#جهان_معاصر | 🛩️ کشمکش فراآتلانتیک بر سر اف-۳۵؛ تلآویو در برابر بازگشت آنکارا به جمع تولیدکنندگان…
انتشار: 2026/08/12 06:43 UTCدریافت: 2026/08/14 23:27 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/14 23:27 UTC
#جهان_معاصر | 🛩️ کشمکش فراآتلانتیک بر سر اف-۳۵؛ تلآویو در برابر بازگشت آنکارا به جمع تولیدکنندگان📄 دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۷ ژوئیه (۱۶ تیر) و در حاشیه نشست سران ناتو در آنکارا، از بررسی جدی امکان بازگرداندن ترکیه به برنامه جنگندههای اف-۳۵ و لغو تحریمهای وضعشده علیه این کشور خبر داد. این اعلامیه در شرایطی صورت گرفت که روابط آنکارا و واشنگتن از سال ۲۰۱۹ و بهدلیل خرید سامانه دفاع موشکی اس-۴۰۰ از روسیه به شدت تیره شده بود. در سوی مقابل، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با شدت تمام با این طرح مخالفت کرده و آن را تهدیدی جدی برای «موازنه قدرت در منطقه» و «برتری نظامی کیفی» اسرائیل خوانده است. وزارت خارجه اسرائیل نیز با استناد به تعهد دیرینه واشنگتن مبنی بر حفظ برتری نظامی تلآویو در منطقه، مخالفت خود را اعلام کرده است.1️⃣ از اس-۴۰۰ تا بازگشت به برنامه؛ روندی که با مخالفت کنگره نیز مواجه استترکیه در سال ۲۰۱۹ بهدلیل خرید سامانه اس-۴۰۰ از برنامه تولید و توسعه اف-۳۵ اخراج شد. با وجود اعلام ترامپ مبنی بر بررسی «لغو تحریمهای کاتسا» و «بازگشت آنکارا به برنامه»، وزارت خارجه آمریکا بهصراحت اعلام کرده که ترکیه «هنوز شرایط لازم برای خرید اف-۳۵ را برآورده نکرده است». افزون بر این، ۱۸ عضو کنگره با ارسال نامهای به مجلس، هرگونه فروش اف-۳۵ به ترکیه در شرایط فعلی را «نقض قوانین داخلی و تحریمهای وضعشده» دانستهاند. آنکارا برای رفع این مانع، بهدنبال انتقال سامانههای اس-۴۰۰ به یک کشور حوزه خلیجفارس است.2️⃣ برتری نظامی کیفی؛ ابزار حقوقی اسرائیل برای وتوی غیرمستقیماسرائیل برای مقابله با این طرح، از مفهوم «برتری نظامی کیفی» (QME) بهره گرفته است؛ تعهدی دیرینه در قوانین آمریکا که بر اساس آن، واشنگتن نمیتواند تسلیحاتی به کشورهای خاورمیانه بفروشد که توانمندیهای آنها را با اسرائیل همتراز کند. نتانیاهو در مصاحبه با شبکه فاکس نیوز، با اشاره به سیاستهای خصمانه اردوغان، تأکید کرده است که فروش اف-۳۵ به ترکیه «موازنه قدرت در خاورمیانه را بر هم خواهد زد». گیدون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل، نیز این موضوع را در دیدار با همتای آلمانی خود «بسیار حیاتی» خوانده است. با این حال، این استدلال با این چالش مواجه است که ترکیه یک عضو ناتو و متحد معاهدهای آمریکاست و این ابهام، مرزهای اعمال حق وتوی اسرائیل بر سیاستهای واشنگتن را به چالش کشیده است.3️⃣ اتهامات یهودستیزی و تلاش برای همسانسازی با ایراننتانیاهو در کارزار خود، اردوغان را به «یهودستیزی» متهم کرده و گفته است که او «آشکارا خواستار نابودی اسرائیل است». در مقابل، ترامپ ضمن اشاره به اینکه ترکیه «طرفدار اسرائیل نیست»، آنکارا را «متحدی وفادار و قدرتمند» خوانده و نقش آن را در ثباتبخشی به منطقه (از جمله در سوریه) ستوده است. همزمان، برخی تحلیلگران اسرائیلی معتقدند که کارزار نتانیاهو در برابر این تصمیم، نه تنها بینتیجه مانده، بلکه به افول جایگاه منطقهای اسرائیل و تقویت موقعیت ترکیه انجامیده است.🎯 «اف-۳۵»؛ آزمونی برای مرزهای نفوذ اسرائیل در واشنگتن🔮 بازگشت احتمالی ترکیه به برنامه اف-۳۵، فراتر از یک قرارداد تسلیحاتی، به آزمونی برای «برتری نظامی کیفی» اسرائیل در برابر یک عضو ناتو تبدیل شده است. در حالی که کنگره و وزارت خارجه آمریکا بر موانع قانونی (از جمله اس-۴۰۰) تأکید دارند، تمایل ترامپ برای بازتعریف مناسبات واشنگتن-آنکارا و کاهش نفوذ وتوی اسرائیل بر سیاستهای تسلیحاتی آمریکا، نشان از تغییر محاسبات راهبردی در کاخ سفید دارد. آنچه مسلم است، این کشمکش، ابعاد تازهای از «نظم در حال تغییر» در روابط فراآتلانتیک و خاورمیانه را آشکار ساخته است.🌐 JahaneMoaser.ir🆔 @JahaneMoaser