تعریف و اهمیت سرمایه اجتماعی و اعتمادعناصر بنیادین سرمایه اجتماعی: جوهره سرمایه اجتماعی شامل اعتماد و عملکرد درست نهادها است.تعاریف اعتماد:ترجیح ندادن منافع نامشروع خود به منافع مشروع دیگران در تعاملات.باز بودن درهای ذهن برای بررسی بیطرفانه شواهد (تعریف خانم اشطوله).ابعاد اعتماد: شامل اعتماد بینفردی، اعتماد عمومی به دیگران و مهمترین وجه آن، اعتماد به نهادها (مانند دولت، رسانه، انتخابات، پول و دستگاه دیپلماسی) است.کارکرد اصلی سرمایه اجتماعی: ایجاد همبستگی اجتماعی و ظرفیت «زیست مسالمتآمیز» افراد با گرایشها، قومیتها و عقاید گوناگون در کنار یکدیگر.علل افول سرمایه اجتماعی و اعتماد نهادی در ایرانرابطه اعتماد و حل مسئله: نهادها از طریق حل مسائل جامعه، اعتماد میسازند. وقتی نهادها ظرفیت حل مسئله را از دست میدهند، اعتماد عمومی به آنها از بین میرود.ناکارآمدی نهادها در ۲ دهه گذشته: از دست رفتن کارکرد نهادهایی چون صداوسیما، انتخابات، آموزش و درمان. برای نمونه، قطع مداوم اینترنت (مانند قطعی ۵ ماهه در سال ۱۴۰۴) اعتماد به کسبوکارهای اینترنتی را کاملاً نابود کرده است.انحراف در کارکرد سیاست: فضیلت اصلی سیاست، «مدیریت غیرخشونتآمیز خشونت» است. از سال ۱۳۸۸ به بعد، سیاست در ایران این کارکرد را از دست داده و چرخه خشونت در وقایعی مانند سالهای ۸۸، ۹۶، ۹۸، ۱۴۰۱ و بهویژه دیماه ۱۴۰۴ اوج گرفته است.عوامل بیرونی و داخلی فروپاشی اقتصادی و اجتماعیخطاهای سیاست خارجی: نقد جدی به مدیریت پرونده هستهای و غنیسازی بدون حل مسائل با جهان و عدم مدیریت تنش با آمریکا.پیامدهای مخرب تحریمها: تحریمها نه تنها خسارات مالی هنگفت (بین ۱۲۰۰ تا ۳۵۰۰ میلیارد دلار) زدند، بلکه طبقه متوسط (پیشبرنده دموکراسی)، محیط زیست، ارزش پول و زنجیره تولید صنعتی را نابود کردند.شکلگیری نخبگان میانی و رانتخواری: از سال ۱۳۸۸، هسته سخت قدرت برای مهار خشونت کف خیابان، به توزیع بیرویه انواع رانتها (سیاسی، اقتصادی، رسانهای) میان نخبگان میانی روی آورد که باعث ناکارآمدی و فساد گسترده شد.ایده کنشگران مرزی و انسداد سیاسینقش تاریخی کنشگران مرزی: افرادی که بین مردم و حکومت رفتوآمد کرده و تلاش میکردند مسائل را منتقل، نهاد خلق و خشونت را مهار کنند.محدودیت و ناکامی کنشگری مرزی: علیرغم دستاوردهای مقطعی (مانند برجام یا انتخاب برخی رؤسای جمهور)، این جریان در نهایت نتوانست مانع ورود کشور به چرخه خشونت داخلی و جنگهای منطقهای شود.انسداد دوگانه (داخلی و بیرونی):انسداد داخلی: عدم امکان اصلاح یا تغییر قواعد از طریق ابزارهایی مانند انتخابات یا شورای نگهبان.انسداد بیرونی: ناشی از تحولات ژئوپلیتیک جهانی مانند مناقشه آمریکا و چین و دکتری امنیتی جدید اسرائیل.پدیدارشناسی جریانهای جدید و وضعیت «نفرت مستأصل»شکست ایدههای سادهانگارانه گذار: نقد جریان سلطنتطلبی و دفترچه گذار به دلیل تقلیل سیاست به مسائل صرفاً فنی و مهندسی و نادیده گرفتن پیچیدگیهای جامعه.