مروری بر سیاست‌گذاری بنزینی در ۵ دولت / هاشمی رفسنجانی و آغاز شکستن انجماد قیمت بنزین / کارنامه موف…

مروری بر سیاست‌گذاری بنزینی در ۵ دولت / هاشمی رفسنجانی و آغاز شکستن انجماد قیمت بنزین / کارنامه موفق خاتمی و روحانی / دشوارترین میراث بنزینی به پزشکیان رسیدروزنامه سازندگی در گزارشی که تیتر اصلی آن است، نوشت:🔹برای سال‌های طولانی فکر می‌کردیم نان، سیاسی‌ترین کالا در جمهوری اسلامی است اما گذشت زمان نشان داد که بنزین حتی از نان هم سیاسی‌تر است. دست‌کم از دهه ۱۴۰۰ به این طرف هیچ دولتی حاضر نشده هزینه سیاسی اصلاح آن را بپردازد.🔹دولت هاشمی در سال ۱۳۶۹ قیمت را از ۳ به ۵ تومان و در سال ۱۳۷۴ به ۱۰ تومان رساند. اهمیت این دوره در این بود که برای نخستین‌بار پس از جنگ، اصل اصلاح قیمت انرژی پذیرفته شد.🔹دولت خاتمی یکی از منظم‌ترین دوره‌های اصلاح تدریجی را تجربه کرد. قیمت از ۳۸ تومان در سال ۱۳۷۹ به ۸۰ تومان در سال ۱۳۸۳ رسید. افزایش قیمت به یک شوک ناگهانی تبدیل نشد و جامعه به تدریج با این واقعیت روبه‌رو شد.🔹دولت احمدی‌نژاد در سال ۱۳۸۶ سهمیه‌بندی را آغاز کرد و در آذر ۱۳۸۹ قیمت سهمیه‌ای را از ۱۰۰ به ۴۰۰ تومان و آزاد را به ۷۰۰ تومان رساند. مشکل اصلی، انباشته کردن اصلاحات و اجرای یکباره آنها بود.🔹دولت اول روحانی در سال ۱۳۹۳ قیمت سهمیه‌ای را از ۴۰۰ به ۷۰۰ و آزاد را از ۷۰۰ به هزار تومان رساند و سپس بنزین را تک‌نرخی کرد. اما تثبیت طولانی قیمت، بذر بحران بعدی را کاشت. دولت دوم روحانی در آبان ۱۳۹۸ بدون زمینه‌سازی کافی، نظام سهمیه‌بندی را با قیمت ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی بازگرداند که به اعتراضات گسترده انجامید.🔹دولت رئیسی عملاً قیمت را منجمد کرد و مسئله را به دولت بعد منتقل کرد. دولت پزشکیان با دشوارترین میراث مواجه شد و اواخر ۱۴۰۴ نرخ سوم ۵ هزار تومانی را وارد ساختار کرد، اما قیمت‌های اصلی ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی همچنان دست‌نخورده باقی مانده است.🔹مهم‌ترین درس سه دهه سیاست‌گذاری بنزین این است که بهترین زمان اصلاح قیمت، زمانی است که هنوز اصلاح بزرگ نشده است. افزایش‌های کوچک، قابل‌پیش‌بینی و همراه با توضیح روشن، معمولاً کم‌هزینه‌تر از سال‌ها تثبیت و سپس جهش ناگهانی است.@modara_ir