1/3💢 از تفاهم موقت تا بازگشت تنشها: ارزیابی پیامدهای بازار انرژی آمریکاتفاهم موقت میان ایران و ایا…
انتشار: 2026/07/20 19:41 UTCدریافت: 2026/08/15 03:13 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 03:13 UTC
1/3💢 از تفاهم موقت تا بازگشت تنشها: ارزیابی پیامدهای بازار انرژی آمریکاتفاهم موقت میان ایران و ایالات متحده در کوتاهمدت بخشی از فشار فوری بر بازار انرژی آمریکا را کاهش داد، اما نتوانست ساختار بازار را به شرایط پیش از بحران بازگرداند. پس از کاهش تنشها، قیمت نفت خام، قیمت خردهفروشی سوخت و انتظارات مربوط به کمبود فوری عرضه تا اندازهای تعدیل شد. بااینحال، دادههای بازار نشان میدهد که این بهبود عمدتاً در بخش نفت خام مشاهده شد و بازار فرآوردههای پالایشی، بهویژه بنزین و گازوئیل، همچنان تحت فشار باقی ماند.بر اساس دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت از حدود ۹۶.۹ دلار در هر بشکه در هفته منتهی به ۵ ژوئن به ۷۰.۵ دلار در هفته منتهی به ۳ ژوئیه کاهش یافت؛ یعنی افتی در حدود ۲۷ درصد. قیمت نفت برنت نیز در همین دوره از نزدیک به ۹۹ دلار به کمتر از ۷۰ دلار در هر بشکه رسید. این کاهش نشان میدهد که تفاهم موقت و کاهش خطر اختلال فوری در هرمز توانست بخش مهمی از حق بیمه ژئوپلیتیکی موجود در بازار نفت خام را تخلیه کند.کاهش قیمت نفت خام به بازار خردهفروشی آمریکا نیز منتقل شد. متوسط قیمت بنزین معمولی در آمریکا که در ماه مه به حدود ۴.۴۹ دلار در هر گالن رسیده بود، تا ۶ ژوئیه به ۳.۷۸ دلار کاهش یافت؛ یعنی حدود ۱۶ درصد افت. قیمت متوسط همه انواع بنزین نیز از بیش از ۴.۶ دلار در نیمه دوم ماه مه به حدود ۳.۹ دلار در اوایل ژوئیه رسید. این کاهش یکی از مهمترین کانالهایی بود که از طریق آن تفاهم موقت فشار بر درآمد واقعی خانوارها و تورم انرژی آمریکا را کاهش داد.بااینحال، افت قیمت نفت خام بسیار شدیدتر از کاهش قیمت فرآوردههای پالایشی بود. برای مثال، در فاصله ۵ ژوئن تا ۱۰ ژوئیه، قیمت WTI بیش از ۲۷ درصد کاهش یافت، اما قیمت نقدی بنزین معمولی در ساحل خلیج مکزیک تنها از حدود ۳.۰۷ دلار به ۳.۰۴ دلار در هر گالن رسید؛ کاهشی کمتر از یک درصد. این تفاوت نشان میدهد که کاهش هزینه نفت خام بهطور کامل به قیمت فرآوردهها منتقل نشد و تنگنای اصلی بازار بهتدریج از عرضه نفت خام به عرضه بنزین، گازوئیل و ظرفیت پالایش منتقل شده بود.مهمترین شاخص این وضعیت، افزایش شدید کرکاسپرد بود. کرکاسپرد تفاوت میان ارزش فرآوردههای پالایشی و هزینه نفت خام ورودی به پالایشگاه را اندازهگیری میکند و بهطور تقریبی نشاندهنده حاشیه سود پالایش است. در اواسط ژوئیه، کرکاسپرد معیار ۳-۲-۱ آمریکا به حدود ۶۹.۷ دلار در هر بشکه رسید و برای چند روز متوالی رکوردهای جدیدی ثبت کرد. این سطح بسیار بالا نشان میدهد که قیمت بنزین و بهویژه گازوئیل نسبت به نفت خام افزایش بیشتری داشته و تفاهم موقت نتوانسته است فشار موجود در بازار فرآوردههای نفتی را برطرف کند.علت اصلی بالا ماندن کرکاسپرد، کاهش عرضه جهانی فرآوردههای پالایشی، اختلال در صادرات خاورمیانه و روسیه، محدودیت ظرفیت پالایش و تقاضای بالای جهانی برای سوخت تولیدشده در آمریکا بود. گازوئیل به مهمترین عامل افزایش حاشیه پالایش تبدیل شد؛ زیرا عرضه فرآوردههای میانتقطیر در بازار جهانی محدودتر از عرضه نفت خام باقی ماند. در نتیجه، پالایشگاههای آمریکایی انگیزه بیشتری برای تولید و صادرات گازوئیل پیدا کردند و این امر بخشی از ظرفیت تولید بنزین برای بازار داخلی را محدود کرد.
