شاپور یکم و پیروزی بر کوشانها؛ بازگشت اقتدار به ایران خاوریدر آگوست سال 248 میلادی (اَمُردادماه)،…
انتشار: 2026/08/10 04:35 UTCدریافت: 2026/08/11 12:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/11 12:20 UTC
شاپور یکم و پیروزی بر کوشانها؛ بازگشت اقتدار به ایران خاوریدر آگوست سال 248 میلادی (اَمُردادماه)، شاپور یکم، شاه ساسانی ایران، با هدف از میان برداشتن مناطق خودمختار و تقویت اقتدار حکومت مرکزی، به ایران خاوری لشکر کشید. شاپور یکم، دومین شاهنشاه ساسانی، از سال 240 تا 270 میلادی حکومت کرد. او پس از پدرش، اردشیر بابکان، به تخت نشست و نقش مهمی در تثبیت و گسترش امپراتوری ساسانی داشت. او پادشاه کوشانها را مغلوب کرد و این منطقه را به حکومت محلی تبدیل نمود. پس از این پیروزی، دستگاه اداری دولت ساسانی ساتراپیهای پیشین مانند باکتریا (بلخ) را بازگرداند.اشکانیان با خودمختاری محدود مناطق دوردست ایران مخالفتی نداشتند، اما برخی حکام این مناطق در زمان بحران دولت مرکزی، به اختیارات محلی خود میافزودند. شاپور یکم پس از پیروزی بر کوشانها، کسی را مجازات نکرد و مقامی را تغییر نداد. او به کوشانهای ایرانیتبار گفت که بخش خاوری ایران نمیتواند شاه مستقل داشته باشد، اما میتوانند شاه داخلی داشته باشند که گماردن او باید به تایید تیسفون برسد. منطقه کوشان میتواند در امور داخلی آزاد باشد، اما حق جنگ خارجی و ارتباط مستقیم با دولتهای بیگانه را ندارد.استقلال کوشانها نزدیک به دو سده به درازا کشیده بود. در دوران ساسانیان، ازدواج شاهزادگان ساسانی با دختران بزرگان کوشان متداول بود و بیشتر سیاسی داشت. کوشانها آریاییهای ایرانیتباری بودند که در تاجیکستان، شمال شرقی و شرق افغانستان، کشمیر و پنجاب ساکن بودند. اعقاب کوشانهای باستان اکنون بیشتر در دو پنجاب (هند و پاکستان)، کشمیر، دره پنجشیر، نورستان، بدخشان و جمهوری تاجیکستان زندگی میکنند.بحران جاری در افغانستان و پاکستان و اختلافات مرزی هند و پاکستان در سرزمین کوشانهای باستان جریان دارد. شاپور یکم👇
