اگر کشوری با جنگ، تحریم، انزوای بینالمللی و آنچه رهبران یا شهروندانش آن را جنگ روانی یا رسانهای خ…
انتشار: 2026/07/25 14:52 UTCدریافت: 2026/08/01 00:07 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 00:07 UTC
اگر کشوری با جنگ، تحریم، انزوای بینالمللی و آنچه رهبران یا شهروندانش آن را جنگ روانی یا رسانهای خصمانه تلقی میکنند روبهرو باشد، پایدارترین راهبرد برای حفظ اعتماد و انسجام ملی این نیست که صرفاً با تبلیغات متقابل پاسخ دهد. بلکه باید با ایجاد شرایطی که به مردم نسبت به آینده کشورشان اطمینان و امید میدهد، تابآوری واقعی را تقویت کند. غرور ملی که بر پایه دستاوردهای واقعی شکل بگیرد، معمولاً بسیار مقاومتر از غروری است که تنها بر پیامرسانی و تبلیغات استوار باشد.یک راهبرد جامع میتواند شامل محورهای زیر باشد:۱. تقویت اعتماد و اعتبار در داخل کشورصادقانه درباره چالشها اطلاعرسانی شود و وانمود نشود که همه چیز ایدهآل است.مشکلات و ناکامیها پذیرفته شوند و برنامههای مشخص برای رفع آنها ارائه گردد.روزنامهنگاری مستقل و گفتوگوی عمومی تشویق شود، زیرا در دوران بحران، اعتماد عمومی از طریق شفافیت و صداقت تقویت میشود.۲. تمرکز بر دستاوردهای ملموسمردم زمانی احساس غرور میکنند که پیشرفتهای واقعی را ببینند، از جمله:نوآوریهای علمی و فناوریتوسعه زیرساختهاموفقیتهای فرهنگی و هنریافتخارات ورزشیبهبود نظام آموزش و سلامتمدیریت مؤثر بحرانها و ارائه خدمات عمومیچنین دستاوردهایی بهراحتی توسط روایتهای بیرونی قابل انکار نیستند.۳. تقویت هویت ملی بدون ترویج دشمنیبر موضوعاتی مانند:تاریخ و میراث مشترکارزشهای مدنیفعالیتهای داوطلبانهخدمت به جامعهاحترام به تنوع قومی، مذهبی و زبانی در داخل کشورتأکید شود و از تعریف هویت ملی صرفاً بر اساس تقابل با سایر کشورها پرهیز گردد؛ زیرا این رویکرد میتواند به افزایش شکافها و تنشها منجر شود.۴. ارتقای سواد رسانهایبه جای اینکه به مردم گفته شود چه چیزی را باور کنند:شیوه ارزیابی منابع خبری آموزش داده شود.روشهای رایج انتشار اطلاعات نادرست توضیح داده شود.مردم به بررسی دیدگاههای مختلف تشویق شوند.تفکر انتقادی تقویت شود.این اقدامات به شهروندان کمک میکند تا روایتهای گوناگون را مستقلانه ارزیابی کنند.۵. سرمایهگذاری در فرهنگسینما، موسیقی، ادبیات، غذا، معماری، ورزش و گردشگری معمولاً تأثیر عمیقتری بر تصویر یک کشور در جهان دارند تا پیامهای سیاسی. دیپلماسی فرهنگی حتی در دورههای تنش نیز میتواند پل ارتباطی میان ملتها باقی بماند.۶. تقویت تابآوری اقتصادیاز آنجا که تحریمها معمولاً با هدف ایجاد فشار اقتصادی اعمال میشوند، راهبردهای بلندمدت میتواند شامل موارد زیر باشد:تنوعبخشی به شرکای تجاریحمایت از نوآوری داخلیسرمایهگذاری در صنایع راهبردیتشویق کارآفرینیارتقای مهارتهای نیروی کاراعتماد به اقتصاد، اغلب به افزایش اعتماد اجتماعی نیز منجر میشود.۷. حفظ تعاملات بینالمللی تا حد امکانحتی در شرایط جنگ یا تحریم نیز میتوان:همکاریهای علمی را ادامه داد.از تبادلات آموزشی حمایت کرد.در فعالیتهای بشردوستانه مشارکت داشت.از ظرفیتهای فرهنگی و ورزشی برای ارتباط با جهان بهره برد.کانالهای دیپلماتیک را حفظ کرد.این ارتباطات میتوانند از شدت انزوا بکاهند و درک متقابل را افزایش دهند.۸. تقویت احساس مشارکت و مسئولیتپذیریجامعه زمانی تابآورتر خواهد بود که شهروندان احساس کنند میتوانند در پیشرفت کشور نقش داشته باشند، از جمله از طریق:فعالیتهای داوطلبانه محلیآمادگی برای مدیریت بحران و امدادرسانی در صورت لزومپروژههای توسعه محلیمسابقات نوآوریبرنامههای پرورش رهبران جوانچه رویکردهایی معمولاً اثربخشی کمتری دارند؟تجربه تاریخی نشان میدهد که اتکا صرف به سانسور، تبلیغات اغراقآمیز یا معرفی تمام اطلاعات خارجی بهعنوان اطلاعات خصمانه، شاید در کوتاهمدت همبستگی ایجاد کند، اما اگر اغراق امیز باشد یا با تجربه واقعی مردم همخوانی نداشته باشد، در بلندمدت میتواند به کاهش اعتماد عمومی منجر شود.تجربههای تاریخیکشورهایی که در مقاطع مختلف با فشارهای شدید خارجی روبهرو بودهاند، معمولاً بر ترکیبی از این عوامل تکیه کردهاند:تقویت توان اقتصادیبازسازی ملیتوسعه آموزشپیشرفت علمیحفظ هویت فرهنگیتقویت نهادهای حکمرانیهر کشور بسته به شرایط خود مسیر متفاوتی پیموده است، اما در مجموع، بهبود واقعی کیفیت حکمرانی، افزایش سطح رفاه و ایجاد فرصتهای بیشتر برای شهروندان، در بلندمدت بسیار مؤثرتر از اتکا به تبلیغات برای حفظ روحیه و غرور ملی بوده است.در نهایت، غرور ملی زمانی پایدار و مقاوم خواهد بود که بر واقعیتهای ملموس زندگی مردم، نهادهای کارآمد، احساس هدف مشترک، پویایی فرهنگی و فرصتهای واقعی برای پیشرفت شهروندان استوار باشد، نه صرفاً بر کارزارهای تبلیغاتی، چه داخلی و چه خارجی.@massoumehebtekar

