📘 نگاهی کارشناسانه به آزمون نهایی عربی دوازدهم (ریاضی و تجربی) ┄┄❅❅┄┄نقاط قوت، چالشها و ضرورت بازن…
انتشار: 2026/07/21 18:29 UTCدریافت: 2026/08/06 00:42 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/06 00:42 UTC
📘 نگاهی کارشناسانه به آزمون نهایی عربی دوازدهم (ریاضی و تجربی) ┄┄❅❅┄┄نقاط قوت، چالشها و ضرورت بازنگریآزمون نهایی امسال، از نظر علمی، آزمونی ضعیف نبود؛ اما از منظر سیاستهای سنجش و ارزشیابی، نکاتی دارد که شایسته تأمل و بررسی کارشناسی است.طراحی سؤالات از نظر فنی، دقیق، هدفمند و همراه با ظرافت بود. طراح تلاش کرده بود از سؤالات صرفاً حفظمحور فاصله بگیرد و به جای آن، درک مفهومی، دقت در ترجمه و تسلط دانشآموزان بر قواعد را ارزیابی کند. این رویکرد، از نقاط قوت آزمون به شمار میآید.با این حال، به نظر میرسد سهم سؤالات چالشی نسبت به سالهای گذشته افزایش یافته است. در سالهای قبل، معمولاً حدود ۲ نمره از آزمون نقش تفکیککننده داشت؛ اما در آزمون امسال، این میزان به حدود ۴ تا ۶ نمره رسیده است. با توجه به تأثیر مستقیم نمرات امتحانات نهایی در کنکور سراسری، این تغییر، موضوعی قابل تأمل و نیازمند بررسی بیشتر است.در بخش ترجمه، بهویژه سؤال ۵، پاسخگویی مستلزم تحلیل همزمان چندین قاعده ترجمه بود. این نوع طراحی برای دانشآموزان قوی و مفهومی، جذاب و سنجشگر است؛ اما برای دانشآموزان با سطح متوسط، میتواند فشار ذهنی بیشتری ایجاد کند.همچنین برخی از دبیران و صاحبنظران آموزشی، سؤال ۱۴ (ب) را از منظر استانداردهای طراحی آزمون، قابل نقد میدانند؛ زیرا این سؤال بیش از آنکه میزان تسلط بر محتوای کتاب درسی را بسنجد، بر ظرافتهایی تکیه دارد که در یک آزمون سراسری، محل بحث است.در بخش درک مطلب نیز، بهویژه سؤال ۱۶، قدرت تفکیک آزمون بهخوبی نمایان بود؛ بهگونهای که حتی دانشآموزان قوی نیز برای انتخاب پاسخ صحیح، نیازمند دقت و تحلیل بیشتری بودند. البته پرسش اصلی اینجاست که آیا چنین سطحی از تفکیک، با ماهیت یک آزمون نهایی ملی تناسب دارد یا خیر.🔊بازخوردهای منتشرشدهمرور دیدگاههای دبیران و دانشآموزان در فضای آموزشی و شبکههای اجتماعی، نشاندهنده دو دیدگاه غالب است:🔹 به نظر نگارنده و گروهی از دبیران، آزمون را از نظر علمی و کیفیت طراحی، قابل قبول و حتی تحسینبرانگیز ارزیابی شده است.🔹 در مقابل، گروهی دیگر از دبیران و بسیاری از دانشآموزان معتقدند سطح دشواری آزمون، بهویژه در بخش ترجمه و برخی سؤالات قواعد، برای یک آزمون سراسری با تأثیر قطعی در کنکور، فراتر از انتظار بوده است.اگر همین آزمون در قالب آزمونهای مدارس استعدادهای درخشان، المپیادها یا آزمونهای آزمایشی برگزار میشد، بدون تردید میتوانست آزمونی ارزشمند و حتی تحسینبرانگیز باشد؛ اما امتحان نهایی، یک آزمون ملی است و علاوه بر قدرت تفکیک علمی، باید عدالت آموزشی را نیز برای دانشآموزان با شرایط آموزشی متفاوت تأمین کند.با توجه به شرایط خاص امسال، از جمله وقفه در برگزاری امتحانات، آموزشهای غیرحضوری و فشارهای روانی ناشی از شرایط کشور، انتظار میرفت سهم سؤالات بسیار چالشی محدودتر باشد. به نظر میرسد این موضوع، بیش از خود سختی آزمون، نیازمند گفتوگوی کارشناسانه و بازنگری در سیاستهای طراحی امتحانات نهایی است.━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━🌿 یک اعتراف دوستانه...با وجود نقدهایی که به سطح دشواری این آزمون دارم، باید بگویم از نگاه مفهومی و شیوه طراحی سؤالات لذت بردم. شاید دلیلش این باشد که سالهاست خودم نیز در طراحی آزمونها، بر سنجش فهم، تحلیل و دقت بیش از حفظ مطالب تأکید داشتهام.با این حال، همچنان معتقدم هنر طراح آزمون نهایی آن است که میان کیفیت علمی، قدرت تفکیک و عدالت آموزشی تعادلی منطقی برقرار کند؛ زیرا مخاطب امتحان نهایی، همه دانشآموزان کشور هستند، نه فقط دانشآموزان مدارس خاص.✍ تحلیل و بررسی: منصوره خوشخو | دبیر عربی🍃💝 @OhebboArabic1〰〰〰〰〰〰〰〰کانال سراسری دبیران عربی 👇👇@arabi5plus1 🍃🌺
