آیا زبان بعنوان یک پروسه ی تکاملی ،می تواند خود را به روز کند؟به قلم: جمال بیگاز دیدگاه «نظریه بینا…

✅ زبان‌موجود‌زنده‌به‌حساب‌می‌آيد!✍ #جمال_بيگمنتشرشده در صفحه #باغ_ابریشم روزنامه #نقدحال شماره ۲۱۸۴ شنبه ۱۰ مردادماه ۱۴۰۵در نظريه‌ي بينا‌رشته‌اي فراگفتاريک، زبان يک ابزار منفعل براي انتقال معنا نيست، او يک موجود زنده است که مي‌زيد، رشد مي‌کند، بيمار مي‌شود، مقاومت مي‌کند، دگرگون مي‌شود و حتي مي‌تواند عليه گوينده‌ي خود عمل کند. اين نگاه، زبان را از جايگاه يک وسيله به جايگاه يک »هستي مستقل« ارتقا مي‌دهد؛ هستي‌اي که قواعد زيست‌شناختي، روان‌شناختي، جامعه‌شناختي و فرهنگي خاص خود را دارد.نخستين دليل زنده‌بودن زبان، توانايي آن در تکامل است. همان‌گونه که موجودات زنده در مسير »فرگشت« تغيير مي‌کنند، زبان نيز پيوسته واژه‌هاي تازه مي‌آفريند، واژه‌هاي کهنه را حذف مي‌کند، معناهاي جديد توليد مي‌کند و خود را با شرايط تاريخي و فرهنگي سازگار مي‌سازد. هيچ زبان زنده‌اي ثابت نمي‌ماند؛ زيرا ايستايي، آغاز مرگ آن است.دومين ويژگي، حافظه زبان است. هر واژه گذشته‌اي در خود حمل مي‌کند. کلمات فقط آوا يا نشانه نيستند، بلکه حامل تجربه‌هاي تاريخي، اسطوره‌اي، عاطفي و فرهنگي‌اند. در فراگفتاريک، هر واژه مانند سلولي است که ژنوم معنايي خود را حفظ کرده و آن را به نسل‌هاي بعد منتقل مي‌کند. بنابراين زبان فقط سخن امروز‌ نيست که حافظه‌ي ديروز و امکان فردا را نيز در خود جاي داده است.سومين ويژگي، قدرت زايش زبان است. موجود زنده توان توليد‌مثل دارد و زبان نيز به‌طور مداوم معناهاي تازه توليد مي‌کند. از ترکيب چند واژه، جهاني نو شکل مي‌گيرد. استعاره‌ها، نمادها و روايت‌ها همان فرزندان زبان هستند که پس از تولد، زندگي مستقلي پيدا مي‌کنند و حتي گاهي از نيت اوليه آفريننده‌ي‌ خود فاصله مي‌گيرند.چهارمين ويژگي، توانايي سازگاري است. زبان در برابر فشارهاي اجتماعي، سياسي و فرهنگي واکنش نشان مي‌دهد. گاهي واژه‌اي ممنوع مي‌شود، اما با نامي ديگر بازمي‌گردد. گاهي مفهومي سرکوب مي‌شود، اما در قالب طنز، کنايه يا شعر به حيات خود ادامه مي‌دهد. اين انعطاف‌پذيري، يکي از نشانه‌هاي حيات زبان است.در مولفه »تکينگي«، زبان موجودي است که دائما در حال عبور از مرزهاي تثبيت شده است. معنا هرگز به پايان نمي‌رسد، بلکه در هر خوانش دوباره متولد مي‌شود. بنابراين، زبان مانند موجودي است که در هر روياروئي شخصيت تازه‌اي از خود آشکار مي‌کند.در مولفه‌ي »تکانگي«، زبان حرکت مي‌آفريند. يک واژه مي‌تواند مسير انديشه، احساس يا حتي تاريخ را تغيير دهد. همان‌گونه که يک جهش ژنتيکي مسير تکامل يک گونه را دگرگون مي‌کند، يک جا‌به‌جايي کوچک در زبان نيز مي‌تواند نظام معنايي يک جامعه را تغيير دهد.