آیا سازمان آتش‌نشانی باید دارای تیم CBRNE باشد؟خیر🤔در سال‌های اخیر، گاهی مشاهده می‌شود که برخی شهرد…

آیا سازمان آتش‌نشانی باید دارای تیم CBRNE باشد؟خیر🤔در سال‌های اخیر، گاهی مشاهده می‌شود که برخی شهرداری‌ها یا سازمان‌های آتش‌نشانی اعلام می‌کنند «شهر مجهز به تیم CBRNE است» یا «تیم CBRNE در سازمان آتش‌نشانی تشکیل شده است». این موضوع نیازمند دقت و تبیین صحیح مفاهیم است.در ادبیات تخصصی مدیریت بحران، CBRNE به تهدیدات شیمیایی (Chemical)، بیولوژیکی (Biological)، پرتوزا (Radiological)، هسته‌ای (Nuclear) و انفجاری (Explosive) اطلاق می‌شود. این اصطلاح عمدتاً در حوزه دفاع غیرعامل، امنیت ملی، مقابله با تروریسم، تهدیدات عمدی و شرایط جنگی کاربرد دارد و مدیریت آن معمولاً در سطح ملی و با مشارکت دستگاه‌های امنیتی، نظامی، انتظامی، بهداشتی و امدادی انجام می‌شود.به همین دلیل، سازمان آتش‌نشانی به تنهایی متولی CBRNE نیست و مسئولیت فرماندهی و مدیریت این‌گونه تهدیدات معمولاً در چارچوب ساختارهای ملی مدیریت بحران و دستگاه‌های مسئول امنیت و دفاع تعریف می‌شود. در چنین حوادثی، آتش‌نشانی یکی از اعضای کارگروه پاسخ است و وظایفی مانند اطفای حریق، نجات، کنترل پیامدها، رفع آلودگی اولیه و پشتیبانی عملیاتی را بر عهده دارد.در مقابل، وظیفه اصلی سازمان‌های آتش‌نشانی شهری، پاسخ به حوادث HAZMAT (مواد خطرناک) است. این حوادث معمولاً ناشی از حمل‌ونقل، تولید، نگهداری، مصرف یا استفاده از مواد خطرناک در صنایع، انبارها، مراکز تجاری و محیط‌های شهری هستند. نمونه‌هایی مانند واژگونی تانکر حامل مواد شیمیایی، نشت کلر در تصفیه‌خانه، نشت آمونیاک در سردخانه، آتش‌سوزی انبار مواد شیمیایی یا نشت اسید در کارخانه، همگی در حوزه مأموریت تیم‌های HAZMAT قرار می‌گیرند.بنابراین، تشکیل تیم HAZMAT در سازمان آتش‌نشانی یک ضرورت عملیاتی است؛ زیرا این تیم برای مقابله با حوادث روزمره و نیمه‌تخصصی مواد خطرناک آموزش دیده و مطابق استانداردهای تخصصی مانند NFPA 470، OSHA HAZWOPER و Emergency Response Guidebook (ERG) فعالیت می‌کند.در مقابل، تیم CBRNE یک ساختار فرابخشی و چندسازمانی است که علاوه بر آتش‌نشانی، دستگاه‌هایی مانند نیروهای مسلح، پلیس، سازمان مدیریت بحران، وزارت بهداشت، سازمان انرژی اتمی و سایر نهادهای تخصصی نیز در آن نقش دارند. بنابراین، استفاده از عنوان «تیم CBRNE شهرداری» یا «تیم CBRNE سازمان آتش‌نشانی» اگر به معنای متولی بودن کامل این مأموریت باشد، از نظر مفهومی می‌تواند گمراه‌کننده باشد. بیان دقیق‌تر این است که سازمان آتش‌نشانی دارای توانمندی پاسخ اولیه و پشتیبانی عملیاتی در حوادث CBRNE است، اما متولی اصلی مدیریت این تهدیدات نیست.جمع‌بندی: مأموریت اصلی آتش‌نشانی در حوزه مواد خطرناک، ایجاد و توسعه تیم‌های HAZMAT برای مقابله با حوادث ناشی از مواد خطرناک در مقیاس شهری و صنعتی است. در مقابل، CBRNE به تهدیدات ویژه با ابعاد امنیتی، تروریستی یا جنگی مربوط می‌شود که مدیریت آن نیازمند فرماندهی مشترک و مشارکت چندین سازمان تخصصی در سطح ملی است و آتش‌نشانی یکی از اجزای این ساختار محسوب می‌شود، نه مسئول اصلی آن.@nfsi125@nfpa_orgدپارتمان Hazmat t.me/nfpa_org/50