پایان غزنویان؛ تحول تاریخ ایران خاوریچنین روزی سال 531 خورشیدی فرمانروایی غزنویان بر ایران خاوری ب…
انتشار: 2026/08/13 04:35 UTCدریافت: 2026/08/14 04:10 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/14 04:10 UTC
پایان غزنویان؛ تحول تاریخ ایران خاوریچنین روزی سال 531 خورشیدی فرمانروایی غزنویان بر ایران خاوری به پایان رسید. علاالدین غور با تصرف غزنه به فرمانروایی ۱۵۵ ساله غزنویان بر ایران خاوری پایان داد. این حکومت که از ایالت ری تا هند جنوب غربی گسترده بود، نقش مهمی در تاریخ منطقه ایفا کرد. حد غربی فرمانروایی غزنویان بر ایران، ایالت ری بود. غزنویان نخستین دسته از طوایف تُرک زبان بودند که به ایران زمین کوچ کرده بودند. اوج قلمرو غزنویان، در زمان سلطان محمود بود که هند جنوبغربی را هم در چند یورش متصرف شده و تا ساحل اقیانوس هند پیش رفته و معبد مهم هندوان در شهر سومنات (ایالت گجرات) هند را ویران ساخته بود. اگر این یورشهای نظامی سلطان محمود غزنوی به هندوستان انجام نگرفته بود، امروز کشوری به نام پاکستان وجود نداشت.نتیجه ۱۵۵ ساله غزنویان بر ایران خاوری، تجزیه هند و رونق شعر فارسی بود. مهمترین کار سلطان محمود که باعث آوازهی او شده است، توجه به ادیبان و دانشمندان بود. او پیوسته با آنان همنشین بود و دیدار داشت و با اینکه زبان نیاکان او تُرکی بود، شاعران را تشویق و دلگرم به سرودن شعر فارسی میکرد. به باور تاریخنویسان، جهانی شدن آوازهی سلطان محمود و دودمان غزنوی باعث شد که از آن پس در هر گوشه از جهان توجه پادشاهان و امیران به مولفان، شاعران و هنرمندان افزایش یابد و از این رهگذر ادبیات و هنر نیز دیده شد. در زمان سلطان محمود، غزنویان به اوج قلمرو خود رسیدند و حتا به هند جنوب غربی دستاندازی کردند. ویرانی معبد سومنات در ایالت گجرات هند یکی از کارهای مهم سلطان محمود بود که تاثیرات بلندمدتی بر منطقه داشت. اگر این حملات نظامی سلطان محمود غزنوی به هندوستان انجام نگرفته بود، امروز کشوری به نام پاکستان وجود نداشت. پاکستان در 14 آگوست 1947، درست 795 سال پس از افتادن غزنه به دست غوریان، به وجود آمد. سلطان محمود انگیزه یورش نظامی خود به هند را گسترش اسلام گفته بود، ولی بیشتر تاریخنویسان انگیزه اصلی او را کسب زر و غارت معبدهای هندوها میدانند.فرمانروایی غزنویان بر ایران خاوری نه تنها به تجزیه هند انجامید، بلکه درخشش شعر فارسی را نیز به همراه داشت. سلطان محمود با تشویق شاعران و دانشمندان، ادبیات فارسی را به اوج خود رساند. فردوسی، شاعر بزرگ ایرانی، در این دوره زندگی میکرد که تنها به برای میهنش و عشق به ایرانیان «شاهنامه» را سرود در آن زمان زندگی میکرد.غزنویان (غزنویان) یک دودمان مسلمان فارسیزبان با ریشه ترک مملوک بودند که از سال ۹۷۷ تا ۱۱۸۶ میلادی بر فرمانروایی غزنوی حکومت کردند. این دودمان به دست سبکتگین، یک برده ترک پیشین که از سوی سامانیان بهعنوان فرماندار غزنه گمارده شده بود، پایهگذاری شد. در زمان سلطان محمود غزنوی، امپراتوری غزنوی به اوج خود رسید و از رود آمودریا تا دره سند و اقیانوس هند گسترش یافت. در غرب، سلطان محمود شهرهای ری و همدان را از بوییان تصرف کرد. فرمانروایی غزنویان با تمام فرازونشیبهایش، تاثیرات ژرف بر تاریخ و فرهنگ منطقه گذاشت. پایان این دودمان نقطه عطفی در تاریخ ایران خاوری بود.منارههای مسعود و بهرامشاه جاذبههای گردشگری در ایالت غزنی👇
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 1 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — پیام مهر(گنجینه کنفرانسهای دین و تاریخ ایران باستان)
سفری به ۳۰۰۰ سال قبل زمانی که اولین خشتهای امپراتوری ماد روی هم گذاشته میشد تا جهان یکی از اولین حکومتهای متمدن خود را به چشم ببیند. در همان روزگار در بخشهای وسیعی از اروپا، مغولستان و آمریکا هنوز انسانها درگیر ابتدایی ترین ابزارهای سنگی و زندگی کوچ نشینی بدون ساختار شهری بودند شکوه هگمتانه و تمدن ماد، سندی جدایی ناپذیر از قدمت و اصالت این مرز و بوم است##شبتون_خوش_دلتون_بی_غم🔥🏆🆔 @payammehrzartosht🌼
🔺️ تفاوت میان رضاشاه پهلوی و ناصرالدینشاه قاجار از نگاه عباس میلانی، پژوهشگر تاریخ معاصر 🔥🏆🆔 @payammehrzartosht🌼
