ژاپن، چگونه ژاپن شد؟اگر در تابستان سال ۱۹۴۵ کسی بر فراز شهرهای هیروشیما و ناگاساکی پرواز می‌کرد، هر…

ژاپن، چگونه ژاپن شد؟اگر در تابستان سال ۱۹۴۵ کسی بر فراز شهرهای هیروشیما و ناگاساکی پرواز می‌کرد، هرگز تصور نمی‌کرد همین سرزمین ویران، چند دهه بعد به یکی از بزرگ‌ترین قدرت‌های اقتصادی و صنعتی جهان تبدیل شود. کارخانه‌ها نابود شده بودند، زیرساخت‌ها از میان رفته بودند و میلیون‌ها نفر در فقر زندگی می‌کردند. با این همه، ژاپن در مدتی نه‌چندان طولانی، مسیر دیگری را برگزید و یکی از شگفت‌انگیزترین تجربه‌های توسعه در تاریخ جهان را رقم زد.اما ژاپن چگونه ژاپن شد؟*برای یافتن پاسخ این پرسش، باید کمی به گذشته بازگردیم. در نیمهٔ دوم قرن نوزدهم، رهبران ژاپن دریافتند که جهان در حال تغییر است و انزوا، راهی جز عقب‌ماندگی به همراه نخواهد داشت. در سال ۱۸۶۸، با آغاز دوران «اصلاحات میجی»، ساختار سیاسی، نظام آموزشی، ارتش، صنعت و نظام اداری ژاپن دگرگون شد. دولت، متخصصان خارجی را به کشور دعوت کرد و هم‌زمان، دانشجویان ژاپنی را برای فراگیری علوم و فناوری‌های جدید به اروپا و آمریکا فرستاد.ژاپنی‌ها به‌خوبی می‌دانستند که توسعه، بدون زیرساخت امکان‌پذیر نیست. به همین دلیل، سرمایه‌گذاری عظیمی در زمینهٔ راه‌آهن، بنادر، صنایع فولاد، کشتی‌سازی و شبکه‌های ارتباطی صورت گرفت. به‌تدریج، کشوری که زمانی اقتصادی مبتنی بر کشاورزی داشت، به یکی از قطب‌های صنعتی جهان تبدیل شد.آموزش نیز به یکی از مهم‌ترین اولویت‌های ملی تبدیل شد. مدارس جدید تأسیس شدند و نظم، مسئولیت‌پذیری، سخت‌کوشی و احترام به کار، به بخشی از فرهنگ عمومی جامعه تبدیل شدند. دانشگاه‌های ژاپن نیز نقش مهمی در تربیت نیروی انسانی متخصص ایفا کردند و زمینه را برای جهش‌های بزرگ علمی و صنعتی فراهم ساختند.پس از پایان جنگ جهانی دوم، دولت ژاپن با همکاری بخش خصوصی، مسیر بازسازی را آغاز کرد. وزارت تجارت و صنعت بین‌المللی این کشور، که بعدها به یکی از مشهورترین نهادهای اقتصادی جهان تبدیل شد، نقش مهمی در هدایت صنایع بر عهده گرفت. شرکت‌هایی مانند تویوتا، سونی، پاناسونیک و هوندا نیز به نمادهای جهانی کیفیت و نوآوری تبدیل شدند.از دههٔ ۱۹۷۰ به بعد، ژاپن تمرکز خود را بر فناوری‌های پیشرفته، صنایع الکترونیک، رباتیک و مهندسی دقیق قرار داد. در همین دوران بود که عبارت «ساخت ژاپن» از یک برچسب معمولی، به نشانه‌ای از کیفیت، دوام و نوآوری تبدیل شد.شاید هیچ تصویری به اندازهٔ قطارهای سریع‌السیر شینکانسن، داستان ژاپن را روایت نکند. این قطارها فقط وسیله‌ای برای جابه‌جایی مسافران نبودند؛ بلکه نمادی از نظم، دقت، برنامه‌ریزی و نگاه بلندمدت ژاپنی‌ها به آینده بودند.جایگاه کنونی ژاپن در شاخص‌های جهانی، تصویری روشن از جایگاه این کشور ارائه می‌دهد.-رتبهٔ چهارم جهان از نظر تولید ناخالص داخلی.-رتبهٔ سوم جهان از نظر تولید صنعتی.-رتبهٔ چهارم جهان از نظر صادرات کالا و خدمات.-رتبهٔ چهارم جهان از نظر ثبت اختراع.-رتبهٔ پنجم جهان از نظر هزینه‌های پژوهش و توسعه.-رتبهٔ سوم جهان از نظر صنعت خودروسازی.-رتبهٔ چهارم جهان از نظر تولید محصولات با فناوری پیشرفته.-رتبهٔ دوم جهان از نظر تراکم ربات‌های صنعتی.-رتبهٔ پنجم جهان از نظر شاخص نوآوری جهانی.-رتبهٔ هشتم جهان از نظر امید به زندگی.ژاپن امروز، همان مسیر گذشته را با ابزارهایی جدید ادامه می‌دهد. سرمایه‌گذاری در زمینهٔ هوش مصنوعی، فناوری‌های کوانتومی، ربات‌های انسان‌نما، انرژی‌های پاک، صنایع فضایی و زیست‌فناوری، در کانون برنامه‌های این کشور قرار دارد. جامعه‌ای که روزگاری از ویرانه‌های جنگ برخاست، اکنون در تلاش است تا آیندهٔ فناوری جهان را شکل دهد.نزدیک به یک قرن و نیم پیش، ژاپنی‌ها تصمیم گرفتند درهای کشور خود را به روی دانش، فناوری و تجربه‌های جدید بگشایند. آن‌ها هرگز گذشتهٔ خود را انکار نکردند، اما به آن نیز بسنده نکردند. شاید به همین دلیل است که وقتی نام ژاپن به میان می‌آید، بسیاری پیش از هر چیز به نظم، کیفیت، فناوری و آینده می‌اندیشند؛ ویژگی‌هایی که در طول نسل‌های متوالی ساخته شده‌اند و همچنان مسیر این کشور را تعیین می‌کنند.t.me/politicalculture