💠 مرور تفصیلی کتاب: «خلیفهٔ خدا: مرجعیت دینی در قرون نخستین اسلامی» اثر مشترک پاتریشیا کرون و مارتی…
انتشار: 2026/07/27 20:02 UTCدریافت: 2026/08/01 00:06 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 00:06 UTC
💠 مرور تفصیلی کتاب: «خلیفهٔ خدا: مرجعیت دینی در قرون نخستین اسلامی» اثر مشترک پاتریشیا کرون و مارتین هایندزCrone, Patricia, and Martin Hinds. God’s Caliph: Religious Authority in the First Centuries of Islam. Cambridge University Press, 1986.به مناسبت دهمین سالگرد درگذشت پاتریشیا کرون (مارس ۱۹۴۵ - ژوئیه ۲۰۱۵)⬇️دریافت صفحات نخست کتاب👤 معرفی کتاب به قلم: علیرضا طباطبائی یزدیپاتریشیا کرون و مارتین هایندز در کتاب خلیفه خدا از دیوانهای شعر قدیم و برخی اسناد و مدارک تاریخی دیگر استفاده میکنند تا معنای پذیرفتهشده از «خلیفه» در دو قرن نخست هجری را به چالش بکشند. نزد آنها خلیفه صرفاً به معنای حاکمیت سیاسی بلاد اسلامی نیست، بلکه مهمتر از آن، حاکمیت دینیِ پیوند خورده با نمایندگی از خدا است. خلفا نمایندگان خدا در زمین هستند تا - مهمتر از «دنیا» - از «دین» مسلمانان نگهداری کنند. آنها بیش و پیش از این که رهبر سیاسی مسلمانان باشند، رهبر دینی آنها بودهاند. به طور کلی، کرون و هایندز در این کتاب تلاش میکنند تا انگارهٔ اصیلتر و قدیمترِ «خلیفه» نزد مسلمانان نخستین را بازیابی کنند؛ انگارهای که به تصریح نویسندگان در جای جای کتاب، در آغاز بسیار شبیه به «امامت» به معنای شیعی کلمه بوده و سپس به تدریج و کمی پس از آغاز عصر عباسی به تغییراتی دچار شده و شکلی جدید به خود گرفته است. به بیان دیگر، علی رغم نظر پژوهشگرانی که تفکر شیعی در باب امامت را یک «انحراف» از مسیر اصلی اسلامی میدانند، نتیجهگیری نویسندگان کتاب بر این است که اندیشهٔ اسلامیِ اصیلتر در باب خلافت همان اندیشهٔ شیعی بوده است.کتاب خلیفهٔ خدا: مرجعیت دینی در قرون نخستین اسلامی، با بیش از هزار ارجاع (بر اساس آمار ثبت شده در گوگلاسکالرز)، در ۴۰ سال گذشته، یک تحقیق اثرگذار در مطالعات اسلامی بوده و اثری بنیادین و کلاسیک در بازاندیشی مفهوم خلافت و جایگاه دینی آن در تاریخ صدر اسلام محسوب میشود. تا کنون بیش از ۱۰ مرور علمی-انتقادی توسط پژوهشگران برجستهٔ مطالعات اسلامی بر این اثر نگاشته شده که آخرین آنها در همین سال اخیر نگاشته شده است. در هر یک از مرورها، به برخی جنبههای این اثر بیشتر توجه داشته است. در مرور اختصاصی انعکاس از این اثر، با بهرهگیری از مهمترین این مرورها، خلاصهای تفصیلی از فصلهای کتاب، روششناسی و دستاوردهای آن در ۲۰ صفحه آمده است و در انتها به برخی از امتدادهای پژوهشی این اثر در تحقیقات آکادمیک اخیر توجه شده است.🔗 اطلاعات کتابشناختی مرور:علیرضا طباطبایی یزدی (۱۴۰۴)، مرور کتاب: «خلیفهٔ خدا: مرجعیت دینی در قرون نخستین اسلامی» اثر مشترک پاتریشیا کرون و مارتین هایندز، مجموعه آنلاین «انعکاس ادبیات».#انعکاس_کتاب 🔵@inekas




