🌐 اسرائیل آذربایجان را به ترکیه نزدیک‌تر می‌کند؟!🔹 گلوبز: ابتکار دولت نتانیاهو در مورد «نسل‌کشی ارا…

🌐 اسرائیل آذربایجان را به ترکیه نزدیک‌تر می‌کند؟!🔹 گلوبز: ابتکار دولت نتانیاهو در مورد «نسل‌کشی ارامنه» موضع اسرائیل در باکو را تضعیف می‌کند▫️ در ادامه تحلیل روزنامه «گلوبز» درباره روابط آذربایجان و اسرائیل، نظر قابل توجهی از اوزر آرسلانپای، روزنامه‌نگار ترک، منتشر شده است. ▫️ آذربایجان یک شبه از اسرائیل فاصله نمی‌گیرد. با این حال، به نظر می‌رسد اسرائیل به تدریج شرایط را برای باکو فراهم می‌کند تا از اورشلیم فاصله گرفته و روابط خود را متنوع‌تر کند و طبیعی‌ترین کشوری که از این تغییر بهره‌مند خواهد شد، ترکیه است که نزدیک‌ترین متحد آذربایجان و شریک «یک ملت، دو دولت» آن محسوب می‌شود. ▫️ تحلیل منتشرشده در تاریخ ۷ اوت ۲۰۲۶ توسط روزنامه مالی اسرائیل «گلوبس»، نگرانی‌های فزاینده در صنایع دفاعی اسرائیل را درباره آینده روابط استراتژیک با آذربایجان برجسته می‌کند. ▫️ در این مقاله به ترکیبی از تنش‌های سیاسی، رقابت بین‌المللی فزاینده و تأخیرها در خریدهای بزرگ دفاعی و فضایی آذربایجان اشاره شده است. ▫️ با این حال، در پشت جزئیات تجاری، یک فرآیند ژئوپلیتیکی مهم‌تر نهفته است: سیاست اسرائیل در قبال مسئله ارامنه، دقیقاً در زمانی که همکاری استراتژیک ترکیه و آذربایجان عمیق‌تر و گسترده‌تر می‌شود، تنش‌هایی را در روابط با آذربایجان ایجاد می‌کند. 🔹 روابطی که اسرائیل زمانی استراتژیک می‌دانست▫️ در طول دهه‌ها، اسرائیل و آذربایجان یک مشارکت امنیتی عمل‌گرایانه ایجاد کرده‌اند. ▫️ شرکت‌های دفاعی اسرائیل به تأمین‌کنندگان اصلی آذربایجان تبدیل شده‌اند و باکو نیز اسرائیل را به عنوان منبع مهمی برای توانمندی‌های نظامی و فناوری پیشرفته می‌دیده است. ▫️ این روابط همچنین از پیوندهای قوی سیاسی بین بنیامین نتانیاهو و الهام علی‌اف بهره‌مند بوده است. ▫️ اما فضای سیاسی تغییر کرده است. ▫️ به گزارش «گلوبس»، آذربایجان به ابتکار دولت اسرائیل برای به رسمیت شناختن «نسل‌کشی ارامنه» واکنش تندی نشان داده است. ▫️ گفته می‌شود که حکمت حاجی‌اف، دستیار رئیس‌جمهور آذربایجان، نگرانی جدی خود را در این زمینه ابراز کرده و تأکید کرده است که حمایت از موضع ترکیه، اولویت ملی آذربایجان باقی می‌ماند. ▫️ این موضوع نباید تعجب‌آور باشد. ▫️ برای آذربایجان، مسئله ارامنه از تاریخ ملی، تمامیت ارضی و روابط استراتژیک با ترکیه جدایی‌ناپذیر است. ▫️ به همین دلیل، سیاستی در اورشلیم که به این موضوع حساس دست می‌زند، پیامدهایی فراتر از بحث‌های تاریخی دارد. 🔹 ترکیه فقط یک گزینه جایگزین نیست ▫️ مهم‌ترین نکته این است که فاصله گرفتن آذربایجان از اسرائیل و تنوع‌بخشی به روابط خود، به معنای جستجوی هویت استراتژیک کاملاً جدیدی توسط باکو نیست. ▫️ آذربایجان در نزدیکی خود یکی از نزدیک‌ترین شرکای استراتژیک خود را دارد: ترکیه. ▫️ روابط آنکارا و باکو تنها بر اساس منافع سیاسی کوتاه‌مدت نیست، بلکه بر مشارکت استراتژیک نهادی عمیقی استوار است که با اصل «یک ملت، دو دولت» بیان می‌شود. ▫️ همکاری