🫵قلمرو عثمانی و تیموری و آققویونلو در ۱۴۷۰⏺سرخ: سلطان محمد فاتح 🇹🇷⏺زرد: اوزونحسن آققویونلو 🐎…
انتشار: 2026/08/01 16:03 UTCدریافت: 2026/08/07 23:56 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 23:56 UTC
🫵قلمرو عثمانی و تیموری و آققویونلو در ۱۴۷۰⏺سرخ: سلطان محمد فاتح 🇹🇷⏺زرد: اوزونحسن آققویونلو 🐎⏺آبی: سلطان حسین بایقرا 🇺🇿❌دو خطای بزرگ حسن پادشاه چه بود؟اوزونحسن مرتکب دو اشتباه بزرگ شد: اولی اتحاد با اروپا علیه عثمانی بود، درحالیکه اوزونحسن میتوانست عوض توطئه علیه عثمانی، همانند رویکردش به حسین بایقرا در شرق، سیاست مصالحه را برگزیند. دومی نیز، استقبال از جنید صفوی و تزویج خواهرش خدیجه با او، با این امید که از مریدانش برای شکست جهانشاه قراقویونلو استفاده کند. اگرچه جنید هفت سال پیش از شکست جهانشاه کشته شد و اوزونحسن از نیروی او بهرهای نبرد، اما همین ازدواج در نهایت به موالیدی انجامید که بعدها همان مریدان با حفظ نوادگان جنید دولت آققویونلو را سرنگون کردند.🔴با فتح قسطنطنیه توسط سلطان محمد فاتح، اروپا برای توقف توسعۀ قلمرو عثمانی به یک متحد در آسیا نیاز داشت. اوزونحسن که قدرتی نوظهور در شرق بود و دختر امپراتور ترابزون را به عقد خود درآورده بود، گزینۀ مناسبی برای اروپاییان محسوب میشد. در سال ۱۴۷۱، ونیز سفیر خود کاترینو زنو (خواهرزادۀ زن یونانی حسن یعنی «دسپینا») را به ایران اعزام کرد. وظیفۀ او تحریک شوهرخاله علیه عثمانی بود. در این مذاکرات، ونیز پیشنهاد تأمین ۱۰۰ کشتی جنگی و تجهیزات دریایی را داد تا حملات هماهنگ (حملۀ دریایی توسط ونیز و حملۀ زمینی در شرق عثمانی توسط اوزونحسن) انجام شود. همچنین جوزافا باربارو مأمور تحویل اسلحه به ایران شد.اما در مقابل، محمد فاتح با اطلاع از تهدید آمادۀ نبرد شد و با سپاهی عظیم به سمت آناتولی شرقی لشکر کشید. در نهایت با رویارویی دو سپاه، شکست سنگین اوزونحسن رقم خورد. شاهد عینی ماجرا، جووان ماریا آنجوللو که در سپاه عثمانی حضور داشت، در نامهای به فرمانروای ونیز این شکست را با ناامیدی کامل تأیید کرد و نوشت که اندوهناک منطقه را ترک کرده است. بدینترتیب، طرحهای جاهطلبانۀ اوزونحسن و اروپا در برابر عثمانی با ناکامی کامل به پایان رسید. این داماد ترکمان نصاری برای دستیابی به دریای مدیترانه و ارتباط با متحدان صلیبی خود، چهار بار به متصرفات ممالیک نیز حمله کرد؛ اما با مقاومت ممالیک موفقیتی کسب نکرد و در پایان، لشکریان مصری پیروز شده و مهاجمان را عقب راندند.🔴دومین خطا اما نتیجۀ خود را سالها پس از فوت اوزونحسن نشان داد. مشایخ صفوی از زمان صفیالدین اسحاق که فردی ملاک و سرمایهدار بود خود را به تصوف بستند و در اردبیل خانقاه داشتند و سنی شافعی بودند؛ تا اینکه شیخ جعفر پس از مرگ برادرش شیخ ابراهیم ریاست خانقاه را بر عهده گرفت و وقتی با مخالفت برادرزادۀ نوجوان خود جنید مواجه شد، او را نفی بلد کرد و جنید به آناتولی گریخت و آنجا اسم و رسمی میان غلات علوی یافت و پس از ناکامی در تصرف ترابزون، به دربار اوزونحسن در دیاربکر نزدیک شد. اوزونحسن به امید استفاده از قوای جنید او را به گرمی پذیرفت و خواهرش خدیجه را به عقد جنید درآورد که حیدر صفوی حاصل همین ازدواج بود. اما چیزی نگذشت که جنید به طمع تصرف قلمرو این بار به قفقاز رفت که نهایتاً توسط خلیل شروانشاه کشته شد.