💢دکتر شالچی: سهروردی ظرفیتی مهم برای تقویت خودآگاهی تاریخی و فرهنگی ایران استمعاون فرهنگی و اجتم…
انتشار: 2026/07/31 11:56 UTCدریافت: 2026/08/02 04:27 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/02 04:27 UTC
💢دکتر شالچی: سهروردی ظرفیتی مهم برای تقویت خودآگاهی تاریخی و فرهنگی ایران استمعاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به اینکه شیخ شهابالدین سهروردی یکی از برجستهترین ظرفیتهای فکری و فرهنگی ایران به شمار میآید، گفت: سهروردی با ایجاد پیوند میان ایرانیت و اسلام، الگویی برای عبور از دوگانههای هویتی و تقویت خودآگاهی تاریخی ایرانیان پیش روی ما قرار میدهد. دکتروحید شالچی روز چهارشنبه ۷ مرداد در آیین بزرگداشت شیخ شهابالدین سهروردی و گرامیداشت روز زنجان، اظهار کرد: زنجان از جمله شهرهایی است که در طول تاریخ و نیز در روزگار معاصر، شخصیتهای برجسته و اثرگذاری را در حوزههای علم، فرهنگ و دین پرورش داده است. بسیاری از این بزرگان، علاوه بر جایگاه علمی، از فضائل اخلاقی و منش انسانی نیز برخوردار بودهاند.وی با اشاره به ابعاد مختلف شخصیت سهروردی افزود: درباره سهروردی میتوان از منظرهای مختلف سخن گفت؛ از مباحث فلسفی و حکمت اشراق گرفته تا پرسشهای فراوانی که درباره اندیشه او مطرح است، اما پرسش اساسی این است که سهروردی برای ایران امروز چه ظرفیتی دارد و چگونه میتواند در رویارویی با چالشهای فرهنگی و اجتماعی معاصر، الهامبخش باشد.معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم ادامه داد: اگر ایران را فراتر از مجموعهای از اقوام و سرزمینها در نظر بگیریم، درمییابیم که هویت ایران حاصل اندیشه و میراث شخصیتهایی مانند سهروردی است. او در شکلگیری خودآگاهی تاریخی ایرانیان نقشی مهم داشته و ظرفیتهای فکریاش همچنان برای ایران معاصر قابل بهرهبرداری است.او با اشاره به یکی از برجستهترین ویژگیهای حکمت سهروردی گفت: اندیشه او پیوندی عمیق میان ایرانیت و اسلام برقرار میکند و نشان میدهد دوگانهسازی میان این دو، که بهویژه در سده گذشته و از دوره پهلوی اول تقویت شد، رویکردی نادرست بوده و آسیبهای فراوانی به جامعه ایران وارد کرده است.وی افزود: سهروردی در عین آنکه فیلسوفی مسلمان و متأثر از قرآن، حکمت و عرفان اسلامی است، از میراث ایران باستان نیز بهره میگیرد و تلفیقی خلاقانه از این دو سنت پدید میآورد. این ویژگی نشان میدهد که ایرانیت و اسلامیت نه در تعارض با یکدیگر، بلکه در امتداد هم قابل درک هستند.معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با تأکید بر اینکه سهروردی روایتی فلسفی از هویت ایرانی ارائه میکند، اظهار کرد: هویت ملی معمولاً بر پایه زبان، ادبیات، حماسه، آیینها و سنتها شکل میگیرد، اما یکی از امتیازات اندیشه سهروردی این است که هویت ایرانی را در سطحی فلسفی صورتبندی میکند؛ ظرفیتی که کمتر ملتی از آن برخوردار است.شالچی ادامه داد: در اندیشه سهروردی، ایران صرفاً یک سرزمین یا مجموعهای از اقوام نیست، بلکه سنتی مبتنی بر نور، فضیلت و سلوک انسانی است. اگر فردوسی روایت حماسی ایران و حافظ بیان شاعرانه و عرفانی آن باشد، سهروردی را میتوان نماینده خودآگاهی فلسفی ایران دانست.وی با اشاره به جایگاه مفهوم «نور» در حکمت اشراق گفت: مفهوم نور که محور اصلی اندیشه سهروردی است، ظرفیت گستردهای برای خلق آثار فرهنگی و هنری دارد و میتواند در حوزههایی مانند ادبیات، هنرهای تجسمی، سینما، هنرهای دیجیتال و دیگر عرصههای فرهنگی الهامبخش باشد.او همچنین بهرهگیری از منابع متنوع تمدنی را از دیگر ویژگیهای مهم اندیشه سهروردی دانست و افزود: سهروردی به طور همزمان از حکمت خسروانی، میراث ایرانی، آموزههای اسلامی و دیگر منابع فکری بهره میگیرد. این نگاه، پاسخی به جریانهای نابگرایانهای است که در دوره معاصر با محدود کردن هویت ایرانی به یک وجه خاص، زمینهساز شکافهای اجتماعی و فرهنگی شدهاند.معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تصریح کرد: اندیشه سهروردی نشان میدهد که وفاداری به هویت ملی به معنای بستن درهای اندیشه و گفتوگو نیست و ارتباط با جهان نیز الزاماً به معنای از خودبیگانگی نخواهد بود. او الگویی از مواجهه خلاق انسان ایرانی با جهان، گفتوگو، گزینش و آفرینش ارائه میدهد.وی شجاعت فکری سهروردی را از دیگر ویژگیهای برجسته او برشمرد و گفت: سهروردی صرفاً فلسفه پیشینیان را تکرار نکرد، بلکه دستگاه فکری مستقلی بنیان گذاشت. این ویژگی میتواند برای دانشگاهها و نسل جوان الهامبخش باشد تا ضمن بهرهگیری عمیق از میراث گذشته، روحیه پرسشگری، نوآوری و استقلال فکری را نیز حفظ کنند.شالچی با اشاره به چالشهای جهان معاصر از جمله گسترش فناوری، مصرفگرایی، شتاب زندگی و فقر معنا، عنوان کرد: اندیشه سهروردی میتواند در مواجهه با این مسائل نیز راهگشا و الهامبخش باشد.🆔@msrt_iri