دفاعی به یکی از قوی‌ترین ارکان این روابط تبدیل شده است. ▫️ پهپادها، موشک‌ها، سکوهای دریایی، سیستم‌های الکترونیکی و سایر فناوری‌های دفاعی تولید ترکیه، به تدریج بخشی از معماری امنیتی آذربایجان می‌شوند. ▫️ با توسعه صنایع دفاعی آذربایجان و گسترش همکاری با ترکیه، وابستگی به تأمین‌کنندگان اسرائیلی به طور طبیعی کاهش می‌یابد. ▫️ این به معنای تغییر موضع باکو علیه اسرائیل نیست. ▫️ این به سادگی استقلال استراتژیک بیشتری به آذربایجان می‌دهد. ▫️ و این دقیقاً همان چیزی است که اسرائیل باید نگران آن باشد. 🔹 اسرائیل رقبای خود را ایجاد می‌کند ▫️ «گلوبس» گزارش می‌دهد که شرکت‌های دفاعی اسرائیل در حال حاضر با رقابت فزاینده‌ای در آذربایجان مواجه هستند. ▫️ شرکت‌های آمریکایی به طور فزاینده‌ای به بازار آذربایجان علاقه نشان می‌دهند. کره جنوبی در بخش دریایی به دنبال فرصت‌هایی است و شرکت‌های اروپایی برای قراردادهای بزرگ رقابت می‌کنند. ▫️ اما ترکیه متفاوت است. ▫️ برای آذربایجان، همکاری دفاعی با ترکیه صرفاً یک رابطه تجاری بین خریدار و فروشنده نیست. ▫️ این بخشی از مشارکت گسترده‌تر سیاسی، نظامی و استراتژیک بین دو کشوری است که بارها خود را کشورهای برادر نامیده‌اند. ▫️ بنابراین، وقتی آذربایجان خریدهای خود را به سمت سیستم‌های ترکی سوق می‌دهد، اسرائیل نه تنها یک قرارداد تجاری، بلکه بخشی از بازار را به شریکی استراتژیک از دست می‌دهد که از قبل عمیقاً در معماری امنیتی آذربایجان ادغام شده است. 🔹 مناقصه ماهواره، چشم‌انداز در حال تغییر را نشان می‌دهد ▫️ یکی از مهم‌ترین نمونه‌هایی که «گلوبس» به آن اشاره کرده، مناقصه بزرگ ماهواره مخابراتی آذربایجان به ارزش تخمینی ۳۰۰ تا ۸۰۰ میلیون دلار است. ▫️ صنایع هوافضای اسرائیل با سایر شرکت‌های بین‌المللی از جمله صنایع هوافضای ترکیه (TUSAŞ) و رقبای اروپایی رقابت می‌کند. ▫️ گزارش شده که تصمیم‌گیری ماه‌ها به تعویق افتاده است. ▫️ هیچ مدرکی وجود ندارد که این تأخیر به طور خودکار به معنای از دست دادن قرارداد توسط اسرائیل باشد. صنایع هوافضای اسرائیل هنوز از نظر فناوری پیشرفته و سابقه همکاری طولانی با آذربایجان برخوردار است. ▫️ با این حال، این که ترکیه اکنون در چنین حوزه فناوری با اهمیت استراتژیکی به یک رقیب جدی تبدیل شده است، خود نشانه‌ای قابل توجه است. ▫️ یک دهه پیش، برتری فناوری‌های اسرائیل موقعیت قدرتمندی را به اورشلیم در آذربایجان می‌داد. ▫️ امروز، آذربایجان گزینه‌های بیشتری دارد. ▫️ و یکی از آن گزینه‌ها ترکیه است. 🔹 مسئله فلسطین نیز سیگنال دیگری است▫️ تغییر سیاسی در موضع فعال‌تر آذربایجان در قبال مسئله فلسطین نیز مشهود است. ▫️ رئیس‌جمهور الهام علی‌اف با محمد مصطفی، نخست‌وزیر فلسطین، دیدار کرده و بار دیگر حمایت آذربایجان را از دولت فلسطین با پایتختی قدس شرقی تأیید و بر حمایت از کمک‌های بشردوستانه به فلسطینیان تأکید کرده است. ▫️ این لزوماً به معنای جدایی کامل استراتژیک از اسرائیل نیست. ▫️ بلکه نشان می‌دهد که باکو در همسو شدن با ترکیه و محیط دیپلماتیک گسترده‌تر جهان اسلام، جایی که آنکارا موضعی قوی دارد، روزبه‌روز راحت‌تر عمل می‌کند. ▫️ آذربایجان می‌تواند روابط خود با اسرائیل را حفظ کند و هم‌زمان روابط خود را با ترکیه و جهان اسلام تقویت نماید. ▫️ این دقیقاً انعطافی است که تنوع‌بخشی فراهم می‌کند. 