پدیده انکار تاریخی: پهلوی، قاجار را انکار کرد؛ جمهوری اسلامی نیز کل دستاوردهای پهلوی (صنعت، ارتش، راه آهن) را انکار نمود که این امر آسیبزا بوده است.ایجاد وضعیت «نفرت مستأصل»: جامعه به دلیل ناکارآمدی، نابرابری شدید اقتصادی-سیاسی، و احساس عدم عاملیت، دچار ترکیبی از نفرت از وضعیت موجود و استیصال از ایجاد تغییر شده است.مکانیسمهای تولید نفرت در جامعهانواع نابرابری: نابرابریهای سیاسی و اقتصادی شدید، رانتخواری و توزیع ارز ترجیحی.گزینش: فرایند ۵۰ ساله گزینش، نه تنها جلوی نفوذ را نگرفته، بلکه باعث تبعیض و خشم عمومی و زخمهای عمیق بر تن ایرانیان شده است.تبعیض و عدم بیطرفی حکومت: ترجیح دادن زن باحجاب بر بیحجاب یا دیندار بر غیردیندار که ناقض فضیلت اصلی حکومت (بیطرفی) است.بحران معیشت: نبود همزمان شغل باکیفیت، تورم بالا و رشد اقتصادی صفر در دهه اخیر.چشمانداز آینده ایرانسناریوهای محتمل:سناریوی ویرانی: تخریب کامل زیرساختها در اثر جنگ و تبدیل شدن به یک «دولت فرومانده و جامعه درمانده».سناریوی زیستپذیری: مشروط به بقای زیستپذیری کشور و دستیابی به توافق با جهان (بهویژه آمریکا).پیشبینیها: حداقل یک دهه بحران شدید اقتصادی و مناقشات سیاسی در پیش خواهد بود. همچنین احتمال وقوع اعتراضات عمومی جدید به دلیل شرایط اقتصادی تا اواخر بهار وجود دارد.شرط تغییر: ایران آینده (چه در صورت ویرانی و چه در صورت بازسازی) هیچ شباهتی به وضع موجود نخواهد داشت و رهبران جدید باید ادراک متفاوتی از جهان پساترامپ و پسا-۷ اکتبر داشته باشند.@kafaeealirezaa
در سوگ مجلسی که دیگر خانه ملت نیستآذر منصوریکوتاه و از سر درد می نیسم؛خانه ملت را نمیتوان با دیوارهای بلند، فهرستهای ممنوعیت و ترس از ارتباط با جهان حفظ کرد. خانه ملت زمانی پابرجاست که درهایش به روی مردم باز باشد و نمایندگانش بتوانند از حقوق آنان دفاع کنند.به همین دلیل بوده و هست که باید بر ضرورت انتخابات آزاد، عادلانه و قانونی اصرار داشت، نه برای آنکه یک جریان سیاسی جای جریان دیگری را بگیرد؛ بلکه برای آنکه نمایندگانی به مجلس راه یابند که پشتوانه واقعی رأی مردم را داشته باشند و خود را در برابر ملت پاسخگو بدانند.مجلس قدرتمند، مجلسی نیست که هر محدودیتی را با رأی اکثریت تصویب کند. مجلس قدرتمند، مجلسی است که حتی در برابر وسوسه قدرت نیز از حقوق ملت کوتاه نیاید؛ مجلسی که امنیت را بدون قربانی کردن آزادی بخواهد، استقلال را بدون انزوا دنبال کند و قانون را برای حمایت از شهروندان به کار گیرد، نه برای افزایش دامنه ترس و محدودیت.سوگ ما برای مجلس نیست؛ سوگ ما برای فاصله گرفتن مجلس از فلسفهای است که قرار بود خانه ملت باشد و دیگر نیست.@azarmansouri
