هوش مصنوعی در جست‌وجوی داروهای جدید، مولکول‌های تازه می‌آفریند⚜️⚙️🔩🪛🔧🔨⚓️👷🏼‍♂️پژوهشگران اسپانی…

هوش مصنوعی در جست‌وجوی داروهای جدید، مولکول‌های تازه می‌آفریند⚜️⚙️🔩🪛🔧🔨⚓️👷🏼‍♂️پژوهشگران اسپانیایی سامانه هوش مصنوعی جدیدی به نام CoCoGraph توسعه داده‌اند که می‌تواند مولکول‌هایی را طراحی کند که تاکنون وجود نداشته‌اند؛ مولکول‌هایی که با قوانین شیمی سازگارند و می‌توانند روند کشف داروها و توسعه مواد پیشرفته را به‌طور چشمگیری تسریع کنند.گروهی از پژوهشگران دانشگاه روویرا ای ویرجیلی اسپانیا از یک سامانه هوش مصنوعی جدید به نام CoCoGraph رونمایی کرده‌اند که قادر است میلیون‌ها مولکول کاملاً جدید و در عین حال از نظر شیمیایی معتبر تولید کند؛ دستاوردی که می‌تواند سرعت کشف داروها و طراحی مواد نوین را افزایش دهد.CoCoGraph از همان ایده‌ای استفاده می‌کند که در مدل‌های مولد مانند ChatGPT یا DALL-E به کار می‌رود؛ با این تفاوت که به جای تولید متن یا تصویر، مولکول‌های جدید می‌سازد.راجر گیمرا، استاد مهندسی شیمی و از پژوهشگران این پروژه، می‌گوید: این مدل‌ها محتوایی تولید می‌کنند که بسیار شبیه واقعیت است. الگوریتم ما نیز همین کار را انجام می‌دهد، اما با مولکول‌ها.دانشمندان تخمین می‌زنند تعداد مولکول‌های قابل‌تشکیل در طبیعت به حدود یک نانیلیون (۱۰ به توان ۶۰) برسد؛ عددی آن‌قدر بزرگ که تاکنون تنها بخش بسیار کوچکی از آن بررسی شده است. به همین دلیل، یافتن یک مولکول مناسب برای ساخت دارو معمولاً فرایندی زمان‌بر، پرهزینه و مبتنی بر آزمون و خطاست.CoCoGraph از یک مدل انتشار استفاده می‌کند؛ روشی که ابتدا ساختار یک مولکول واقعی را مرحله‌به‌مرحله تجزیه می‌کند و سپس می‌آموزد چگونه با همان اصول، ساختارهای کاملاً جدید اما معتبر را بازسازی کند.ویژگی مهم این سامانه آن است که قوانین بنیادی شیمی را مستقیماً در فرایند تولید لحاظ می‌کند؛ بنابراین برخلاف برخی مدل‌های دیگر، مولکول‌هایی تولید نمی‌کند که در دنیای واقعی امکان وجود نداشته باشند.به گفته پژوهشگران،CoCoGraph نسبت به برخی رقبای خود به پارامترهای کمتری نیاز دارد و با توان پردازشی پایین‌تری کار می‌کند.در آزمایش‌ها، عملکرد این سامانه با دیگر ابزارهای تولید مولکول در ۳۶ ویژگی فیزیکوشیمیایی مانند حلالیت و پیچیدگی ساختار مقایسه شد و در نزدیک به دو سوم این معیارها، مولکول‌های تولیدشده توسط CoCoGraph واقعی‌تر ارزیابی شدند.برای سنجش کیفیت خروجی، پژوهشگران از ۱۲۱ شیمیدان خواستند مولکول‌های واقعی را از نمونه‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی تشخیص دهند.نتیجه نشان داد متخصصان در حدود ۴۰ درصد موارد نتوانستند تفاوت میان مولکول‌های واقعی و ساخته‌شده توسط هوش مصنوعی را تشخیص دهند؛ موضوعی که به گفته پژوهشگران نشان می‌دهد بسیاری از مولکول‌های تولیدشده از نظر علمی کاملاً باورپذیر هستند.پژوهشگران معتقدند فناوری‌هایی مانند CoCoGraph می‌توانند در آینده روند کشف داروهای جدید، توسعه مواد پیشرفته و کاوش در بخش‌های ناشناخته دنیای شیمی را به شکل قابل توجهی تسریع کنند.