پسرش حیدر که بعد از مرگ پدر متولد شد، نزد مادر و دایی ماند و متعاقب فتح ایران توسط اوزونحسن به آذربایجان رفت و دایی نیز دختر خود مارتا از بطن دسپینا را به عقد خواهرزادهاش درآورد. از آن هنگام خانقاه اردبیل به محیطی برای جریان افراطی غلات علوی (قزلباشان) بدل شد و حیدر با چند لشکرکشی به کشتار و چپاول مردم سنی قفقاز پرداخت تا سرانجام فرخیسار و یعقوبپادشاه (جانشین اوزونحسن و پسردایی حیدر) به مقابله پرداخته حیدر را کشتند و سر بریدهاش را پس از گرداندن در تبریز پیش سگان شهر افکندند.یعقوب البته پسران حیدر که خواهرزادهاش بودند را نکشت و آنان را فقط در استخر فارس زندانی کرد. بعد از مرگ یعقوب یکی از مدعیان آققویونلو به نام رستم پسران حیدر یعنی سلطانعلی و اسماعیل و ابراهیم را به امید استفاده از نیروی آنان آزاد کرد و وقتی دید قزلباشان خودشان قصد قدرتگیری دارند با آنان به نبرد پرداخت و علی را از میان برداشت، اما دو طفل دیگر را قزلباشان پنهان کرده به لاهیجان بردند و آنجا اسماعیل را در خفا بزرگ کردند تا آنکه رفتهرفته سران قزلباش در موقعیتی مناسب با استفاده از اختلافات جانشینان یعقوب، تجدیدقوا کردند و سرانجام با شکست الوند آققویونلو اسماعیل را در تبریز بر تخت نشاندند. پس از درگذشت الوند، آخرین مدعی بایندری مراد بود که پس از شکست خوردن از صفویان به دربار ذوالقدر و عثمانی پناهنده شد و یک دهه بعد همراه سلطان سلیم در لشکرکشی به صفویان برای احیای حکومت حرکت کرد ولی قبل از چالدران در نبردی با قزلباشان جان باخت.💯 همچنین بنگرید:🗡 نبرد اوتلوقبئلی میان آققویونلو و عثمانی⏳تاریخ را با نقشهها مرور کنید!🔽🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره
پستهای تلگرام — Maps | (نقشه) جاینگاره
🇸🇾❌🇮🇱 اشغال جولان سوریه توسط اسرائیل🏔اهمیت راهبردی منطقۀ جولان چیست؟منطقۀ سرسبز جولان، فلاتی مرتفع و صخرهای است که حدود ۶۰ کیلومتر با دمشق (پایتخت سوریه) فاصله دارد. این منطقه بر جلیل و دریاچۀ طبریه اشراف دارد و در مجاورت مرزهای سوریه با لبنان و اردن قرار گرفته است. جولان علاوهبر موقعیت راهبردی، از حاصلخیزترین مناطق جهان است و با برخورداری از منابع آبی، زمینهای کشاورزی، باغات سیب و انگور و مراتع گسترده برای دامداری، اهمیت اقتصادی و حیاتی ویژهای دارد.پیش از اشغال در سال ۱۹۶۷، حدود ۱۴۰ هزار نفر در جولان زندگی میکردند که در میان آنان هزاران آوارۀ فلسطینیِ جنگ ۱۹۴۸ نیز حضور داشتند. پس از اشغال، بخش بزرگی از این جمعیت از منطقه رانده یا آواره شدند و بسیاری از روستاها نیز تخریب و خالی از سکنه شدند. در ادامه، رژیم اسرائیل با ایجاد و گسترش شهرکهای یهودینشین، درصدد تثبیت حضور و کنترل خود بر منطقه برآمد.