به نام خداککش نمیگزد؛ معلم تنبیه میشود و وزیر تماشا میکند✍️ علیرضا کفاییعدهای از فرهنگیان را با احکام سنگین بازنشستگی اجباری، انفصال از خدمت و محرومیتهای اداری مواجه کردهاند؛ معلمانی که سالها برای آموزش این سرزمین زحمت کشیدهاند و امروز، به جای تکریم و حمایت، با احکام تنبیهی روبهرو میشوند.در وزارت آموزش و پرورش چه میگذرد؟ظاهراً آقای وزیر ککش نمیگزد!معلم اگر برای حق و عدالت حرف بزند، پرونده میگیرد؛ اگر اعتراض کند، با حکم اداری مواجه میشود؛ اگر مطالبهگر باشد، ممکن است از کلاس و شغلش محروم شود؛ اما مسئولان، بهویژه وزیر آموزش و پرورش، گویی ترجیح میدهند تماشاگر باشند.این سکوت، از خود احکام نگرانکنندهتر است.پشت هر حکم، فقط یک شماره پرونده نیست؛ یک انسان، یک خانواده، سالها سابقه خدمت و آیندهای است که با تصمیم یک مقام اداری دستخوش بحران میشود.وزارت آموزش و پرورش باید پناه معلم باشد، نه نهادی که معلم از آن احساس ناامنی کند.نمیشود از مقام و منزلت فرهنگیان سخن گفت، از فداکاری آنان تقدیر کرد و در عمل، معلم مطالبهگر را با انفصال، بازنشستگی اجباری یا محرومیت اداری تنبیه کرد.این دوگانگی را جامعه میبیند.چرا وزیر برای توقف و اصلاح این احکام اقدام نمیکند؟وزیر آموزش و پرورش صرفاً مدیر اجرای بخشنامهها نیست؛ او در برابر شأن حرفهای معلمان و سلامت اداری دستگاهی که مدیریت میکند، مسئول است.معلم کارمند معمولی یک اداره نیست. او کسی است که قرار است به نسل آینده تفکر، پرسشگری، مسئولیتپذیری و حقطلبی بیاموزد.حالا چگونه میتوان از معلم خواست دانشآموز پرسشگر تربیت کند، وقتی خودِ معلم به خاطر پرسش و مطالبهگری با مجازات اداری مواجه میشود؟اگر صدای اعتراض معلم جرم تلقی شود، فردا چگونه میتوان از آزادی اندیشه در مدرسه سخن گفت؟تلختر اینکه گاهی مسئولان چنان از کنار رنج معلمان عبور میکنند که گویی با چند پرونده اداری بیاهمیت مواجهاند؛ در حالی که پشت هر پرونده، یک زندگی و پشت هر حکم، یک خانواده قرار دارد.آقای وزیر!فرهنگیان دشمن نیستند. آنها همان معلمانی هستند که سالها در کلاسهای درس، بار آموزش و تربیت فرزندان این کشور را بر دوش کشیدهاند.اگر تخلفی صورت گرفته، رسیدگی قانونی و عادلانه حق دستگاه است؛ اما مجازات نباید جایگزین گفتوگو، و برخورد اداری نباید ابزار خاموش کردن صدای مطالبهگری شود.سکوت در برابر بیعدالتی، مسئولیت را از بین نمیبرد.اگر حقی تضییع شده، اصلاح کنید.اگر حکمی ناعادلانه است، شجاعانه لغوش کنید.اگر تصمیمی اشتباه بوده، مسئولانه بپذیرید.اما اینکه معلم را از کلاس بیرون کنند، زندگیاش را متزلزل کنند و وزیر فقط نظارهگر باشد، دیگر قابل قبول نیست.معلم را میتوان از کلاس بیرون کرد؛ اما نمیتوان با حکم اداری، کرامت و صدای او را بازنشسته کرد.و آقای وزیر؛این بار بهتر است ککتان بگزد!@kafaeealirezaa
🟢بریده باد زبان شما،🔱امجد امینی، پدر ژینا (مهسا) امینی، در آستانه چهارمین سالگرد جانباختن دخترش، در واکنش به اظهارات توهینآمیز احمد آریایینژاد، نماینده ملایر، نوشته است:🪽«حدود یک ماه دیگر چهارمین سالگرد آسمانی شدن ژینا است. فرشتهای که میلادش زیبایی، برکت و روشنایی به ارمغان آورد؛ زندگیاش جز مهربانی و دلسوزی برای اطرافیانش نبود و همچون بسیاری از همنسلان خود میخواست آیندهای بسازد.