تنگه هرمز، کمانِ رستم یا چشمِ اسفندیار؟علی‌اصغر علی‌قارداشیتهمتن گز اندر کمان راند زودبدان‌سان که س…

تنگه هرمز، کمانِ رستم یا چشمِ اسفندیار؟علی‌اصغر علی‌قارداشیتهمتن گز اندر کمان راند زودبدان‌سان که سیمرغ فرموده بود بِزَد راست بر چشمِ اسفندیار جهان تیره شد پیش آن نامدار ✅ نگارنده درباره مسائل نظامی هیچ‌گونه تخصصی ندارد و از این بابت گله‌ای هم ندارد؛ چون اگر احتمالن کمترین تخصصی یا دانشی در این‌ خصوص داشت تا به حال چند تا سکته زده‌ بود و نظر به قلب ضعیفی که دارد تا حالا چند مرتبه، ریق رحمت را سر کشیده بود. اما همین نگارنده نادان نسبت به بسیاری از مسائل، از همان زمان کودکی خود و انقلاب، تحولات را  با دقتی بیشتر از دقت متوسط هم‌سالانش دنبال می‌کرد و حالا هم  به همین مناسبت جسارت بیشتری از متوسط دوستانش از خود نشان می‌دهد و نگاهی گذرا به تاریخ پرتلاطم  تنگه هرمزِ بعد از انقلاب می‌افکند.✅ در جنگ ایران و عراق، وقتی عراق، از سویی، مستحضر به حمایت کشورهای عربی، نفت خود را با نفت‌کش‌های آنان صادر می‌کرد و از سوی دیگر نفت‌کش‌ها و کشتی‌های ایرانی را با هواپیماهای جدیدی که از فرانسه گرفته بود هدف قرار می‌داد، عده‌ای از  سیاست‌مدارن و فرماندهان نظامی‌این ایده را مطرح کردند که "حالا که صدام و کشورهای عربیِ منطقه ، یک چنین معامله‌ای با ایران می‌کنند خوب است که ما هم تنگه را می‌بندیم خلاص.آن‌وقت ببینیم به چه کشوری  فشار بیشتری خواهد آمد؟"✅ به موازات تولد  این فکر و حتا پیش از زایش آن،درست مثل خرید و تهیه سیسمونی، شعارهایش از ذهن‌ و زبان عده‌ای بیرون پرید که:"سوپراتاندارد را دود هوا می‌کنیمتنگه هرمز را کرب‌و‌بلا می‌کنیم"(اسم هواپیمای جنگی فرانسوی که عراق از آن استفاده کرد سوپراتاندارد و اسم موشکی که با آن به کشتی‌ها حمله می‌کرد اِگزو‌سه بود.)✅ وقتی این فکر، جامه عمل به خود پوشید و چند نفت‌کش کویتی و کشورهای دیگر با مین‌ها و قایق‌های تندروی ایرانی مورد حمله قرار گرفت، آمریکا مجبور شد (برای اولین بار در تاریخ) کشتی‌هایش را از آن سوی بحار به خلیج همیشه بهارِ فارس بفرستد تا کشتی‌رانی و بازرگانی، در این جای مهم جهان، دچار خزان نگردد.✅ در ادامه، اصرار ایران بر حمله به نفت‌کش‌ها و مین‌گذاری در خلیج فارس، به تقابل جدی با آمریکا انجامید و در پایان به انهدام سکوهای نفتی و کشتی‌های جنگی و  هواپیمای ایرباس مسافربری منتهی شد.✅ در این زمان بود که جمهوری اسلامی فشار جنگ را از هر زمان دیگری روی دوش خود بیشتر احساس کرد و رهبر آن‌زمانش که مسولیت جنگ و سرزنش‌های آن‌را بر عهده داشت، مسولیت صلح را هم پذیرفت و سرزنش‌های آن را هم به جان خرید و دنباله ناپیدای جنگ را برید.✅ بعد از جنگ‌ایران و عراق، کارِ ناتمامِ دعوتِ آمریکا به خلیج فارس، این حرکت و  هنر ایران را، حماقت صدام با الحاق کویت به خاک خود به عنوان حق مسلم عراق، تکمیل کرد و آمریکا به شکل اکمل، کُنام خود را در کشورهای منطقه قرار داد. ✅ از آن زمان، بازی با حربه و برگه تنگه هرمز، مثل یک هوس ناکام، مثل یک گره ناگشوده، در روان بسیاری از دولت‌مردان و نظامیانِ جمهوری اسلامی باقی ماند و هر زمان که فرصت عیان شدن می‌یافت بر زبان جاری می‌شد و به موازات آن حضور دریایی آمریکا در خلیج فارس سهمگین و سهمگین‌تر می‌شد تا این‌که در جنگ اخیر، این ناکامی دوران کودکی، مجالی برای بروز و ظهور یافت و به راستی جمهوری اسلامی ایران، تنگه را برای مدتی بست.✅ البته این بستن تنگه به بهای میلیاردها دلار خسارت و بسیاری مرگ و جراحت تمام شد اما دفتر بستن تنگه همچنان باز ماند.این‌ها همه در حالی‌است که کسی نمی‌پرسد پنجاه سال پیش، پیش از آن‌که ایران و عراق، این دو کشور برادر و مسلمان (به یاری هم) این فرش خون‌آلود را برای آمریکا پهن کنند؛ وضعیت تنگه چه بود؟ و اختیارش در دست که بود؟و امنیت منطقه را چه کسی تامین می‌کرد؟ ✅ اکنون بیم آن می‌رود که یک آب‌راه بین‌المللی، یک تنگه، که یک‌پنچم انرژی جهان و بسیاری از کالاهای اساسی دیگر از آن ترانزیت می‌شد و زمانی ایرانیان، با تامین امنیت آن و کشورهای پیرامونش، به‌سان کمان‌رستم،  بر چشم دشمنان، تیر توانستندی زد؛ به عاملی برای اجماع جهانی علیه ایران تبدیل شود تا به مثابه چشم اسفندیار، اسفندیارِ ایمن به خیالِ رویین تنی،  آن را از کف ایران در‌آورند و سیه‌روزی بیشتری برای مردمان آن رقم بزنند.   ⭕ ️کانال مطالعات روابط بین الملل ⭕️@motaleeat_ravabt     t.me/motaleeat_ravabt