هەولێری دێرین و دزینی ناو و مێژووەکەی!✍ دڵشاد زاموا Dlshad Zamuaناوی ئوربیلیوم، نە ناوێکی ئاشورییە،…
انتشار: 2026/08/06 07:05 UTCدریافت: 2026/08/15 04:53 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 04:53 UTC
هەولێری دێرین و دزینی ناو و مێژووەکەی!✍ دڵشاد زاموا Dlshad Zamuaناوی ئوربیلیوم، نە ناوێکی ئاشورییە، نە تورکمانی یە، و نە کوردییە!سەد ساڵ لەمەوبەر زۆربەی خەڵکی هەولێر لە ناو قەڵاتدا دەژیان. لەو نێوەندەدا چەند بنەماڵەیەکی غەیری کورد هەبوون کە بە هۆکاری سیاسی، کارگێڕی و دەسەڵاتداریی عوسمانی، هەندێک بنەماڵەی تریش چەند سەد ساڵێک لەوەوبەر لە ئەتابەگەییەکان مابوونەوە و خانووی گەورەیان لە گەڕەکی سەرای بۆ دروستکرابوو. ناکرێ لە ئاستی هەزاران خێزانی کوردی ناو قەڵات، ژمارەیەکی کەم خۆیان بکەنە خاوەنی قەڵات و هەموو مێژووە حەوت هەزار ساڵییەکەی هەولێری دێرین بۆ خۆیان ببەن؟!کەسێک لە کەناڵێکی تەلەفزیۆنی کوردییەوە دەڵێت ناوی هەولێر تورکمانییە و لە ناوی (ئولار)ەوە هاتوو و کورد کردوویەتی بە (هەولێر)! لە کاتێکدا ناوی هەولێر لە کۆنترین تۆماری مێخیدا چوار هەزار و شەش سەد ساڵ لەمەوبەر بە شێوەی ئیربیلوم / ئوربیلوم تۆمارکراوە.دەوڵەمەندیی زمانی کوردی لە دیاردەیەکی زمانەوانیی جواندا خۆی دەبینێتەوە کە ناوی دەیان شار، ڕووبار، چیا، دەشت و دۆڵی ئەم کوردستانەی بە ناوە دێرینەکانی ناو دەقە مێخییەکانەوە پاراستووە، بە بڕینی چەند گۆڕانکارییەکی کەمی پیتەکانیان. یەکێک لەو ناوانە ناوی هەولێرە؛ ئەم ناوە شێوە کوردییە، هەر لە ناوە دێرینەکەی (ئوربیلوم)ی دەقە مێخییەکانی ٤٦٠٠ ساڵ لەمەوبەرەوە گۆڕانکاریی بەسەردا هێنراوە. پێویستە ئەوەش بڵێین کە دەقی مێخیی عیلامیی چیای بێستوون، ٢٥٤٨ ساڵ لەمەوبەر، ناوی ئەم شارە دێرینەی بە شێوەی (هەربێرا) تۆمارکردووە.له زمانی کوردیدا هەر ناوێکی دێرینی زمانە کۆنەکان بە پیتە بزوێنەکانی (و، ی، ێ، ئـ، ئا) دەستپێبکات، وردە وردە دەگۆڕدرێت بۆ پیتی (هـ). یەکێک لەوانە ناوی دێرینی (ئوربیل)ە کە لە سەردەمی میدی و عیلامییەکانەوە کراوەتە (هەربیرا)، و لەوانەیە شێوەی (هەروێل)یشی هەبووبێت. دواتر بە پێش و پاشخستنی پیتی (ڕ) و (ل) کە دیاردەیەکی جیهانیی زمانەوانییە، (هەروێل) بووە بە هەولێر.ئەم گۆڕانکارییە پێمان دەڵێت کە ئەم ناوە ڕەسەنە هەزاران ساڵەیەی دەقە مێخییەکان، لە ماوەی ئەم دوو هەزار و پێنج سەد ساڵەی ڕابردوودا ڕێڕەوێکی زمانەوانیی کوردییانەی بڕیوە. ئەم جۆرە گۆڕانکارییانە لە شێوەی گۆکردنی زمانی کوردیدا، لە توێژینەوەیەکمان لە گۆڤاری Akkadica لە زانکۆی خێنت لە بەلجیکا لە ساڵی ٢٠١٥ بڵاوکردووەتەوە و چەندین نموونەی تریشمان هێناوەتەوە؛ وەک شاخی ئەنداریا کە دواتر بووە بە (هەندرێن)، تەنانەت لە ناو وشە کوردییەکانیشدا ئاماژەمان پێکردووە وەک گۆڕانی (ئەوە) بۆ (هەوە). (لە خوارەوە لە تێبینیدا وێنەی لاپەڕەکانی ئەو توێژینەوەیە دادەنێم).