ارتفاعات جولان از نظر نظامی موقعیتی مسلط بر شمال اسرائیل ایجاد میکند و همین ویژگی، آن را به منطقهای با اهمیت راهبردی برای امنیت رژیم اسرائیل تبدیل کرده است. کمبود مزمن آب در اسرائیل و اهمیت منابع آبی جولان، این منطقه را پیش از اشغال، به یکی از اهداف مهم اسرائیل بدل کرده بود.رژیم اسرائیل در جریان جنگ ششروزه، در ژوئن ۱۹۶۷، بخش عمدۀ بلندیهای جولان سوریه را اشغال کرد. در آن زمان، حافظ اسد وزیر دفاع سوریه و یکی از چهرههای شاخص رژیم بعث بود که سه سال بعد نیز با کودتا به حکومت رسید.🇸🇾 انفعال حافظ اسد و اشغال جولاندر ژوئن ۱۹۶۷، اسرائیل در جریان جنگ ششروزه بخش عمدۀ بلندیهای جولان سوریه را به اشغال خود درآورد. اما سقوط جولان فقط نتیجۀ اقدام نظامی اسرائیل نبود؛ عملکرد نظامی حافظ اسد که وزیر دفاع رژیم بعث بود و مسئولیت مستقیم فرماندهی و دفاع از این جبهه را بر عهده داشت نیز نقشی اصلی و تعیینکننده داشت.حافظ اسد بهعنوان وزیر دفاع سوریه، مسئولیت مستقیم سیاسی و نظامی سنگینی در فاجعۀ سقوط جولان داشت. عملکرد فرماندهی سوریه در جریان جنگ ۱۹۶۷، از جمله ماجرای اعلام سقوط قنیطره پیش از تصرف کامل آن، از عوامل مهمی بود که به فروپاشی جبهۀ جولان و عقبنشینی کامل نیروهای سوری با دستور فوری حافظ اسد انجامید؛ شکستی که در نهایت به اشغال بخش عمدۀ جولان توسط اسرائیل منجر شد.رژیم اسرائیل پس از اشغال جولان، بیتوجه به انشاهای شورای امنیت سازمان ملل و بدون عقبنشینی، سیاست تثبیت کنترل بر منطقه را از طریق شهرکسازی و تغییر بافتار جمعیتی و قومی منطقه بهنفع قرود یهود دنبال کرد که تاکنون ۳۳ شهرکنشین با ۳۰ هزار جمعیت در آن حضور دارد. رژیم اسرائیل همچنین جولان را بدل به منطقهای با مراکز گردشگری و هتلها و کارخانههای تولید مشروبات کرده است.البته حافظ اسد بعدها تلاش کرد شکست مفتضحانۀ ۱۹۶۷ را جبران کند ولی بار دیگر بدتر شکست خورد. در جنگ اکتبر ۱۹۷۳، ارتش بعث برای بازپسگیری جولان حمله کرد و در روزهای نخست توانست پیشرویهایی داشته باشد، اما در نهایت باز هم اسرائیل بخش عمدۀ سرزمین اشغالشده را حفظ کرد و با شکست اسد ۲۳ روستای دیگر در نزدیکی دمشق را اشغال کرد که نهایتاً با آتشبس ۱۹۷۴ عقب نشست و منطقۀ حائل با اشراف سازمان ملل ایجاد شد.بنابراین داستان جولان دو وجه دارد: از یک سو، رژیم اشغالگر اسرائیل این ناحیۀ مهم از سرزمین سوریه را در جنگ ۱۹۶۷ اشغال کرد و سپس با شهرکسازی، تغییرات اداری و الحاق یکجانبه، به تثبیت کنترل خود در آن برآمد؛ از سوی دیگر، حافظ اسد بهعنوان وزیر دفاع رژیم بعثی سوریه مسئول یکی از بزرگترین شکستهای نظامی تاریخ معاصر سوریه بود و در سالهای بعد نیز نتوانست این سرزمین را بازپس بگیرد و به گور رفت.اخیرا کلمبیا سلطۀ رژیم اسرائیل بر جولان را به رسمیت شناخته، پیشتر نیز دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۹ این اشغال را به رسمیت شناخته بود.