را ببین، اما تمام مسیر رسیدن به آن را هم ببین.۳. بین «نداشتن فرصت» و «استفاده نکردن از فرصت» تفاوت بگذار.بر اساس دیدگاه‌های مربوط به عاملیت فردی و نظریه خودکارآمدی بندورا (Bandura)، عملکرد تحصیلی تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل فردی و محیطی قرار دارد.یک نفر ممکن است اصلاً منابع و فرصت کافی برای ورود به رقابت تحصیلی نداشته باشد؛ اینجا با محرومیت ساختاری روبه‌رو هستیم.فرد دیگری ممکن است فرصت، حمایت و امکانات کافی داشته باشد، اما به دلیل مشکلاتی در خودتنظیمی، انگیزه یا خودکارآمدی، نتواند از آن فرصت استفاده کند.حتی در حالت دوم هم برچسب «بی‌عرضه» زدن، نه علمی است و نه اخلاقی.خلاصه اینکه:اگر درس خواندی، موفق شدی و به جایگاهی رسیدی، به موفقیتت افتخار کن؛ اما به خاطر موفقیتت دیگران را تحقیر نکن.شاید تو بیشتر حمایت شدی.شاید شرایطت بهتر بود.شاید خانواده مجبور شد منابع بیشتری برای تو بگذارد.و شاید خواهر یا برادرت در همان زمان، فرصت‌هایی را از دست داده که تو داشتی.موفقیت، دلیل برتری اخلاقی انسان نیست.دنیا عجب دنیایی است، خدایی!موفق باشید 🌱با تشکردکتر محسن بیات 🟠 ایتا:https://eitaa.com/questionkonkorma🔵 تلگرام:https://t.me/questionkonkorma📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/dr.mohsenbay