🔹 پارادوکس برای اسرائیل ▫️ در اینجا یک پارادوکس مهم وجود دارد. ▫️ اسرائیل طی سال‌ها آذربایجان را به عنوان یک شریک استراتژیک توسعه داد. یکی از دلایل آن، روابط آذربایجان با ترکیه، موقعیت ژئوپلیتیکی آن در قفقاز و اهمیت آن در موازنه قدرت منطقه‌ای بود. ▫️ اما اکنون تصمیمات سیاسی خود اورشلیم به وضعیتی منجر می‌شود که آذربایجان به افزایش وابستگی استراتژیک خود به ترکیه علاقه نشان می‌دهد. ▫️ مسئله «نسل‌کشی ارامنه» به ویژه زیان‌آور است، زیرا این موضوع به عنصری اساسی از هویت ملی آذربایجان مرتبط است و مستقیماً با سیاست خارجی ترکیه در ارتباط است. ▫️ اسرائیل باعث نشده که آذربایجان به طور ناگهانی در نتیجه یک بحران دیپلماتیک «از دست برود». ▫️ بلکه به سادگی وابستگی آذربایجان به اسرائیل را کاهش داده است. ▫️ این روند در حال آغاز است. 🔹 این خبر خوبی برای ترکیه است ▫️ از دیدگاه آنکارا، این تحول باید مثبت ارزیابی شود – نه به این دلیل که ترکیه نیاز دارد آذربایجان اسرائیل را ترک کند، بلکه به این دلیل که اکوسیستم قوی‌تر دفاعی و فناوری ترکیه و آذربایجان، استقلال استراتژیک گسترده‌تر دنیای ترک را تقویت می‌کند. ▫️ هرچه باکو و آنکارا در زمینه‌های دفاعی، هوافضا، فناوری و امنیتی همکاری نزدیک‌تری داشته باشند، مشارکت آنها پایدارتر خواهد بود. ▫️ ترکیه و آذربایجان صرفاً دو دولتی نیستند که تجارت دوجانبه معمولی انجام می‌دهند. ▫️ آنها کشورهای برادری هستند که منافع امنیتی آنها به طور فزاینده‌ای به هم مرتبط است. ▫️ اگر شرکت‌های اسرائیلی بخشی از موقعیت برتر خود را در آذربایجان از دست بدهند، شرکت‌های ترکیه در موقعیت مناسبی برای گسترش حضور خود هستند – به شرطی که فناوری رقابتی، تأمین مالی، قابلیت‌های تحویل و همکاری استراتژیک بلندمدت ارائه دهند. ▫️ فرصت واقعی دقیقاً همین است. 🔹 اسرائیل باید جهت سیاست خود را بازنگری کند ▫️ بنابراین، گزارش «گلوبس» را نباید صرفاً به عنوان خبری درباره قراردادهای دفاعی، بلکه به عنوان هشداری درباره یک تغییر استراتژیک گسترده‌تر در نظر گرفت. ▫️ اسرائیل هنوز از توانمندی‌های فناوری قابل توجهی برخوردار است و به عنوان شریکی مهم برای آذربایجان باقی می‌ماند. ▫️ اما آذربایجان گزینه‌های دیگری نیز دارد. ▫️ و در میان آن گزینه‌ها، ترکیه به دلیل عمق روابط آنکارا و باکو، جایگاهی ویژه دارد. ▫️ سؤال این نیست که آیا آذربایجان ناگهان «ترکیه را بر اسرائیل ترجیح می‌دهد» یا نه. ▫️ سؤال واقعی‌تر این است: آیا اسرائیل به تدریج آذربایجان را به سمت اتکای بیشتر به ترکیه و کمتر به اسرائیل سوق می‌دهد؟ ▫️ اگر این روند ادامه یابد، پاسخ ممکن است به طور فزاینده‌ای روشن شود. ▫️ اسرائیل ممکن است زمینه را برای ترکیه فراهم کند تا از مزایای استراتژیک رابطه‌ای که آنکارا و باکو طی دهه‌ها ساخته‌اند، بهره‌مند شود. 📱 مرکز مطالعات آذربایجان