شێواندنی مێژووە، کەسێکی سیاسی و سەرۆکی حیزبێک، لە سەر کەناڵێکی کوردی بڵێت کورد ناوی هەولێریان گۆڕیوە و ناوەکە تورکمانییە! بەداخەوە پێشکەشکاری ناکارامەش بێ وەڵامدانەوە و بە کەمتەرخەمییەوە گوێی بۆ بگرێت و کەناڵەکەش بیکاتە سەر دێڕ و بڵاویبکاتەوە!.پوختەی مێژووی دێرینی هەولێرهەولێر، دێرینترین شاری جیهانە کە تا ئێستاش ژیان تێیدا بەردەوامە، هەر لەبەر ئەم دێرینی و بەردەوامییە لە ساڵی ٢٠١٤دا خرایە لیستی کەلەپووری جیهانیی یونسکۆوە.• دەستپێک و بنەچە (٧٠٠٠ - ٥٠٠٠ ساڵ لەمەوبەر): بناغەی شارەکە لە خوار قەڵای هەولێر لە گردی قارەنجائاغا (شوێنی ئێستای مۆزەخانەی شارستانی) حەوت هەزار ساڵ لەمەوبەر دەستیپێکرد. پێنج هەزار ساڵ لەمەوبەر بووە شارۆچکەیەک و جێگەکەی گواسترایەوە بۆ شوێنی ئێستای قەڵات. ئەم شارە گەلی سوباری و خوڕڕییەکان دروستیانکرد کە بنەچەی باپیرانی خەڵکی کوردستانن..• سەردەمی ئیبلا و گوتییەکان (سەدەی ٢٦ - ٢٢ پ.ز): یەکەمجار لە دەقە مێخییەکانی سەدەی ٢٦ی پ.ز لە تۆمارەکانی شاری ئیبیلادا بە شێوەی ئیربیلوم/ئوربیلوم هاتوو. یەکەم پارێزگاری ناسراوی شارەکە ناوی نیریشخوخا بووە لە گەلی خوڕڕی. لە سەدەی ٢٢ی پ.ز ئێریدوپیزیری، پاشای گوتییەکان، بە ناوی ئوربیلوم تۆماری کردووە.• سومەری و ئامورییەکان (سەدەی ٢١ - ١٩ پ.ز): سومەرییەکان چەندین جار شارەکەیان داگیرکرد و خوڕڕییەکان ڕاپەڕین، سومەرییەکان هەر بە (ئوربیلوم) ناویان دەبرد. لە سەدەی ١٩ی پ.ز شەمشی ئەدەدی یەکەمی ئاموری/ئاشوری لە کاتی پەلاماردانی شارەکەدا بە شێوەی ئوربێل ناوی هێناوە.• میتاننی و ئاشورییەکان: لە سەردەمی میتانییەکاندا خوڕڕییەکان شارەکەیان فراوانکرد (لەوانە شوێنەواری عەینکاوە). دوای ڕووخانی ئیمپڕاتۆری میتانییەکان، ئاشورییەکان شارەکەیان داگیرکردەوە و ناوی شارەکەیان گۆڕی بۆ عەربائیلو (بە واتای چوار خواوەند)، لە کاتێکدا ئەم ناوە هیچ پەیوەندییەکی بە بوونی چوار پەرستگاوە نەبوو.t.me/kurdokurdistan
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 3 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — مێـژووی ناوچـەی کامیـاران
🌙 حلول ماه مبارک و پُر خیر و برکت ربیعالاول، ماهِ میلاد سیدالمرسلین، محمد مصطفی ﷺ بر همه مسلمانان جهان مبارک باد.t.me/kamyaraniekan
