در باب جباریت نخستین مجلد از سهگانه کسنوفونیِ اشتراوس است که در اوج بحران جباریت مدرن، با سر برآور…
انتشار: 2026/08/02 16:25 UTCدریافت: 2026/08/15 03:07 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 03:07 UTC
در باب جباریت نخستین مجلد از سهگانه کسنوفونیِ اشتراوس است که در اوج بحران جباریت مدرن، با سر برآوردن حکومتهای «توتالیتر» منتشر شد. اما این اثر جزوهای در وفاع از آزادی سیاسی به عنوان والاترین عرصه تجلی انسانیّت نیست. این اثر محصول تامل فیلسوف بر «مساله قانون و مشروعیت» است. آموزه تکاندهندهی این اثر برای خوانندهی دموکرات مدرن، این تزِ پارادوکسیکال است که حکومت قانون یا مشروطه، لزوماً با حکومت خوب اینهمان نیست. شاید نوعی جباریّت بهبودیافته، یا بهترین جباریّت که در اساس حکومتی فراقانونی است، بر حکومت قانون برتری داشته باشد. اما اشتراوس بلافاصله تحقق این نوع از حکومت را منتفی میداند و آن را یک «اتوپیا» تلقی میکند. پس از حیث عملی، همان حکومت قانون یا مشروطه تنها گزینهی در دسترس است. تامل در این تعارض بنیادین، موضوع اصلی در باب جباریّت است؛ اینکه عدالت فراقانونی در نهایت تنها در نفس فیلسوف منفرد قابلتحقق است و امکان آن در جامعه سیاسی منتفی است. درس اصلی که از این تامل منتج میگردد، ما را به سوی «طبیعت امور سیاسی» و محدودیتهای ضروری آن سوق میدهد؛ اینکه بهترین شهر از حیث اخلاقی و سیاسی، از بهترین فرد، نازلتر است. از این رهگذر، محدودیتهای طبیعیِ امر سیاسی، نیاز ضروری جامعه سیاسی به نوعی ایمان به خدا (یا مشیّت الهی) یا به اراده انسانی برای فتح طبیعت، و در نهایت ملازمت اجتنابناپذیرِ امر سیاسی به ماهو با صورتی از ناعقلانیّت، بر خواننده آشکار میگردد. برداشتهشدن این گام، اقدامی ضروری برای رهنمونشدنِ خواننده این کتاب به سوی شناخت یا دانش ناب، یعنی دانش فراسیاسی/فراالهیاتی است. در باب جباریّت، تبلور تمامعیار دو بُعدِ سیاسی و معرفتیِ فلسفهی سیاسی سقراطی در تفسیرِ اشتراوسی آن است.#درباب_جباریت@qoqnoospub



