فاشیسم چیست؟ و چگونه میتوان با آن مبارزه کرد؟در دورانی که «فاشیسم» هم به دشنام روزمره و هم به طرح…
انتشار: 2026/08/03 08:21 UTCدریافت: 2026/08/15 03:23 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 03:23 UTC
فاشیسم چیست؟ و چگونه میتوان با آن مبارزه کرد؟در دورانی که «فاشیسم» هم به دشنام روزمره و هم به طرحواره پنهان در پس وضعی تاریخی بدل شده، بازگشت به متنهایی که این پدیده را در حالِ آمدن دیده و تحلیل کردهاند، یک ضرورت نظری است. نوشتههای تروتسکی درباره فاشیسم—که در دهه ۱۹۳۰ و در آستانه فاجعه اروپا شکل گرفت—فاشیسم را نه صرفاً یک «استبداد خشن» یا انحراف اخلاقی، بلکه بهمثابه شکل خاصی از بسیج تودهای در دل بحران اجتماعی میفهمد: لحظهای که امید به آینده فرو میریزد، سیاست جمعی زمینگیر میشود، و وعدههای «نظم»، «وحدت»، و «عظمت ازدسترفته» جایگزین تضادهای واقعی جامعه میگردد. این جوزه از دل شکست نوشته شده است—شکست نیروهای مترقی در ساختن جبههای متحد—و به همین دلیل، همزمان نقد راست افراطی است و نقد ناتوانی لیبرالیسم و فرقهگرایی چپ. ترجمه حمیدرضا یوسفی از جزوه تروتسکی نیز دقیقاً با همین هدف صورت گرفته: برای فهم منطق اقتدارگرایی تودهای که امروز ایران در برگرفته و گشودن امکان گفتوگویی جدیتر درباره اینکه فاشیسم چگونه میآید—و چگونه میتوان، پیش از آنکه دیر شود، در برابرش ایستاد.radiozamaneh.com/879866/@RadioZamaneh | رادیو زمانه