📢 خبر مهم: آغاز طرح پزشک خانواده در شهرستان کامیارانبه اطلاع شهروندان گرامی میرساند، با آغاز ماه شهریورماه، خدمات اولیه بهداشتی و درمانی در قالب «طرح پزشک خانواده» در سطح کامیاران عملیاتی خواهد شد. 🩺🔹 ساختار طرح:در این طرح، به ازای هر ۳۰۰۰ نفر جمعیت، یک پزشک عمومی به همراه دو مراقب سلامت در پایگاههای مخصوص مستقر میشوند تا خدمات درمانی و بهداشتی اولیه را مستقیماً در اختیار مردم قرار دهند.✅ این اقدام گام مهمی در جهت ارتقای سلامت جامعه و دسترسی آسانتر شهروندان به مراقبتهای پزشکی است.واحد آموزش و ارتقاء سلامتمرکز بهداشت شهرستان کامیاران📱جهت کسب اطلاعات دقیقتر در رابطه با پزشک خانواده خودتان با ما در گروه سفیران سلامت کامیاران همراه شوید:در تلگرام@safiransalamatkamyaranدر روبیکا rubika.ir/joing/BBCGBDHJI0BNADFQTRRZNWWJT… #تن_ایران_درست_سر_ایرانی_سلامت#کامیاران #سلامت #پزشک_خانواده #بهداشت_درمانی #اخبار_کامیاران
هەر هەق، باقییەننەشئەی وەخت سەخت ئامای پاییزەن یا شنۆی دووریی باڵای ئازیــــــــــزەن؟ئەو دڵـەی وێنەی پەڕەیگـوڵ، بێ گەردهەی خەم! هەی نامەرد! چەنیت مەلوول کەرد؟ "مەولەوی کورد"هەندێ کەس هەن، جێگای خاڵییان بە بزەکانی مرۆڤەوە کەل دەمێنێتەوە و لە چی بزەی سەرلێوماندا گێڕاننەوەیەکیان ڕەنگ دەداتەوە کە کاڵ نابنەوە؛ لەبیرکردنیان دەبێتە بەشێکی لەبیرکردنی بزە بە لێومانەوە.هەواڵی کۆچی مامۆستا #محمدصالح_سعیدی آویهنگ دڵگرانی کردین و تامی تاڵی ئەو خەممان هەست پێکرد. بەم بۆنەوە پرسە و سەرەخۆشیی خۆمان لە خزمەت بنەماڵەو و کەسوکاری و هەمۆ خەڵکی کوردستان ڕادەگێنین و خۆمان بە هاوخەمتان دەزانین. ڕۆحی کۆچکردووی شاد و لە ئۆقرە و ئارامیی ھەتاییدا بێت. یادی بەرز و هەرمان✍ د.محمدباقر پیریt.me/kamyaraniekan%D9%87%DB%95%D8%B1 هەق، باقییەننەشئەی وەخت سەخت ئامای پاییزەن یا شنۆی دووریی باڵای ئازیــــــــــزەن؟ئەو دڵـەی وێنەی پەڕەیگـوڵ، بێ گەردهەی خەم! هەی نامەرد! چەنیت مەلوول کەرد؟ "مەولەوی کورد"هەندێ کەس هەن، جێگای خاڵییان بە بزەکانی مرۆڤەوە کەل دەمێنێتەوە و لە چی بزەی سەرلێوماندا گێڕاننەوەیەکیان ڕەنگ دەداتەوە کە کاڵ نابنەوە؛ لەبیرکردنیان دەبێتە بەشێکی لەبیرکردنی بزە بە لێومانەوە.هەواڵی کۆچی مامۆستا #محمدصالح_سعیدی آویهنگ دڵگرانی کردین و تامی تاڵی ئەو خەممان هەست پێکرد. بەم بۆنەوە پرسە و سەرەخۆشیی خۆمان لە خزمەت بنەماڵەو و کەسوکاری و هەمۆ خەڵکی کوردستان ڕادەگێنین و خۆمان بە هاوخەمتان دەزانین. ڕۆحی کۆچکردووی شاد و لە ئۆقرە و ئارامیی ھەتاییدا بێت. یادی بەرز و هەرمان✍ د.محمدباقر پیریt.me/kamyaraniekan