🪷غروب زندگیاش به جان همه ما آتشی انداخت که هنوز شعلههای آن خاموش نشده است. میراث زندگی کوتاه ژینا نه هشت ماه، بلکه سالها آزادی و آزادگی و معجزهای برای مردم کردستان و ایران بود.🔻مطلع شدم احمد آریایینژاد، نماینده ملایر در مجلس، با لفظی چنان که سراسر و شایسته خود و اسلاف ایشان است و با کلماتی که در هیچ آیین و مرام و معرفتی جای ندارد، به دختر ما، خانواده ما و تمام مردم کردستان و ایران توهین کرده است.☘️توهین او چیزی از ارزش و جایگاه رفیع دختر ما کم نمیکند. عجیب است، در شرایطی که مردم این مملکت به خاطر تصمیمات امثال آقای نماینده در اوج فقر و فلاکت هستند و هزاران دختر و پسر همسنوسال ژینا در افسوس آیندهای که ایشان به آتش کشیدند میسوزند، باز هم سراغ دختر ما رفتهاند. میگویند فرشته نازنین ما «به درک واصل شد»؛ بریده باد زبان شما که یک مملکت را به درک واصل کردید و نه تنها از عقل و خرد، بلکه از سرسوزنی «شرم» نصیب نبردهاید.🍃نام دخترمان در کنار هزاران انسان بیگناه دیگر تا ابد در تاریخ این کشور جاودان است.»— امجد امینی، پدر زندهیاد ژینا (مهسا) امینی🔻وقتی به جای پاسخگویی درباره وضعیت مردم، گرانی، فقر و آیندهای که هر روز برای جوانان این سرزمین دشوارتر میشود، زبان به توهین به یک دختر جانباخته و خانواده داغدارش باز میکنید، دیگر مسئله فقط یک اظهارنظر نیست؛ مسئله سقوط اخلاق و مسئولیتپذیری است.🎋میتوان درباره سیاست و روایتهای مختلف اختلاف نظر داشت؛ اما توهین به یک انسان جانباخته و خانوادهاش، نه نقد است و نه سیاستورزی.💫اگر برای مردم پاسخی ندارید، دستکم حرمت رنج آنها را نگه دارید.بریده باد زبان شما؛که پیش از هر چیز، حرمت انسان و درد مردم را نشانه گرفتهاید.@sobhema_ir
🟢سخنان سیدمحمد خاتمی؛ از پایان جنگ تا فرصت بازسازی اعتماد🔻سیدمحمد خاتمی با اشاره به شرایط پس از جنگ، آن را در عین تلخی و خسارت، دارای یک فرصت مهم برای کشور دانست؛ فرصتی که به باور او باید از آن برای کاهش تنش، رسیدن به تفاهم و حل مسائل داخلی و خارجی استفاده کرد.🔱او ابتدا از نیروهای مسلح و کسانی که در جریان جنگ از کشور دفاع کردند یاد کرد و گفت مقاومت و ایستادگی آنان مانع تحقق اهداف دشمن شد. در کنار این موضوع، خاتمی بر نقش مردم تأکید کرد و حضور و همراهی جامعه را یکی از عوامل مهم حفظ کشور دانست؛ حتی مردمی که نسبت به وضعیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی موجود اعتراض یا نارضایتی دارند.🪽از نگاه خاتمی، ایران زمانی قدرتمندتر است که میان مردم و حاکمیت فاصله کمتری وجود داشته باشد و دفاع از کشور تنها به توان نظامی محدود نمیشود.🔻فرصت پس از جنگخاتمی دوره پس از جنگ را فرصتی استثنایی برای کشور توصیف کرد و گفت باید از این فرصت برای حل مشکلات استفاده کرد، نه اینکه دوباره به چرخه تنش و درگیری بازگردیم.🪽او تفاهمنامه ژنو را یکی از جلوههای این فرصت دانست و از مسئولانی که در شکلگیری آن نقش داشتند، از جمله مسئولان شورای عالی امنیت ملی، نیروهای نظامی و دولت، تقدیر کرد.