🎥 دو برنامهٔ تلویزیونی به فاصلهٔ نیمقرن🔥🏆🆔 @payammehrzartosht🌼
- رضاشاه پادشاهی مقتدر اما نه خونریز! من گرچه هوادار پادشاهی مطلقه نیستم، اما با کسانی که رضاشاه را یک دیکتاتور خونریز مینامند نیز بهشدت مخالفم. رضاشاه را باید در ظرف زمانی و مکانی خودش بررسی کرد. او در دورهای در خاورمیانه حکومت میکرد که در اروپای پیشرفته، دیکتاتورهای خشنی مثل هیتلر و موسولینی و فرانکو و سالازار حکم میراندند و در روسیه هیولایی چون استالین بر سر کار بود. بااینحال رضاشاه، در قیاس با این دیکتاتورها، اتفاقاً بسیار دموکرات بود و مرتکب هیچ نسلکشی یا قتلعامی نشد. کل مقتولین رضاشاه از انگشتان دو دست هم تجاوز نمیکنند (مدرس، عشقی، تیمورتاش و...). موقعی که حزب کمونیست ایران غیرقانونی اعلام و سرانش محاکمه شدند، حداکثر حکم برای آنها ده سال زندان بود (ارانی البته در زندان مرد).غرض اینکه رضاشاه در قیاس با دیگر شاهان ایرانی و چهبسا همتایان اروپایی و روسیاش کمترین قتل سیاسی را انجام داد. نه اردوگاه مرگ تأسیس کرد و نه مثل حکومتهای قبل و بعد عصر پهلوی، از کشته پشته ساخت. فقط کافی است آمار اندک «قربانیانش» را با بیست میلیون قربانیان هیتلر و استالین مقایسه کنید. تازه رضاشاه در یک کشور عقبماندهٔ آسیایی حکومت میکرد و نه در مهد گوته و تولستوی. پس من نمیتوانم او را دیکتاتوری خشن و خونریز بنامم؛ هرچند میتوانم بگویم که رهبر اقتدارگرا، باابهت و کاریزماتیکی بود.در این نوشته کاری به اقدامات درخشان عمرانی و نهادسازیهایش ندارم که بحث جداگانهای میطلبد. فقط خواستم بگویم لقب «دیکتاتور خونریز» مطلقاً به این شاه ایرانی نمیچسبد. مدارای او در برابر مخالفانش به راستی تحسینبرانگیز بود؛ بله تحسینبرانگیز!زندهیاد بیژن اشترینویسنده و مترجم ــــــــــــــــــ📌 اگر دوستانی مشتاق خواندن دارید، لطفاً شناسهٔ کانال را در اختیارشان قرار دهید:🔥🏆🆔 @payammehrzartosht🌼
."سیمرغ در آثار ساسانی"واژه ی پهلوی سنمُرو( Senmurv) نام یکی از موجودات افسانه ای ایران است. سنمرو موجودی است نیمه پرنده و نیمه پستاندار که چون پستانداران به فرزند خود شیر می دهد و در بسیاری از آثار ساسانی به صورت ترکیبی از اژدها و طاووس کشیده شده است. او که دوست انسان و دشمن هر نوع مار و نیروی شیطانی است، بر بالای درختی لانه دارد که دانه های آن بیماری و بدی را از وجود انسان دور می کند.🔥🏆🆔 @payammehrzartosht🌼
پایان یک دوره هنری با کمالالملکدرگذشت “کمال الملک” نقاش نامدار ايرانی در نيشابور. (۱۳۱۹ خورشیدی)استاد محمد غفاری، مشهور به “کمالالملک”، بزرگترين نقاش دوران يکصد سال اخير، در سال ۱۲۲۶ خورشیدی در کاشان چشم گشود. خاندان غفاری که کمالالملک، يکی از اعضای آن است، هنرمندانی بسيار به عالم هنر تقديم داشته است. کمالالملک پس از گذران دوران ابتدايی، از ۱۳ سالگی به تهران آمد و در دارالفنون به تحصيل پرداخت. پس از ديداری که ناصرالدين شاه از مدرسه دارالفنون در سال ۱۲۵۹ خورشیدی به عمل آورد، تابلويی از کمالالملک توجه شاه قاجار را به خود جلب کرد و از آن پس او را به عنوان نقاش باشی مخصوصِ خود به دربار برد. ناصرالدين شاه در سال ۱۲۷۱ خورشیدی، محمد غفاری، نقاش بزرگ دربار خود را به کمالالملک نامورو او را از ديگر نقاشانِ معاصرش متمايز ساخت. کمالالملک سپس برای تکميل تحصيلات خود راهی اروپا شد و سه سال بعد مظفرالدين شاه در جريان سفر دومش به اروپا، از کمالالملک خواست به ايران باز گردد. کمالالملک در مراجعت به ايران با دسیسهها و حسادتهای درباريان روبرو شد و به بهانه زيارت عتبات و در واقع به قصد فرار از محيط مسموم دربار، در سال ۱۲۸۰ خورشیدی به کربلا شتافت. وی پس از چند سال اقامت در کربلا به ايران بازگشت و پس از بنیادگذاری مدرسه صنايع مستظرفه در سال ۱۲۹۰ خورشیدی، به تربيت شاگردان هنرمند همت گماشت. از کمالالملک آثار هنرمندانه متعددی بر جای مانده که علاوه بر تالار آينه که بزرگترين و پرکارترين اثر اوست، میتوان از فالگير بغدادی، عرب خفته و کيمياگران نام برد. سرانجام، کمالالملک، نقاش نامدار ايرانی در ۲۷ امرداد سال ۱۳۱۹ خورشیدی در ۹۳ سالگی در نيشابور درگذشت و در کنار قبر عطار نيشابوری به خاک سپرده شد. ————————————کمال الملک👇🔥🏆🆔 @payammehrzartosht