جرالد ادلمن زبان و آگاهی کوالیای مفقود تجربههای آگاهانه ما یک جنبه کیفی دارند در نوشیدن قهوه احساس…
انتشار: 2026/08/04 16:58 UTCدریافت: 2026/08/06 07:07 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/06 07:07 UTC
جرالد ادلمن زبان و آگاهی کوالیای مفقود تجربههای آگاهانه ما یک جنبه کیفی دارند در نوشیدن قهوه احساس کیفی نهفته است که با احساس کیفی حاصل از گوش سپردن به سمفونی نهم بتهوون کاملاً متفاوت است بسیاری از فیلسوفان به کارگیری اصطلاحی فنی را برای معرفی این جنبه…جان سرل: اتاق چینیاستدلالی که که جهت گیری آن مشخصا علیه هوش مصنوعی قوی است را جان سرل ارائه داده است. راهبرد این استدلال توسل جستن به تجارب اول شخص در ارزیابی هر نوع نظریه ذهن است. اگر هوش مصنوعی قوی درست باشد در آن صورت هر کس قادر خواهد بود صرفاً با اجرا کردن یک برنامه رایانهای که آن توانمندی را شبیه سازی میکند هر نوع توانمندی شناختی را حاصل کند. اجازه دهید با زبان چینی این امر را محک بزنیم. من حقیقتاً هیچ گونه دانشی درباره زبان چینی ندارم. حتی نمیتوانم میان متن چینی با ژاپنی تمیز بدهم. حال فرض کنیم که من در اتاقی با جعبههایی آکنده از نمادهای چینی محبوسم و یک کتاب راهنما در اختیار دارم معادل یک برنامه رایانهای که مرا قادر میسازد به پرسشهای پاسخ دهم که به زبان چینی دریافت میکنم. من نمادهایی دریافت میکنم که برایم ناآشناست، پرسشهایی به زبان چینی. سپس کاری را که باید انجام دهم از کتاب راهنمای خود پیدا میکنم. از جعبهها نمادهایی را برمیدارم و آنها را مطابق دستورالعمل مرتب میکنم و به عنوان پاسخ در اختیار آنها که بیرون اتاقند میگذارم. میتوان تصور کرد که من آزمون تورینگ را در فهم زبان چینی با موفقیت پشت سر میگذارم، آن هم در حالی که یک کلمه چینی نمیدانم. پس اگر من زبان چینی را صفاً بر اساس اجرای برنامه درست رایانهای نمیفهمم، برای هر رایانهای هم چنین است زیرا رایانه چیزی بیش از آنچه من در اتاق دارم در اختیار ندارد.زمانی میتوانید به تمایز میان محاسبه کردن و فهم واقعی پی ببرید که تصور کنید من اگر به زبان انگلیسی پاسخ میدادم چه فرقی میکرد. فرض کنید در همان اتاق پرسش ها را به زبان انگلیسی دریافت میکردم و سپس به انگلیسی پاسخ میدادم. پاسخهای من از بیرون چه به زبان چینی و چه انگلیسی به طور مساوی درست هستند من آزمون تورینگ را برای هر دو مورد با موفقیت پشت سر میگذارم اما در داخل تفاوت عظیمی وجود دارد به راستی تفاوت کجاست؟ به زبان انگلیسی میفهمم که واژهها چه معنایی دارند، به زبان چینی هیچ نمیفهمم نسبت به زبان چینی صرفاً یک رایانه هستم.استدلال اتاق چینی ریشه پروژه هوش مصنوعی قوی را قطع میکند. تا پیش از انتشار این استدلال اغلب حملات به هوش مصنوعی به این شکل بود که میگفتند آدمی دارای توانمندیهایی است که رایانه ندارد یا نمیتواند حاصل کند چنین سخنی همیشه راهبردی خطرناک است زیرا به محض اینکه کسی ادعا کند رایانه قادر به انجام فلان کار معین نیست این وسوسه نیرومند ایجاد میشود که برنامهای ساخته شود تا رایانه دقیقاً همان کار را انجام دهد و اغلب هم این اتفاق افتاده است. آن وقت منتقدان هوش مصنوعی ادعا میکنند که این اصلاً کار مهمی نبوده است و موفقیتهای رایانه را کم اهمیت نشان میدهند. مدافعان هوش مصنوعی احساس میکنند که این منتقدان دائماً تغییر موضع میدهند و حق هم دارند. اما استدلال اتاق چینی راهبرد کاملاً متفاوتی اتخاذ میکند این استدلال قائل است که هوش مصنوعی در شبیه سازی شناخت آدمی میتواند توفیق کامل حاصل کند و اذعان میکند محققان هوش مصنوعی قادرند برنامه طراحی کنند که آزمون تورینگ در فهم زبان چینی را با موفقیت پشت سر بگذارند با وجود این تا آنجا که به شناخت آدمی مربوط میشود چنین دستاوردهایی حقیقتاً نامربوطند آن هم به یک دلیل قاطع: رایانه روی نمادها عمل میکند و فرایندهای آن کاملاً به طور نحوی تعریف میشوند در حالی که ذهن آدمی علاوه بر تعبیر صرف نمادها کار دیگری هم انجام میدهد، الحاق معانی به نمادها.توسعه بعدی این نظریه هرچند به گمان من آن را بسیار موثرتر میسازد از نسخه اولی آن کمتر مورد عنایت قرار گرفته است. در استدلال اولیه فرض را بر این گذاشتم که نسبت دادن نحو و محاسبه به سیستم بلامانع است. اما اگر بیشتر درباره آن بیندیشید پی خواهید برد که محاسبه و نحوه وابسته به مشاهده گرند جز در مواردی که یک شخص عملاً در حال محاسبه در ذهنش باشد، در طبیعت، محاسبه اصیل یا ذاتی نداریم. هنگامی که دو را با دو جمع میکنیم تا به ۴ برسیم این محاسبه وابسته به مشاهده گر نیست. آن را صرف نظر از آنچه افراد میاندیشند انجام میدهیم.اما وقتی که دو بعلاوه دو را در ماشین حساب جیبی انجام میدهم و ماشین ۴ را نشان میدهد چیزی از محاسبه یا حساب یا نمادها سر در نمیآورد زیرا ماشین درباره هیچ چیزی علم ندارد. ماشین حساب در واقع مدار الکترونیکی پیچیدهای است که برای محاسبه کردن مورد استفاده قرار میدهیم تغییرات در حالت الکتریکی نسبت به ماشین حساب ذاتی است اما محاسبه چیزی است در چشم مشاهده گر.t.me/marzockacademy