از دید او، مهم این است که هیچیک از طرفین تفاهمنامه را نقض نکنند و اقدامی انجام ندهند که دوباره فضای تنش و رویارویی را تشدید کند.☘️خاتمی تأکید کرد که راه رسیدن به یک توافق پایدار، گفتوگو و مذاکره است و کشور باید از فرصت ایجادشده برای رسیدن به یک صلح شرافتمندانه استفاده کند.در این نگاه، صلح به معنای تسلیم نیست؛ بلکه در مذاکره، هر طرف بخشی از خواستههای خود را مطرح میکند و در مقابل، امتیازاتی نیز دریافت میکند تا بتوان از یک بحران پرهزینه عبور کرد.دفاع از ایران فقط نظامی نیست🎋یکی از محورهای مهم سخنان خاتمی، تفکیک نکردن «امنیت ملی» از «وضعیت جامعه» بود.او بر این باور است که قدرت دفاعی برای مقابله با تهدید خارجی ضروری است، اما کشور برای عبور از بحرانهای آینده به پشتوانه اجتماعی نیز احتیاج دارد.☘️به همین دلیل، رضایت و اعتماد مردم، مشارکت اجتماعی و کاهش فاصله میان جامعه و حکومت باید بخشی از برنامه آینده کشور باشد.خاتمی هشدار داد که نمیتوان مشکلات داخلی را نادیده گرفت و همه مسائل را صرفاً به تهدید خارجی نسبت داد. مشکلات اقتصادی، فشارهای معیشتی، نگرانی مردم درباره آینده و فاصله ایجادشده میان بخشهایی از جامعه و حاکمیت، مسائلی واقعیاند که باید برای آنها راهحل پیدا کرد.🔻اصلاح حکمرانی و بازسازی اعتماداز منظر خاتمی، پایان جنگ نباید به معنای بازگشت به شرایط پیش از جنگ باشد.کشور نیازمند اصلاح در رویکردها و شیوه حکمرانی است؛ اصلاحی که باید بتواند مردم را دوباره در تصمیمگیریها و سرنوشت کشور سهیم کند.🪷او بر اهمیت مشارکت مردم، استفاده از ظرفیت نخبگان، اصلاح رویهها و ایجاد امید نسبت به آینده تأکید دارد.در این چارچوب، حل مشکلات اقتصادی نیز صرفاً با تصمیمهای اقتصادی ممکن نیست و به اصلاحات سیاسی، اجتماعی و مدیریتی نیاز دارد.🔻اینترنت و فضای مجازیخاتمی در بخش دیگری از سخنان خود به محدودیتهای اینترنتی پرداخت.او معتقد است اگر در شرایط جنگی محدودیتهایی برای مدیریت وضعیت امنیتی قابل درک بوده، این محدودیتها نباید به یک وضعیت دائمی تبدیل شوند.🍃به گفته او، زندگی مردم، فعالیت اقتصادی، کسبوکارها، دانشگاهها، پژوهشگران و بسیاری از فعالیتهای روزمره به اینترنت وابسته شده و ادامه محدودیتها میتواند هزینههای زیادی ایجاد کند.او از رئیسجمهور خواست برای رفع محدودیتهای اینترنتی اقدام کند و شرایطی فراهم شود که مردم بتوانند به شکل عادی از فضای مجازی استفاده کنند.🔻مردم؛ مهمترین سرمایه کشوردر مجموع، بخش قابل توجهی از سخنان خاتمی حول یک مفهوم میچرخد: سرمایه اجتماعی.از نگاه او، ایران تنها با سلاح و قدرت نظامی حفظ نمیشود؛ بلکه مردم مهمترین پشتوانه کشورند.💫حتی آن دسته از شهروندانی که نسبت به عملکرد حکومت انتقاد دارند، در لحظهای که کشور با تهدید خارجی مواجه شد، ایران را از خود جدا نکردند.بنابراین، این همراهی نباید صرفاً در زمان جنگ مورد توجه قرار گیرد؛ بلکه باید به فرصتی برای اصلاح رابطه دولت و جامعه تبدیل شود.