📝📝چرا واشنگتن همچنان در فهم ایران دچار خطاست؟⚛ @jomhuriyat♈️رویا ایزدی، استادیار علوم سیاسی دانشگاه…
انتشار: 2026/08/10 13:57 UTCدریافت: 2026/08/11 05:42 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/11 05:42 UTC
📝📝چرا واشنگتن همچنان در فهم ایران دچار خطاست؟⚛ @jomhuriyat♈️رویا ایزدی، استادیار علوم سیاسی دانشگاه رودآیلند در وبگاه Good Authority در یادداشتی به تاریخ هفتم آگوست ۲۰۲۶ نوشت که یکی از دلایل اصلی شکست پیشبینیهای واشنگتن درباره فروپاشی جمهوری اسلامی، برداشت نادرست از ماهیت نظام سیاسی ایران است.♈️ اومعتقد است آمریکا واسرائیل دو خطای اساسی مرتکب شدهاند: نخست، صدای مخالفان جمهوری اسلامی درمیان ایرانیان خارج ازکشور را با افکار عمومی داخل ایران یکی گرفتهاند؛دوم، جمهوری اسلامی راشبیه رژیمهای شخصمحور و شکنندهای مانند عراق صدام حسین یا لیبی قذافی تصورکردهاند که با حذف رهبر، کل ساختار قدرت نیز فرومیپاشد.♈️از دیدنویسنده، جمهوری اسلامی را باید یک "رژیم اقتدارگرای رقابتی پس از انقلاب" دانست. این تمایزمهم است، زیرا جمهوری اسلامی برخلاف بسیاری ازحکومتهای اقتدارگرا که محصول کودتای نظامی بودهاند، ازیک انقلاب اجتماعی گسترده متولد شده است.♈️انقلاب ۵۷ میلیونها ایرانی از گروههای اجتماعی مختلف را بسیج کرد و در جریان آن، سازمانها، شبکهها وتعهدات ایدئولوژیک شکل گرفتند. این میراث انقلابی باعث شده جمهوری اسلامی از نفوذ اجتماعی وانسجام نهادی قابلتوجهی برخوردار باشد. نویسنده با اشاره به نمونههایی مانند چین، کوبا و ویتنام استدلال میکند که رژیمهای انقلابی، علیرغم عملکرد اقتصادی ضعیف یافشار خارجی، معمولاً از مقاومترین انواع رژیمهای سیاسی هستند.♈️یکی از مهمترین منابع تابآوری جمهوری اسلامی، ظرفیت سازماندهی و بسیج سیاسی آن است. حکومت طی بیش از چهار دهه شبکه گستردهای از سازمانها و نهادها ایجاد کرده که در مساجد، دانشگاهها، دستگاه اداری و سایر ساختارهای اجتماعی ریشه دارند.♈️این شبکهها امکان بسیج سریع حامیان حکومت در شرایط بحرانی را فراهم میکنند؛ از برگزاری راهپیمایی و مراسم عمومی گرفته تا واکنش به اعتراضات ضدحکومتی. نویسنده یادآوری میکند که پس از اعتراضات مهم سالهای ۱۹۹۹، ۲۰۰۹، ۲۰۱۸، ۲۰۱۹، ۲۰۲۲ و ژانویه ۲۰۲۶، تجمعات گسترده حامیان حکومت نیز در نقاط مختلف کشور برگزار شده است. بنابراین وجود اعتراضات گسترده، بهتنهایی به معنای فقدان هرگونه پایگاه اجتماعی برای حکومت نیست.♈️یادداشت برای این ادعا به دادههای نظرسنجی نیز استناد میکند. بر اساس یک نظرسنجی ملی که نویسنده در سال ۲۰۲۴ انجام داده، تنها ۳۰ درصد پاسخدهندگان از تغییر رژیم حمایت میکردند، در حالی که ۵۷ درصد خواهان اصلاحات تدریجی و ۱۳ درصد خواهان حفظ وضع موجود بودند.♈️نکته مهم دیگر این است که تهدید خارجی میتواند نتیجهای معکوس با انتظار آمریکا داشته باشد. بنابراین فرض اینکه حمله نظامی خارجی موجب شود مردم ایران علیه حکومت خود قیام کنند و کار فروپاشی آن را تکمیل کنند، از نظر تجربی و نظری قابل اتکا نیست.♈️عامل دوم تابآوری جمهوری اسلامی، ساختار نهادی پیچیده آن است. نویسنده هشدار میدهد که نباید جمهوری اسلامی را صرفاً یک رژیم شخصمحور تحت کنترل رهبر تصور کرد. اگرچه رهبر عالیترین مقام سیاسی و مذهبی و فرمانده کل نیروهای مسلح است، اما تصمیمگیری در ایران از طریق شبکهای از نهادهای رسمی و غیررسمی انجام میشود: نهادهای انتخابی، نهادهای نظارتی، جناحهای سیاسی رقیب، ساختار امنیتی، روحانیت و یک بوروکراسی گسترده همگی در این فرآیند نقش دارند. حتی رهبران جمهوری اسلامی نیز در طول تاریخ نظام ناچار بودهاند میان این نیروها و منافع متعارض موازنه برقرار کنند.♈️به همین دلیل، نویسنده جمهوری اسلامی را یک اقتدارگرایی رقابتی با مراکز متعدد قدرت توصیف میکند. انتخابات آزاد وعادلانه به معنای متعارف وجود ندارد، زیرا شورای نگهبان نامزدها راپیش از ورودبه رقابت بررسی میکند؛ اما انتخابات، بهویژه درسطح مجلس، همچنان کاملاً بیمعنا نیستند و امکان رقابت و پاداش یا مجازات سیاسی نمایندگان رافراهم میکنند.♈️این پیچیدگی نهادی باعث میشود قدرت سیاسی دریک فرد متمرکز نباشد و با حذف یک رهبر، کل نظام الزاماً ازبین نرود. به تعبیر یادداشت، نهادها به گونهای ساخته شدهاند که تداوم رهبری و بازتولید ساختار قدرت را امکانپذیر کنند.♈️بخش دیگری از یادداشت به نقش تشیع در روابط سیاسی ـ نظامی ایران اختصاص دارد. نویسنده معتقد است برای فهم رفتار نیروهای نظامی ایران نباید صرفاً از الگوی متعارف غربی روابط غیرنظامیان و ارتش استفاده کرد. در سنت شیعی، رابطه رهبر و جامعه صرفاً یک رابطه اداری و سلسلهمراتبی نیست، بلکه میتواند با مفاهیمی مانند هدایت، حمایت، وفاداری و مسئولیت اخلاقی همراه شود. مفهوم ولایت در نظریه ولایت فقیه نیز در همین چارچوب معنا پیدا میکند.goodauthority.org/news/why-washington-kee… @jomhuriyat
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 13 بازدید تازه در ساعت در این نمونهنخستین مشاهده و پستهای مشابه
این برچسبها فقط زمان نخستین مشاهده متن عمومیِ همسان در این فهرست را نشان میدهند و اثباتکننده نویسنده اصلی نیستند.
- جمهوریت · تطابق دقیق — ۱۹ مرداد ۱۴۰۵، ۱۵:۱۵
- فردای بهتر (مصطفی تاجزاده) · تطابق نزدیکِ متصل به نمونه مبنا — ۲۲ مرداد ۱۴۰۵، ۳:۱۲
اثر انگشت فشرده دقیق و تطابق نزدیکِ متصل به یک نمونه مبنا · زمان ناشناخته، ناموجود باقی میماند
