روزنامه نیویورکتایمز در گزارشی مفصل به «شفافیت ذهنی پیش از مرگ» پرداختروزنامه نیویورکتایمز ماه گذ…
انتشار: 2026/08/09 04:25 UTCدریافت: 2026/08/15 03:30 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 03:30 UTC
روزنامه نیویورکتایمز در گزارشی مفصل به «شفافیت ذهنی پیش از مرگ» پرداختروزنامه نیویورکتایمز ماه گذشته در مقالهای مفصل به پدیده «شفافیت ذهنی پیش از مرگ» (Terminal Lucidity) و پژوهشهایی که درباره آن انجام شده است، پرداخت. در این مقاله همچنین به انجمن بینالمللی مطالعات تجربههای نزدیک به مرگ (IANDS) و Journal of Near-Death Studies اشاره شده است.این مقاله با عنوان «چرا برخی بیماران مبتلا به زوال عقل درست پیش از مرگ دوباره به حالت عادی بازمیگردند؟» به تجربه شخصی و سپس پژوهشهای روانشناس الکساندر باتیانی (Alexander Batthyány) میپردازد؛ پژوهشگری که در کنفرانس سالانه IANDS در سال ۲۰۱۴ نیز سخنرانی کرده بود.زمانی که باتیانی دانشجوی روانشناسی بود، مادربزرگش اندکی پیش از مرگ، به شکلی غیرمنتظره وضوح و هوشیاری ذهنی خود را بازیافت. مشاهده این اتفاق، علاقه او را به مطالعه این پدیده برانگیخت. بعدها گزارشهای موردی او توجه پژوهشگران مؤسسه ملی سالمندی آمریکا (National Institute on Aging) را جلب کرد. این مؤسسه در سال ۲۰۱۸ نشستی را با حضور ۹ متخصص از حوزههای پرستاری، سالمندی، علوم اعصاب، روانشناسی، مراقبت از بیمار و زبانشناسی در بتزدا، مریلند برگزار کرد.به نظر میرسد این نشست زمینهساز افزایش توجه و همکاری میان پژوهشگران برجسته این حوزه شد و آگاهی بیشتری ایجاد کرد که شفافیت ذهنی پیش از مرگ، پدیدهای است که در برخی بیماران رخ میدهد و چندان هم استثنایی نیست.به نوشته نیویورکتایمز، آنچه بهویژه توجه پژوهشگران را جلب کرده، مواردی است که در آن افراد مبتلا به آلزایمر، تومورهای مغزی یا بیماریهای دیگر، پس از مدتی طولانی که قادر به صحبت منسجم و معنادار نبودهاند، ناگهان توانستهاند افکار خود را با وضوح و انسجام بیان کنند.بروس گریسون (Bruce Greyson)، پزشک و استاد بازنشسته بخش مطالعات ادراکی دانشگاه ویرجینیا، در گفتوگو با نیویورکتایمز میگوید:«اگر معتقد باشید هر آنچه میبینیم، میشنویم، احساس میکنیم، میاندیشیم و تصمیم میگیریم، صرفاً از مغز سرچشمه میگیرد، آنوقت باید توضیح دهید مغزی که سالها در حال زوال بوده و مدتها توانایی انجام این کارها را نداشته است، چگونه ناگهان دوباره قادر به انجام آنها میشود؟ چگونه این تواناییها یکباره بازمیگردند؟»نیویورکتایمز همچنین با سم پارنیا (Sam Parnia)، پزشک و پژوهشگر مغز و آگاهی در دانشگاه نیویورک و نویسنده کتاب Lucid Dying، درباره موارد شفافیت ذهنی پیش از مرگ گفتوگو کرده است.پارنیا با اشاره به شباهتهایی میان این پدیده و گزارشهای تجربه نزدیک به مرگ میگوید:«آنها مطالبی را با وضوح و هوشیاری بیان میکنند، اما آنچه میگویند لزوماً مربوط به زندگی معمول و روزمرهشان نیست؛ بلکه به چیزی مربوط میشود که گویی در پیش روی آنها قرار دارد.»به بیان دیگر، برخی از این افراد در واپسین لحظات زندگی نهتنها بهطور غیرمنتظرهای وضوح ذهنی خود را بازمییابند، بلکه گاهی درباره تجربهها یا واقعیتهایی سخن میگویند که به نظر میرسد با آنچه در آستانه مرگ پیش روی خود احساس یا ادراک میکنند ارتباط دارد؛ موضوعی که شباهت آن با برخی گزارشهای تجربه نزدیک به مرگ، توجه پژوهشگران حوزه آگاهی و مرگ را به خود جلب کرده است.گروه وابسته به انجمن بین المللی تحقیقاتتجارب نزدیک به مرگ (IANDS) در ایرانDNDSI.ir