یادداشت: عەبدولقادر نیازیلەگۆڕینی خوداوە بۆ ئامڕاز تا بەدادگاکردنی منبەر و تریبۆن بۆ ئەویتر(ڕەخنە لە گوتاری هەڕەشە و سڕینەوەی ئێزیدییەکان)ــــــــــــــــــــــئەگەرچی ئایینی ئیسلام زۆرجار لەلایەن هەندێ عەقڵییەتی بە ڕواڵەت دێمۆکڕاتیک و مۆدێڕن و خودی ئێزیدییەکانیشەوە کەوتۆتە بەر پەلاماری بێ ڕێزی و هەڕەشە بەڵام، ئەو یادداشتە، نە خولیای ئەوەی هەیە گشتییەتی هیچ ئایین و شێوەهزرێکی سیاسی بەرێتە ژێر پرسیار(لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ/وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَا عَبَدْتُمْ/لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ) نە بەرگریکردن لەوانەشە کە ئێزیدییەکان بە بیانووی کوردنەبوون دەخەنە بەر شاڵاوی هەڕەشە و بێ ڕێزی، بەڵکوو ڕەخنە لەو مێکانیزم و عەقڵانییەتە نوقسانەیە کە بەنێوی خودا و دین و بیری ئایدیالۆژیک و سیاسی، خەریکی بەدادگاکردنی منبەر و تریبۆنەکانن بۆ ئایین و ئایینزاکانی تر و هەروەها شوناسی سیاسی ئەویتر. لەو سووچەوە، هەڕەشە لە ئێزیدییەکان کە چەند ڕۆژێکە دە سۆشیاڵ مێدیادا خەریکی دەست بە دەست پێکرانە، تەنیا قسەیەکی توند، هەڵەیەکی تاکەکەسی، یا دەرچوونێکی سۆزداری و ڕۆمانتیک لەسەر منبەر و تریبۆنەوە لەلایەن فیگۆڕە بۆشەکان نییە. بەڵکوو پێوەندی بە شێوەی دروستکردنی گوتار و عەقڵانییەت، باوەڕ و دەسەڵات و چۆنییەتی هەڵس و کەوت لەگەڵ ئەویتر هەیە. کێشەی گوتاری توندئاژۆ تەنیا هەڕەشە و ترساندن نییە؛ لەو سیستمە واتاییەیە کە جیاوازیی ئایینی و هزری ئەویتر، بە هۆکار و نێوانگری دابڕین لە مرۆڤایەتی دەزانێ و ترساندن و هەڕەشە بە کردەی پیرۆز. خاڵی دەستپێکی ئەو شێوازە لە توندئاژۆیی، خستنە دەرەوەی ئەویترە لە بازنەی مرۆڤایەتییەوە. بەو هۆکارە، ئێزییدی یا هەر کەمینەیەکی تر دە گوتاری توندڕەو و بناژۆخواز و سادیستیکدا، لە مرۆڤی خاوەن مافەوە دەگۆڕدرێ بۆ نمادی جیاوازی، بێ بڕوایی و لە هەمووی خراپتر نمادی سڕانەوە و پاکتاوکران. ڕێک لەو کاتەدا کە ئەویتر(لێرەدا ئێزیدی) وەک مرۆڤی خاوەن ماف نابینرێ، درزە ئەخلاقییەکانی گوتاری توندئاژۆ خۆی نیشان دەدا. ماکی مەترسیداربوونی ئەو گوتارە، زمانە. زۆرجار هەڕەشەی کوشتن و بڕین لە چەکەوە دەست پێ ناکا، لە وشە و کەلام و گوتارەوە دەست پێ دەکا. وشە کاتێک بەردەوام ئەویتر بە ناپاک، دوژمن، بێباوەڕ یا کەسێک کە مافی ژیانی نییە نێودێر دەکا، خەریکی دانانی سنوورێکی ئەخلاقییە لەنێوان "خۆی" و "ئەو"دا. لەو ساتەدا، گوتار تەنیا باس لە جیاوازی ناکا؛ دەست بە بەرهەمهێنانەوەی گوتاری دوژمن سازیش دەکا. شوناسی توندڕەو زۆرجار بەبێ ئەویتر ناتوانێ خۆی پێناسە کا. "من"خۆمم بەڵام چونکە ئەو "من" نیم، دەبێ بسڕێتەوە. بەو شێوەیە، شوناسی توندئاژۆ بەردەوام دەبەستێنێکی