🔵 مراتب مجتهدین و فقهاء!مجتهدین و فقهاء أمت از جهت درجه فقاهت علمی به هفت طبقه تقسیم بندی می شوند ک…
انتشار: 2026/08/03 06:29 UTCویرایش: 2026/08/05 10:32 UTCدریافت: 2026/08/08 15:40 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/08 15:40 UTC
🔵 مراتب مجتهدین و فقهاء!مجتهدین و فقهاء أمت از جهت درجه فقاهت علمی به هفت طبقه تقسیم بندی می شوند که عبارتند از :1 -مجتهد مطلق مستقل: مجتهد مطلق مستقل به کسی گفته می شود که در وضع قواعد مذهب خود مستقل است وخودش آن را پایه ریزی کرده است.مانند ائمه مذاهب اربعه رحمهم الله . ابن عابدین این طبقه را مجتهدین در شرع نامیده است. 2 - مجتهد مطلق غير مستقل: به فقیهی گفته می شود که شرایط کامل مجتهد مستقل را دارد ؛ ولی چون قواعدی جداگانه ای برای اجتهاد خود، ابتکار نکرده است بلکه همان مسلک امام خود را در استنباط احکام دارد. این فقیه مجتهد مطلق و منتسب است. مانند شاگردان ائمه اربعه مانند ابی یوسف از حنفیه// وابن القاسم از مالکیه. // و مزنی بویطی از شافعیه، // وأبي بكرمروذي از حنابله.// ابن عابدين این طبقه را مجتهدين في المذهب نامیده است.این افراد توانایی استنباط احکام را از ادله احکام قواعد امام خود دارند؛ و ممکن است در برخی موارد مخالف رأی امام مذهب خود باشند.اما در قواعد اصول مقلد آنان هستند.هردو مورد فوق امروز وجود ندارند.3- مجتهد مقيد: به فقیهی گفته میشود که در مورد مسائلی که نصی از صاحب مذهب درمورد آن وجود ندارد؛ اجتهاد می کنند.که به آن مجتهد تخریج میگویند. مانند: طحاوي وكرخي از حنفية. وابن أبي زيد قيرواني ازمالكية. وأبي إسحاق شيرازي وأبي نصر وابن خزيمه ازشافعيه. وقاضي أبي يعلى وقاضي أبي علي بن أبي موسى از حنابله. به این افراد اصحاب وجوه گفته می شود. زیرا منسوب به اصحاب مذهب هستند نه قول امام .این مورد در مذهب شافعیه وحنابله مشهود است.4- مجتهد ترجيح: فقیهی است که توانائی ترجیح قولی از اقوال بین امام مذهب خود یا شاگردان او یا دیگر ائمه مذاهب دارد . که در حقیقت کار آنان ترجیح روایتی بر روایت دیگری است. مانند: رافعي ونووي از شافعية . وقاضي علاء الدين مرداوي در حنابله .5 - مجتهد مفتی: فقیهی است که حافظ مذهب خود است وبه نقل و تفهیم مسائل ساده و مشکل مذهب می پردازد وقول قوی وضعیف و رأی راجح ومرجوح را تشخیص می دهد. اما در تقریر ادله و قیاسات بین آنها کاملاً متبحر نیستند. مانند اصحاب متون معتبر فقهی از متأخرین.همچون صاحب الكنز، وصاحب الدر المختار، وصاحب الوقاية، از حنفية، ورملي وابن حجر از شافعيه.6 - طبقه فقهاء مقلدين: کسانی هستند که توانائی تشخیص قوی وضعیف اقوال را دارند.7- طبقه مقلدين ( عوام صرف ) : که توانائی موارد مذکور را ندارند وتوانائی تشخیص قوی وضعیف و درست ونادرست اقوال را ندارند.📚(حاشية ابن عابدين 1 / 51 - 52 – المجموع نووی 1/40- الفقه الاسلامی وادلته1/45- الموسوعه الفقیه الکویتیه35/344 ).▪️کانال ( نشر العلم الشرعی ) @NashroAlelmAsharei@MBehroozAziziDars@tawasolkhelfist