🔻جمعبندی سخنان خاتمیپیام اصلی سخنان خاتمی را میتوان در چهار محور خلاصه کرد:۱. تقویت توان دفاعی:کشور برای حفظ امنیت و بازدارندگی به قدرت دفاعی نیاز دارد.۲. دیپلماسی و کاهش تنش:نباید فرصت مذاکره و رسیدن به توافق از دست برود و تفاهمنامه ژنو باید حفظ شود.۳. اصلاح حکمرانی:مشکلات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی نیازمند اصلاح جدی در شیوه حکمرانی است.٤-بازسازي اعتماد عمومي@sobhema_ir
🟢جناب آقای دکتر موسی غنینژاد با سلام 🔻حضرتعالی در گفتار جنجالی اخیر خود علیه دکتر علی شریعتی _ که واکنشهای موافق و مخالف بسیاری هم برانگیخته است _ 🪷او را به دو اتهام سنگین «شیادی»/ فریبکاری و «بیاعتقادی به اسلام»/ نامسلمانی، متهم کردهاید. اینجانب به عنوان یکی از خویشاوندان فکری آن معلم بزرگ _ که در حدود پنجاه سال پیش از این و در حدود دو سال قبل از انقلاب و تأسیس نظام جمهوری اسلامی _ از میان ما رفته است، شما را به یک مناظرۀ رو در رو در یک رسانۀ آزاد و عمومی دعوت میکنم. ☘️امیدوارم که با پذیرش شجاعانۀ این دعوت، فرصت داوری منصفانه دربارۀ ادعانامۀ خود علیه دکتر علی شریعتی را به مخاطبان و افکار عمومی بدهید.منتظر پاسخ صریح و سریع شما هستم.با احترامسید هاشم آقاجری۲۵ مرداد ۱۴۰۵@sobhema_ir
🔴 احساس ناامنی مردم پس از سه جنگ!✍احمد بخارایی(جامعه شناس)در ایام جنگهای سهگانه در ماههای اخیر در ایران، جمهوری اسلامی توانست انواع امنیت را به حالت تعلیق درآورد و فقط «تهدید وجودی» را برجستهسازی کند. در این میان نقش رسانههای حکومتی به ویژه #صدا_و_سیما بیبدیل و خاص بود. بنابراین حساسیتها نسبت به انواع تنشهای امنیتی در ایام جنگ در جامعه کاهش پیدا کرد اما عادیسازی نشد.برخی به غلط و به خطا این حالت و این تابآوری را به «#انسجام_اجتماعی» تعبیر کردند حال آنکه انسجام اجتماعی به معنای پویایی جامعه و ارتباط متقابل اعضای جامعه و نهادها در یک بستر توسعهمحور است. این گونه نیست که «شور» و «هیجان» ناشی از جنگ در بستر «ایدئولوژی مذهبی» را بتوان «#همبستگی_اجتماعی» تعبیر کرد. همبستگی اجتماعی دارای ریشههای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی است که پیآمدهای توسعهمحور و پویا برای جامعه دارد و همهی قشرها را در بر میگیرد که صد البته با شور و هیجان حسینی در ایام جنگهای سهگانهی اخیر تفاوت ذاتی دارد.در ایام پس از جنگ، تنشهای امنیتی اعم از :فردی، جمعی، روانی، اقتصادی و ذهنی بروز و ظهور خواهند داشت و کنش جدیدی شکل خواهد گرفت که قطعاً منتقد «حاکمیت درمانده» خواهدبود. بدون شک درگیری جامعه با سه وضعیت جنگی منجر به نوعی «#فرسایش_اجتماعی» گردیده و #امنیت توسعهبنیان با تهدید جدی مواجه شدهاست.در دوران پس از #جنگ، روایتسازیهای رسانهی حکومتی کارساز نخواهدبود و دورهی پایان «#جنگ_روایتی» است. دورهی جدیدی آغاز خواهدشد که با توجه به فشارهای سنگین اقتصادی، «#تابآوری» #جامعه اندک خواهدبود.@kafaeealirezaa