دووالیته و دووبەرەکی نانەوەوەدا خۆی بەرهەم دێنێتەوە. لێرەدا "ئەویتر" تەنیا کەسێکی جیاواز نییە بە هەموو مافە ڕەواکانییەوە؛ بەڵکوو پێویستییەکی تەواوکەری شوناسی ترسێنەر و ئەختەکراوی هزری توندئاژۆیە. ئەو میکانیزمە دەگوتاری توندئاژۆدا پێوەندی بە کەمێتییەوە هەیە(فقدان) کە تێیدا شوناسی داخراو و دۆگم و پاڕادۆکسیکاڵی توندئاژۆ ناتوانێ دان بە کەمێتی خۆیدا بنێ؛ بۆیە زۆرجار لە ڕێگای دیهاوێژییەوە(فرافکنی)، کەمێتی خۆی دەخاتە سەر ئەویتر. بەو شێوەیە ئەویتر دەبێتە هۆکاری دەروونئالۆزی ئەو و هۆکاری ناتەواوییەتی سووژەی توندڕەو. فانتازمی سڕینەوەی ئەویتر لەوێوە دەردەکەوێ: ئەگەر ئەویتر نەمێنێ، "من" بە تەواوییەت دەگەم. ئەوەیە ئەو خاڵەی کە گوتاری توندڕەو، لە ئاستی باوەڕەوە ڕاگوێزی ئایدیۆلۆژیای نا/پێبەند دەکا(لۆکاچ). واتە کێشەی گوتاری توندئاژۆ ئەوەیە کە ئایین دەگۆڕێ بۆ ئایدیۆلۆژیا. دەو بەستێنەدا خودا ئیتر ئاسۆیەکی مێتافیزیکی بۆ پرسیارکردن و ڕزگاربوون نییە، بەڵکوو مێکانیزمێکە بۆ نابەرپرسیارکردنی مرۆڤی توندئاژۆ. ئەوەی لێرەدا قسە دەکا خودا نییە، خودی گوتاری توندئاژۆیە کە دەیەوێ وێژمانی خۆی لە بەپرسیارێتی بپارێزێ لەڕەهەندی نێوانگرکردنی خودا. دە گوتاری توندئاژۆ و بناژۆخوازدا خودا نەک مەبەست بەڵکوو ئامڕازە. ئەگەر ئاگامبێن دەدرێژەی بنەماشکێنی نێهێلیستی نیچەیی دا دەڵێ: خودا نەمردووە بەڵکوو کراوە بە پارە و پووڵ، دە ژین/جیهانی نێهیلیستی توندئاژۆدا خودا دەکرێتە چەک و ئامڕاز بۆ ئیزۆلەکردن و سڕینەوەی ئەویتر و منبەر لە سنووری خۆی دەردەچێ و دەبێتە شەڕگە. لەئاستی پەیامەوە دەچێتە ئاستی سزا و ترساندن. لێرەیە کە منبەر و تریبۆن لەبری ئەوەی دە ڕووماڵێکی دژەئایدیۆلۆژیکی دا ڕوویان دە فرەڕەهەندی و پلۆرالیزم بێ، دەبنە دادگایەکی ئایدیۆلۆژیک، تەنیا حوکم دەدەن. ئەوە تەنیا کێشەیەکی ئایینی نییە؛ میکانیزمێکی شوناس داڕێژییە کە سەرچاوەی پتر دە عەقڵی ئایدیالۆژیک و ناپوختە دایە نەک دە ئایین یا سترەکتۆرێکی نەرمئاژۆی سیاسی دا.
▪️پێشکەش بە هەموو دایکانی وڵاتی کوردەواریدایە ڕێم دەدەی جووتێ مرواریبۆ کێلی گڵکۆت بکەم بە دیارینەڵێی کوڕەکەم دەسڕۆو بێ خەمەدایە ئەو جووتە مرواریەی هەمەدوو گلارەکەی هەردوو دیدەمەهێندە شتوونی فرمێسکی زاریسپی سپی بوون... بوون بە مرواری...لەتیف هەڵمەتt.me/kamyaraniekan
وێنەیەکی مێژوویی #شێخ_مەحمودی_حەفیدو شەهیدی سەرکردەی شۆڕش #کەریم_بەگی_فەتاح بەگی #هەمەوەند وێنەکە لەسەردەمی خەبات و تێکۆشانێکی سەخت دژ بەداگیرکەرانی کوردستان لەساڵی ١٩٢٥ گیراوە لەدەڤەری خورماڵ ناوچەی هەورامان٠سپاس بۆ کاک محمودحفیدزادە نوەی شێخ محمودt.me/kurdokurdistan