📱دو مصاحبه از گزارش الجزیره در یوتیوب:محمد الزعبی، وزیر اطلاعات سوریه در سال ۱۹۶۷، دراینباره میگوید: «دفاع از جولان ممکن بود؛ طبعاً ممکن بود. دستکم میشد کاری کرد که اسرائیل برای تصرف حتی یک سانتیمتر از جولان، بهای سنگینی بپردازد. اما اینکه اسرائیل بتواند تمام جولان را بهراحتی و بدون مقاومت جدی تصرف کند، مسلماً در این موضوع شائبه و احتمال توطئه وجود دارد.»غازی الربابعه (افسر اردنی مستقر در قدس در سال ۱۹۶۷) نیز یادآور میشود که یک مقام اسرائیلی چنین میگفت: «وقتی متوجه شدیم سوریها صرفاً به گلولهباران توپخانهای اکتفا خواهند کرد و دست به حمله نخواهند زد، دو تیپ زرهی اسرائیلی را از جبهۀ جولان به منطقۀ جنین در کرانۀ باختری منتقل کردیم؛ زیرا اطمینان داشتیم سوریها نخواهند جنگید.»🔴همچنین بنگرید:🗣قتلعام اهل شام در عهد حافظ اسد⏳تاریخ را با نقشهها مرور کنید!🔽🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره
🌄 نگاهی گذرا به رشتهکوه آند✅با طولانیترین رشتهکوه جهان آشنا شوید!📌لذت جغرافیا با نقشهها:🌎 @Jaynegareh 🔵
📚بازار #کتابهای_دستدو خیابان انقلاب در کتابسرای دوباره💸نصف قیمت روز📕از ادبیات و تاریخ تا فلسفه و هنر.📕به کتابسرای دوباره بپیوندید:✔️@ketabDobare ◀️✔️@ketabDobare ◀️✔️@ketabDobare ◀️
🌎 کشورهای آمریکای جنوبی با زمینلرزههای بالای ۷ ریشتر!⚠️ یک زمینلرزۀ قدرتمند به بزرگی ۷٫۴ ریشتر صبح روز دوشنبه در غرب کلمبیا، در نزدیکی سن خوسه دل پالمر در منطقۀ چوکو رخ داد و خسارات گسترده و تلفات جانی بر جای گذاشت.⚠️ این فاجعه، خطر بالای زمینلرزه در سراسر منطقۀ آند در آمریکای جنوبی را برجسته میکند. همانطور که در نقشه نشان داده شده است، کشورهای کلمبیا، اکوادور، پرو، بولیوی، شیلی، آرژانتین و ونزوئلا همگی زمینلرزههایی با بزرگی ۷ یا بیشتر را تجربه کردهاند؛ رخدادهایی که عمدتاً ناشی از مرزهای فعال زمینساختی در پیرامون این قاره هستند.📊 بر اساس آخرین گزارشهای رسمی، دستکم ۱۱۱ نفر کشته و ۸۷ نفر زخمی شدهاند. همچنین صدها ساختمان آسیب دیدهاند و همچنان افرادی زیر آوار سازههای فروریخته گرفتار هستند. کلمبیا در پی این حادثه وضعیت اضطراری/فاجعۀ ملی اعلام کرده و عملیات امداد و نجات همچنان ادامه دارد.📈 در ونزوئلا نیز در پی زمینلرزههای اخیر، دستکم ۶٬۱۲۵ نفر کشته شدهاند و شمار زیادی نیز زخمی یا بیخانمان شدهاند. این آمار، ابعاد گستردۀ فاجعه و شدت خطر لرزهای در منطقۀ آند در آمریکای جنوبی را نشان میدهد.🔴نقشههای بیشتر در جاینگاره:🗾 @Jaynegareh 👇👇👇
🇾🇪جدیدترین تحولات میدانی یمن🔴از خنثیسازی حملۀ حوثیها به بندر المخا تا تداوم درگیریها در خطوط تماس تعز و مأرب⏳قس. با: ۱۴ ژانویۀ ۲۰۲۶🔴نقشههای بیشتر در جاینگاره:🗾 @Jaynegareh 👇👇👇
📺 پایان حرفۀ یک کشیشمدت زیادی بود که ویدئوهایی از یک کشیش ایرانی در فضای مجازی دستبهدست میشد. در این فرصت به سطح علمی او میپردازیم و به چند شبهه که دربارۀ اسلام مطرح کرده است پاسخ میدهیم.مقدمه 00:00شاهکار کشیش در نقد ترجمۀ الهیقمشهای 02:06آیا سیوطی قائل به تحریف قرآن است؟ 03:44معنای ﴿الصمد﴾ چیست؟ 05:56آیا قرآن دربارۀ شرک مسیحیان اشتباه کرده است؟! 12:44در یوتوب، با کیفیت دلخواه تماشا کنید#ویدئو__________________@pezhvaak_ch