🕸 دام ترجمه: «چه ... یا ...»؛ اشتباهی که حرفهایها هم مرتکب میشوند!✍️ در زبان فارسی، ساخت همپایه…
انتشار: 2026/07/20 11:53 UTCدریافت: 2026/08/15 05:06 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 05:06 UTC
🕸 دام ترجمه: «چه ... یا ...»؛ اشتباهی که حرفهایها هم مرتکب میشوند!✍️ در زبان فارسی، ساخت همپایهسازِ «چه ... چه ...» برای بیان برابریِ دو گزینه به کار میرود. یعنی: فرقی نمیکند این باشد یا آن، چون نتیجۀ کار یکی است.✅ نمونۀ معیار: هر کتابی، چه ترجمه باشد و چه تألیف، نیازمند ویرایش است.⚠️ اما گاهی، به ویژه در ترجمه از ساختارِ انگلیسیِ «whether ... or»، شاهد خطای رایج «چه ... یا ...» هستیم.❌ نمونۀ غیرمعیار: مشروعیت میتواند از طریق تعهدات ایدئولوژیک تأمین شود، چه دینی باشد و *یا ناسیونالیسم سکولار.❓ چرا این ساختار غلط است؟💡 چون تعارض منطقی دارد: ساختار «چه» بستری برای برابری فراهم میکند، اما «یا» آن را به یک انتخاب تبدیل میکند. این مانند آن است که بگوییم: برایم فرقی نمیکند، اما باید یکی را انتخاب کنی!🔍 راهحل چیست؟📌 همیشه از ساختار «چه ... (و) چه ...» استفاده کنید. «واو» عطف نیز معمولاً برای اتصال جملهوارههای طولانیتر به کار میرود و میان واژههای کوتاه قابل حذف است:▫️ چه فقیر چه غنی، همه در برابر قانون یکساناند.▫️ چه از راه زمینی سفر کنید و چه با هواپیما بروید، هزینهها تفاوت چندانی ندارد.🎓 وقتی منطق زبان را بشناسید، دیگر در این دامهای ظریف ترجمه گرفتار نمیشوید و حرفهای مینویسید.#دستورزبان #ویرایش_زبانی سید محمد بصام@Matnook_com