ایام سالگرد فاجعه سینما رکس آبادان🔰 اعتراف سازمان سیا: ساواک، سینما رکس را آتش زد#دفتر_پژوهشهای_مؤ…
انتشار: 2026/08/25 07:10 UTCدریافت: 2026/08/25 07:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/25 07:20 UTC
ایام سالگرد فاجعه سینما رکس آبادان🔰 اعتراف سازمان سیا: ساواک، سینما رکس را آتش زد#دفتر_پژوهشهای_مؤسسه_کیهان 🔸ساعت حدود ۳۰/۲۱ شنبه ۲۸ مرداد ۱۳۵۷ بود، تقریباً ۷۰۰ نفر در سینما رکس آبادان در حال تماشای فیلم «گوزنها» بودند که ناگهان آتش از بیرون سالن نمایش، شروع به زبانه کشیدن کرد. دود سالن سینما را پر کرده بود، مردم هراسان به درهای خروجی سالن هجوم بردند اما درها بسته بود و راه خروجی وجود نداشت. سالن سینما در طبقه دوم یک پاساژ قرار داشت و راهروی پیرامون سالن نمایش پس از پلکان به تنها یک در خروجی خیابان میرسید.🔸ایستگاه آتشنشانی فاصلهای حدود ۱۰ دقیقه پیاده و ۳ دقیقه به وسیله ماشین با سینما داشت اما تا حضور اولین ماشینهای آتشنشانی حدود یک ساعت طول کشید. و وقتی رسیدند، فاقد وسایل اطفای حریق و حتی آب بودند! بنا به گزارش ساواک: «مأمورین آتشنشانی شهرداری که با سه دستگاه ماشین به محل اعزام شده بودند، فاقد آب بودند و همچنین بلندگو برای اعلام خطر و راهنمایی مأمورین آتشنشانی وجود نداشت. آتشنشانی شرکت نفت پس از یک ساعت و نیم تأخیر به محل حادثه رسید، لذا متأسفانه دیر شده بود و بوی سوخته شدن اجساد به بیرون نیز رسیده بود.»🔸طرفه آنکه رئیس ایستگاه آتشنشانی و معاونش در صحنه عملیات حضور نداشتند و در مطبوعات آن زمان درج شد که وقتی از معاون یاد شده سؤال شد، چرا در صحنه اطفای حریق نبودید؟ وی پاسخ داد که رئیسش خواسته بود، وی سر صحنه نرود. این در حالی بود که شهر آبادان ملتهب شده و جمعیت زیادی از ۳۰/۹ شب تا ۴ صبح در آتش میسوختند!🔸 کلانتری نیز در ۱۰۰ متری محل سینما بود، اما مأموران شهربانی هم با تأخیر بیش از نیم ساعت به آنجا رسیدند (این در حالی بود که پیش از آن و حتی در جریان حمله مردم به اماکنی مانند مشروبفروشیها و بانکها و سینماها، مأموران شهربانی بلافاصله در محل حاضر شده و به برخورد با عاملین میپرداختند) اما دیرکرد بیش از ۳۰ دقیقهای آن هم از ۱۰۰متری محل سینما، در همان زمان مورد سؤال مطبوعات قرار گرفت. از طرف دیگر با حضور مأموران شهربانی، در اولین اقدام، فرماندهانشان، سرهنگ بیات و سرهنگ امینی همان تنها در خروجی سینما به خیابان را با زنجیر بستند تا مثلاً عوامل آتشسوزی از محل فرار نکنند!🔸شهادت حدود ۴۰۰ تن در حادثه آتشسوزی سینما رکس، در آن شرایط اوجگیری نهضت امام، یک شوک بزرگ به حرکت و جنبش مردم بود. حضرت امام خمینی در ۳۱ مرداد پیام مهمی درباره حادثه دلخراش سینما رکس آبادان فرستادند و این حادثه را به خوبی تبیین نمودند. ایشان نوشتند:🔻«... دریافت خبر بسیار فجیع به آتش کشیدن چند صد نفر هموطنان ما با آن وضع حساب شده موجب تأثر و تأسف شدید گردید. من گمان نمیکنم هیچ مسلمانی بلکه انسانی دست به چنین فاجعه وحشیانهای بزند جز آنان که به نظایر آن عادت نمودهاند و خوی درندگی و وحشیگری، آنان را از انسانیت بیرون برده باشد.... قراین نیز شهادت میدهد که دست جنایتکار دستگاه ظلم در کار باشد که نهضت انسانی - اسلامی ملت را در دنیا بد منعکس کند. آتش را به طور کمربند در سراسر سینما افروختن و بعد توسط مأمورین درهای آن را قفل کردن، کار اشخاص غیر مسلط بر اوضاع نیست...»🔸در واقع ساواک و رژیم شاه در صدد سوءاستفاده از حرکتهای خشمآگین مردم علیه مراکز فساد و فحشا بودند، این در حالی بود که چند مورد اقدام مردم علیه سینماها (۵-۶ مورد پیش از سینما رکس) به هیچ وجه جان تماشاچیان را به خطر نمیانداخت و اغلب در حد همان نمای بیرونی سینما و درها و راهروی ورودی خلاصه میشد، آنچنان که در مورد سینماهایی مانند آتلانتیک (آفریقا) و یا استیل و کسری و شهاب در تهران و یا پارامونت شیراز و کریستال ارومیه اتفاق افتاد.🔸اما استفاده از مواد منفجره و آتشزا (طبق گزارش سفارت آمریکا در سینما رکس بمب باطریدار کار گذاشته شده بود) و قصد کشتار وسیع مردم حاضر در سینما به همراه اهمال عمدی آتشنشانی و مأموران شهربانی، همه و همه نشان از یک طراحی حساب شده از سوی یک سرویس اطلاعاتی/نظامی کهنهکار داشته و از حد و حدود حرکتهای مردمی خارج بود.kayhan.ir/001PZa%F0%9F%94%98 بله | ایتا | سروش+ | اینستاگرام | تلگرام@Kayhan_Online