در مولفه‌ي »تنانگي«، زبان داراي بدن است. بدن زبان از شبکه‌ي روابط ميان واژه‌ها، سکوت‌ها، ريتم، نحو و تصوير ساخته مي‌شود. اگر بخشي از اين بدن آسيب ببيند، کل نظام معنايي نيز دچار اختلال مي‌شود. از اين رو، زبان فقط مجموعه‌اي از واژه‌ها نيست، بلکه اندامي زنده با اجزاي به هم پيوسته است.در مولفه‌ي »فگورات« نيز زبان مانند موجودي است که زخم برمي‌دارد. خشونت، نفرت، عشق، ترس و اميد بر پيکر آن اثر مي‌گذارند. واژه‌ها مي‌توانند بيمار شوند، فرسوده شوند يا دوباره نيروي حيات خود را بازيابند. بنابراين، زبان نه تنها جهان را توصيف مي‌کند، بلکه از جهان تاثير مي‌پذيرد.از ديدگاه بينارشته‌اي، زبان در مرز ميان زيست‌شناسي، علوم شناختي، روان‌شناسي، جامعه‌شناسي، فلسفه و هنر زندگي مي‌کند. همان‌گونه که يک ارگانيسم بدون محيط معنا ندارد، زبان نيز بدون انسان، فرهنگ و تجربه زيسته قابل فهم نيست. اما در عين حال، اين انسان نيز درون زبان شکل مي‌گيرد؛ يعني رابطه‌اي »هم‌فرگشتي« ميان زبان و انسان برقرار است. انسان زبان را مي‌سازد و »زبان نيز انسان« را »بازآفريني« مي‌کند.در پايان عرض کنم، نظريه‌ي بينا‌رشته‌اي فراگفتاريک زبان را موجودي زنده مي‌داند، زيرا زبان داراي حافظه، رشد، فرگشت، زايش، سازگاري، مقاومت، بدن، ژنوم معنايي و توانايي بازآفريني خويش است. در اين نگاه، کلمات ديگر ابزارهاي خاموش نيستند؛ آنها موجوداتي پويا هستند که در هر عصر، حيات تازه‌اي مي‌يابند، جهان را دگرگون مي‌کنند و همزمان خود نيز از جهان دگرگون مي‌شوند. اين جابه‌جايي اساسي، زبان را از سطح يک وسيله ارتباطي به سطح يک نظام زنده و آفريننده هستي ارتقا مي‌دهد.@naghdehall

اینکه فقط...یک ماجرا نیست پیراهنی که از دگمه های بلاتکلیف شروع می شود با دست هایی که ویار گیلاس ها رابه گردن گرفته اند ای تن پوش کشمیری نخ بده به این کلافه ی سر در گمتا در شال خوش تراش گردنتبی محابا!!! ریسه برومما بسلامتی شرمی که عرق کرده ایملب ها رابه طواف همدیگربالا می رویمو آنقدر گیج می زنیمبه چهار خانه های پیراهنیکه آسان/ سور می خوردیماز تمام فاصله های طبقاتیکه ما را از هم دور شده بودیمحالا فقط!!! یک دگمه ی دیگرکافی ستکه برای همیشهتن هایی پیراهنی راپشت ویترین یک بوتیکپوشیده باشیمو این!!! پایان همه ی ماجرا... ادامه دارد..... #جمال_بيگ #فرا_گفتا_ریک

از دیدگاه فراگفتاریک، می توان اصل زیر را مطرح کرد:«قاعده، پایان زبان نیست؛ حافظه موقت زبان است».هرگاه زبان احساس کند قاعده ای مانع بقا، سرعت، موسیقی، یا انتقال مؤثر معناست، به تدریج آن را بازنویسیمی کند......بنابراین، قواعد دستور زبان، فرمان های ابدی نیستند، انها «ایستگاه های موقت تکامل زبان» هستند. این نگاه، دستور زبان را از یک نظام بسته، به یک سامانه زنده، «فرگشتی و خوداصلاح گر» تبدیل می کند.مخصوصن در این دوره که بیشتر تایپ متون توسط لپ تاپ و گوشی ها صورت می گیرد تایپ کلماتی چون مخصوصن،عجالتن،تقریبن و از این قبیل، راحت تر و به سهولت قابل دسترسی تر هستند.... امید که توانسته باشم این پروسه را تسهیل و به بقای و ساده سازی کلمات کمک کرده باشمزنده باد ادبیات ایرانبا احترام و ارادت#جمال_بيگ #فرا_گفتا_ریک

