*✍🏽برگ‌هایی از دفتر اندیشه**✅عطر حقیقت؛ وقتی جان، بوی آشنای خود را می‌جوید**مقدمه*انسان، بیش از آنک…

*✍🏽برگ‌هایی از دفتر اندیشه**✅عطر حقیقت؛ وقتی جان، بوی آشنای خود را می‌جوید**مقدمه*انسان، بیش از آنکه اسیر شرایط بیرونی باشد، اسیر عادت‌های درونی خویش است. *بسیاری از زنجیرهایی که بر دست و پای ما بسته شده‌اند، از آهن نیستند؛ از «عادت» ساخته شده‌اند.*گاهی سال‌ها در فضایی زندگی می‌کنیم که تلخی، اضطراب، خشم، حسادت یا دلبستگی‌های نادرست، برایمان طبیعی جلوه می‌کند. آن‌گاه اگر نسیم آرامش، صداقت، محبت یا معنویت بر جانمان بوزد، به جای آنکه آن را نعمت بدانیم، احساس غربت می‌کنیم.مولانا، این حقیقت شگفت را در حکایتی کوتاه، اما جاودانه، به زیبایی به تصویر کشیده است.*کلام آغازی*مولانا می‌فرماید:*«چون سبب دانی، دوا کردن جَلی است.»*یعنی تا ریشه درد شناخته نشود، هیچ درمانی پایدار نخواهد بود.بسیاری از ما، سال‌ها مشغول درمان نشانه‌ها هستیم، در حالی که بیماری در جای دیگری ریشه دوانده است.*حکایت*روزی دباغی که تمام عمر خود را در میان پوست‌های دباغی‌شده، بوی تعفن و آلودگی گذرانده بود، گذرش به بازار عطرفروشان افتاد.در آن بازار، رایحه دل‌انگیز مشک، عنبر، گلاب و عود در هوا پیچیده بود. مردم با لذت نفس می‌کشیدند و از عطرهای خوش سرمست می‌شدند.اما ناگهان اتفاقی عجیب رخ داد.دباغ، هنوز چند گام بیشتر برنداشته بود که رنگ از چهره‌اش پرید، نفسش به شماره افتاد و بیهوش بر زمین افتاد.مردم گرد او جمع شدند.یکی گلاب بر چهره‌اش پاشید.دیگری عود سوزاند.سومی مشک و عنبر آورد تا شاید حالش بهتر شود.اما هرچه عطر خوش بیشتر می‌شد، حال دباغ بدتر می‌شد.هیچ‌کس علت را نمی‌دانست.در همین هنگام، برادر دباغ از راه رسید.نگاهی به جمعیت انداخت و لبخندی تلخ زد.بی‌آنکه سخنی بگوید، اندکی سرگین سگ را برداشت و زیر بینی برادرش گرفت.در همان لحظه، دباغ چشمانش را گشود، نفس عمیقی کشید و آرام‌آرام به هوش آمد.مردم حیرت‌زده ماندند.برادر گفت:*«او تمام عمر با این بو زندگی کرده است؛ جانش به آن خو گرفته و با آن آرام می‌شود.»*مولانا با این تصویر ساده، یکی از ژرف‌ترین حقیقت‌های زندگی انسان را بیان می‌کند؛ اینکه آدمی به هر محیط و هر عادتی که سال‌ها در آن بماند، با همان مأنوس می‌شود؛ حتی اگر آن محیط، آلودگی باشد و آن عادت، تباهی.*راز پنهان**بازار عطرفروشان، تنها یک بازار نیست؛ نمادی از جهان پاکی، معرفت، عشق، ایمان و حضور خداوند است.**دباغ نیز تنها یک دباغ نیست؛ او تصویری از انسانی است که سال‌ها ذهن و دل خود را با خشم، حسادت، حرص، دروغ، اضطراب، کینه و دلبستگی‌های ناسالم پر کرده است.*چنین انسانی، وقتی با حقیقت، سکوت، محبت، صداقت، ذکر و نور روبه‌رو می‌شود، در آغاز احساس آرامش نمی‌کند؛ بلکه دچار مقاومت می‌شود، زیرا ذهن او هنوز به فضای پیشین عادت دارد.روان‌شناسی امروز نیز همین حقیقت را با زبانی علمی بیان می‌کند: *ذهن انسان به الگوهای آشنا گرایش دارد؛ حتی اگر آن الگوها آسیب‌زا باشند.*از همین روست که گاهی افراد بارها اشتباهات گذشته را تکرار می‌کنند، روابط ناسالم را برمی‌گزینند یا از تغییر و رشد می‌ترسند؛ نه به دلیل علاقه به رنج، بلکه به سبب عادت به آن.*پیام اندیشه*یکی از بزرگ‌ترین مسئولیت‌های خانواده، مدرسه و جامعه، ساختن عادت‌های سالم است.*فرهنگ هر جامعه، حاصل عادت‌های روزانه مردم آن جامعه است.**اگر فرزندان ما از کودکی با مهربانی، مطالعه، گفت‌وگو، شکرگزاری، مسئولیت‌پذیری، صداقت و معنویت مأنوس شوند، در بزرگسالی نیز جانشان از همین عطرها نیرو خواهد گرفت.*اما اگر فضای زندگی، آکنده از خشونت، ناامیدی، بی‌اعتمادی و آشفتگی باشد، آرامش و حقیقت برای آنان ناآشنا خواهد شد.*خوشبختانه عادت، همان‌گونه که انسان را به تاریکی می‌کشاند، می‌تواند او را به سوی نور نیز هدایت کند.*با تمرین، مراقبه، انس با قرآن، همنشینی با انسان‌های فرهیخته، مطالعه، خدمت به دیگران و شکر نعمت‌های الهی، جان انسان کم‌کم به عطر حقیقت خو می‌گیرد و آنچه روزی برایش سنگین بود، به سرچشمه آرامش و نشاط تبدیل می‌شود.*پایان سخن*مولانا، قرن‌ها پیش، حقیقتی را به ما آموخت که هنوز تازگی خود را حفظ کرده است:*انسان، رنگ محیط و عادت‌های خویش را می‌گیرد.*پس اگر می‌خواهیم زندگی‌مان تغییر کند، پیش از تغییر دنیا، باید عطر فضای درونمان را تغییر دهیم.*بیاییم هر روز، اندکی از بوی کینه بکاهیم و بر عطر محبت بیفزاییم؛ اندکی از هیاهوی دنیا فاصله بگیریم و به سکوت دل نزدیک‌تر شویم؛ اندکی از وابستگی‌ها کم کنیم و بر پیوند با خداوند بیفزاییم.*آن روز، دیگر عطر حقیقت ما را بیهوش نخواهد کرد؛ بلکه جانمان را بیدار خواهد ساخت و از خواب غفلت به روشنای آگاهی، آرامش و عشق خواهد رساند.*بازآفرینی: ع.ا. محمدی* ۱۴۰۵/۰۵/۲۲