🔺 از «عصر جدید» تا «بگو بخند»؛ تلویزیون استعداد کشف میکند یا فقط مسابقه میسازد؟▫️فصل چهارم «بگو ب…
انتشار: 2026/08/15 11:24 UTCدریافت: 2026/08/15 23:59 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 23:59 UTC
🔺 از «عصر جدید» تا «بگو بخند»؛ تلویزیون استعداد کشف میکند یا فقط مسابقه میسازد؟▫️فصل چهارم «بگو بخند» از جمعه ۲۳ مرداد با اجرای یوسف تیموری آغاز شد. امیر کربلاییزاده، حمید لولایی، ملیکا شریفینیا و علی طاهرفر داوران این فصلاند و روحالله رجبی و سیداحسان حسینی تهیهکنندگی آن را بر عهده دارند. مسعود شریعتنیا، تهیهکننده فصل نخست، نیز در جایگاه کارگردان هنری به برنامه بازگشته است. ▫️موج تلنتشوسازی در صداوسیما بیش از هر چیز با موفقیت «عصر جدید» شتاب گرفت. معاونت سیما در شهریور ۱۳۹۸، همزمان با معرفی برنامههایی مانند «میدون»، «اعجوبهها»، «دستفرمون» و «مجریشو»، رسماً از «رشد ۲۰۰درصدی» تولید مسابقات استعدادیابی و برنامههای دارای پروداکشن بزرگ خبر داد. ▫️این تصمیم بدون پشتوانه مخاطب نبود. براساس نظرسنجی مرکز تحقیقات صداوسیما، «عصر جدید» در تیر ۱۳۹۹ حدود ۵۴ درصد بیننده داشت و فصل سوم آن در خرداد ۱۴۰۱ با ۴۴.۴ درصد مخاطب و رضایت ۸۶.۸ درصدی، پربینندهترین برنامه آن مقطع سیما شد. «خندوانه» نیز در دی ۱۴۰۰ با ۳۹.۹ درصد مخاطب، همچنان قدرت یک برنامه ترکیبی سرگرمکننده را نشان میداد. ▫️اما افزایش تعداد مسابقات لزوماً به معنای شکلگیری برندهای ماندگار نیست. دکور بزرگ، تماشاگر پرشور، چهار داور مشهور، نورپردازی و دکمههای رأی، «دستور زبان» تلنتشو هستند؛ نه ایده برنامه. آنچه یک برنامه را به برند تبدیل میکند، هویت محتوایی، روایت درست رقابت، معیارهای قابلفهم داوری و سرنوشت شرکتکنندگان پس از پایان مسابقه است.▫️تجربه سالهای بعد نیز نشان داد برنامه ترکیبی موفق الزاماً تلنتشو نیست. تهیهکننده «محفل» از ابتدا تأکید داشت که این برنامه تلنتشو نیست و شرکتکننده و مضمون قرآنی را جایگزین رقابت صرف کرده است. «حسینیه معلی» نیز با ترکیب اجرا، آیین، روایت، گفتوگو و حضور گسترده مردم، بنا بر آمار اعلامی مرکز تحقیقات در سال ۱۴۰۳ به ۴۳ درصد مخاطب رسید. این نمونهها نشان میدهند که برنامه ترکیبی زمانی اثرگذار میشود که فرم را از دل موضوع استخراج کند؛ نه آنکه هر محتوایی را در قاب تکراری «مجری، داور و تماشاگر» قرار دهد. ▫️در این میان، «بگو بخند» از سال ۱۴۰۲ تلاش کرد خلأ یک تلنتشوی تخصصی کمدی را پر کند. سازندگان فصل نخست اعلام کردند برنامه بیش از ۱۱ گونه کمدی، از استندآپ و نمایش تا شعر و موسیقی طنز را پوشش میدهد و «بیشتر به دنبال کمدین است تا کمدی». بیش از نیمی از شرکتکنندگان فصل اول نیز از شهرستانها آمده بودند. در فصل سوم، از میان ۱۱ هزار ویدئوی ارسالی، ۸۰ گروه پس از چهار ماه بررسی انتخاب شدند و به گفته تهیهکننده، حدود ۹۰ درصد شرکتکنندگان شهرستانی بودند. ▫️بااینحال، عبارت «برخی از استعدادها مشغول به کار شدهاند» برای ارزیابی یک پروژه چندفصلی کافی نیست. فصل چهارم «بگو بخند» با تغییر کامل مجری و ترکیب داوران آغاز شده است؛ اما آزمون اصلی آن تغییر چهرههای مقابل دوربین نیست. باید دید آیا سازوکار انتخاب شرکتکنندگان، معیار داوری، وزن رأی مخاطب، آموزش برگزیدگان و برنامه تلویزیون برای بهکارگیری آنان نیز بازطراحی شده یا تنها ویترین برنامه تغییر کرده است.▫️تلنتشو زمانی بخشی از یک سیاست رسانهای موفق است که «استعداد» را از فراخوان تا آموزش، قرارداد و تولید همراهی کند. در غیر این صورت، تلویزیون هر فصل تعدادی چهره تازه را روی صحنه میآورد، چند لحظه پربازدید تولید میکند و سپس برای فصل بعد دوباره از نقطه صفر آغاز میکند.#نبض_نوشت نبض صداوسیما | @iribnabzhttps://zil.ink/iribnabz


