چرا زبان مشترک؟آیا داشتن یک زبان مشترک، در تعارض با حفظ زبانهای مادری است یا اتفاقاً یکی از ضرورت…
انتشار: 2026/08/14 11:09 UTCدریافت: 2026/08/16 16:15 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/16 16:15 UTC
چرا زبان مشترک؟آیا داشتن یک زبان مشترک، در تعارض با حفظ زبانهای مادری است یا اتفاقاً یکی از ضرورتهای همزیستی در جامعه متنوع ایران؟یدالله کریمیپور این پرسش را با خاطرهای از یک اردوی دانشجویی در دهه هفتاد روایت میکند؛ تجربهای ساده که بحثی قدیمی و همچنان زنده را پیش میکشد.یدالله کریمیپور:دهه هفتاد بود؛ با دانشجویان برنامه کوهنوردی سهروزهای به سوی قله باغروداغ تالش گذاشته بودیم. پس از گذر از جنگل و رسیدن به یال، هوا ناگهان دگرگون شد؛ باد و بوران و کولاک و سرمای تنسوز. همه ۲۶ عضو، کلبه بزرگ چوبی تابستانی پایین قله را جانپناه گرفتیم. بیدرنگ هیمهای و آتشی و بساط چای؛ دانشجویان گرم که شدند، آرامآرام گفتوگوها و بحثها آغازید.در آن سالها یک بحث داغ، مسئله زبان ملی و زبانهای قومی بود؛ در کلبه جانپناه ما دوباره و بلکه چندباره این بحث آغازید و اوج گرفت.در کنار اجاق کلبه، در حال آمادهسازی شام، ابوالفضل بلندبلند میگفت: «این فارسها همه را زیر سلطه گرفته و زبان خود را به ما تحمیل کردهاند.» گروهی مخالف و گروهی هم موافق این دیدگاه بودند.در میان دانشجویان دو تن کرد سورانی و اورامی و دیگران بلوچ، ترک، سمنانی، لک، لر بویراحمدی، مازنی، گیلک، عرب خوزستانی و یزدی بودند. خود را در حلقه دانشجویان جا دادم. بحثها تندتند شده بود. دانشجویان را برای لحظهای به آرامش فراخواندم و پیشنهادی دادم.از همگی خواستم، ۲۵ تن دیگر هرکدام تنها و تنها یک ساعت تا آماده شدن شام، فقط به زبان محلی خود گفتوگو را ادامه دهیم.۱۰ دقیقهای نگذشت که غوغایی از خنده و قهقهه از گروه برخاست. ترکی، اورامی، سورانی، گیلک و مازنی و لری و لکی و بلوچی و...، هرکدام با زبان و گویش خود سخن میراندند؛ من هم با زبان بهبهانی کوشش میکردم که بر پایه سیاق وعده دادهشده، باور و سخنم را به دیگران منتقل کنم. ولی مگر میشد؟!بالاخره پس از ۱۰ دقیقه، همگی قول را شکستیم و دیدیم راهی برای تفهیم و تفاهم با هم نمانده است، جز آنکه زبان مشترکی را برای گفتوگو انتخاب کنیم.در آنجا بود که بخشی از «ایراننامه» خود را سرودم:اگر خوان گسترده آراستیز هر قوم ایران یکی خواستیبلوچ و لر و کرد و گیل و لکیعرب، ترک، آسوری و ارمنیتپور و گلش، تالش و مازنیچگونه بپرسند احوال همدیگری؟!اگر پارسی گفت، ایران نبودسه و هفت دولت و ز آن زاده بودبسی رنج برده است از سال سیکه تا نو کند بست همبستگینظر شما چیست؟ آیا در جمعی پرتنوع، بدون زبان مشترک، به موازات حفظ زبان مادری، راه دیگری وجود دارد؟یدالله کریمیپور۵ ژوئن ۲۰۱۸
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 2 بازدید تازه در ساعت در این نمونهنخستین مشاهده و پستهای مشابه
این برچسبها فقط زمان نخستین مشاهده متن عمومیِ همسان در این فهرست را نشان میدهند و اثباتکننده نویسنده اصلی نیستند.
- فرهیختگان · تطابق نزدیکِ متصل به نمونه مبنا — ۲۳ مرداد ۱۴۰۵، ۸:۵۳
- خبر رسمی · تطابق دقیق — ۲۴ مرداد ۱۴۰۵، ۱۳:۲۶
- شريعت،طريقت،معرفت،حقیقت · تطابق نزدیکِ متصل به نمونه مبنا — ۲۵ مرداد ۱۴۰۵، ۱۳:۳۳
اثر انگشت فشرده دقیق و تطابق نزدیکِ متصل به یک نمونه مبنا · زمان ناشناخته، ناموجود باقی میماند