به روایت فراگفتاریک آیا کلماتی که در شعر مخاطب را غافلگیر می کنند تاثیر گذارترند؟به قلم: جمال بیگچند روز پیش در جلسه ی ادبی حضور داشتم که دوست شاعری پرسید آیا می شود در باره ی غافلگیری در شعر صحبت کنید؟..که ماحصل جواب را در اینجا با یک پاسخ کوتاه در رابطه با پرسش موضوع مقاله عرض کنم: که «نه همیشه»!!!؛ اما اگر غافلگیری از دل «ضرورت زبانی و عاطفی» زاده شود، معمولن اثری عمیق تر از واژه های قابل پیش بینی بر ذهن مخاطب می گذارد.علت این مسئله را می شود در چند لایه بررسی کرد:نخست، ذهن انسان بر اساس الگوها عمل می کند. هنگامی که شعر مطابق انتظار پیش می رود، مغز آن را با هزینه ی اندکی که از پیش دارد پردازش می کند. اما زمانی که واژه ای غیرمنتظره، اما دقیق، وارد بافت شعر می شود، الگوی ذهنی مخاطب شکسته می شود. این شکست، نوعی «بیداری ادراکی» ایجاد می کند. در روایت فراگفتاریک، این همان لحظه ای است که زبان از انتقال معنا فراتر می رود و خود به یک رویداد تبدیل می شود.دوم، غافلگیری، زمانی ارزشمند است که فقط بازی زبانی نباشد. اگر واژه تنها عجیب باشد، مخاطب را متوقف می کند؛ اما اگر همزمان شبکه ای از «معنا، احساس، حافظه و تخیل» را فعال کند، مخاطب را متحول می سازد. بنابراین هر شگفتی، کشف نیست؛ اما هر کشف، نوعی شگفتی اصیل در خود دارد.سوم، از دیدگاه فراگفتاریک، واژه ی غافلگیرکننده، واژه ای است که ژنوم معنایی خود را ناگهان آشکار می کند. چنین واژه ای فقط معنای قاموسی ندارد، بلکه «تاریخ، فرهنگ، بدن، حافظه، صدا و تصویر» را نیز با خود حمل می کند. در نتیجه، یک واژه می تواند مانند انفجاری کوچک، چندین لایه ی معنایی را همزمان آزاد کند.چهارم، غافلگیری، زمان شعر را نیز دگرگون می کند. مخاطب ناچار می شود به عقب بازگردد و سطرهای پیشین را دوباره بخواند. در این بازخوانی، معنای گذشته نیز تغییر می کند. در فراگفتاریک، این پدیده نشان می دهد که واژه فقط آینده ی متن را نمی سازد، بلکه گذشته ی آن را نیز بازنویسی می کند.با این حال، افراط در غافلگیری نیز خطرناک است. اگر همه ی واژه ها بخواهند مخاطب را شگفت زده کنند، هیچ واژه ای دیگر شگفت انگیز نخواهد بود. غافلگیری، همانند سکوت در موسیقی، ارزش خود را از نسبتش با انتظار می گیرد.بنابراین، از دیدگاه فراگفتاریک، اثرگذارترین واژه، غافلگیرکننده ترین واژه نیست؛ بلکه واژه ای است که پس از غافلگیر کردن، دیگر اجازه ندهد مخاطب جهان را مانند قبل ببیند. در این نگاه، غافلگیری پایان شعر نیست، بلکه آغاز بازآفرینی رابطه ی انسان با زبان و واقعیت است. این همان لحظه ای است که شعر، از «متن» به «تجربه» تبدیل می شود...... زنده باد ادبیات ایرانبا احترام و ارادت#جمال_بیگ #فرا_گفتا_ریک