📝 نوروز متعلق به کردها؟ از کی؟📝چرا کردها نوروز را تنها متعلق به خود میدانند؟جشن نوروز، جشنی است با…
انتشار: 2026/08/15 18:16 UTCدریافت: 2026/08/18 03:10 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/18 03:10 UTC
📝 نوروز متعلق به کردها؟ از کی؟📝چرا کردها نوروز را تنها متعلق به خود میدانند؟جشن نوروز، جشنی است با نامی فارسی و پشتوانهای فرهنگی و تمدنی و اسطورهای ایرانی.حتی در دوره اسلامی نیز بخش بزرگی از حکومتهای مسلمان، از قراخانیان در کاشغر و گورکانیان در هند، تا عثمانیان در آناتولی و بالکان، ایوبیان در مصر و مغولهای اردوی زرین در روسیه، آن را برگزار میکردند و به ایرانی بودن آن اذعان داشتند و نوروز در بخشهای گستردهای از جهان ایرانی و اسلامی استمرار یافت.در دوره مدرن و با تسلط روسیه و بریتانیا و بروز ناسیونالیسم مدرنِ زبانی (Linguistic Nationalism)، حوزه جغرافیایی نوروز دستخوش تغییر شد و در برخی مناطق، کارکردهای سیاسی و هویتی جدیدی پیدا کرد. اما چند سالی میشود نورسیدگانی که زمانی نوروز را منع میکردند، مدعی تصاحب نوروز شدهاند.در واقع، به مرور پس از ظهور صفویه، شیخالاسلامهای عثمانی به دشمنی با نوروز و کمرنگ کردن آن پرداختند و طبیعتاً این امر شامل کردهای سنیمذهب قلمرو عثمانی هم میشد. آنان نوروز را «عید عجم» میخواندند و برگزاری آن را خلاف اسلام میشمردند. (ترکها و کردهای عثمانی به قزلباشها و ترکهای آذربایجانی، «عجم» میگفتند.) این در حالی بود که سنیهای هند، آسیای مرکزی و افغانستان مشکلی با نوروز نداشتند و آن را خلاف اسلام نمیپنداشتند.در ایران نیز کردهای سنی تا همین چند سال پیش، به دلیل ذهنیت مذهبیای که داشتند، در برخی روستاها و شهرها برای تبری جستن از نوروز و آنکه خدای ناکرده به کردهای شیعه و یارسانی کرمانشاه شبیه نشوند، به هنگام نوروز در تنور آب میریختند تا مبادا ناخواسته در آیین عجمی شریک شده باشند و شمهای از تقدس آتش در آیین زرتشتی بازتاب یابد!تا پیش از رسم نوخاسته کردها در رقصیدن به دور آتش که چند سالی است در مناطق کردنشین ایران نیز مد شده، «آتشپرستی» یکی از حملات کردها به آیین زرتشت و تاریخ ایران باستان بود!در واقع، کردها و ترکها (ترکیهایها) کسانی هستند که زمانی نوروز را دور انداختهاند، اما امروز که دنیا، دنیای فرهنگ است، به علت کمبود مؤلفههای فرهنگی، روی نوروز دست گذاشتهاند. اما چرا؟۱. کردها در سده بیستم متوجه فقدان مؤلفههای فرهنگی و هویتی شدند و دیدند که اگر بحث زبان نباشد، عملاً با همسایگان ترک و عربشان تفاوت بنیادینی ندارند. لذا نوروز را به عنوان یک کنش سیاسی و برای مخالفت با نظامهای ترک و عرب وارد میدان کردند و مراسمی جدید، متناسب با جنبشهای انقلابی، برای آن ساختند.در واقع، این مراسم که شامل آتشافروختن روی کوهها است، نه مراسم نوروز، بلکه همان مراسم چهارشنبهسوری است که ایشان به علت فقدان آگاهی عمیق از نوروز متوجه آن نشدند.اگر نوروز در ترکیه و عراق برای ناسیونالیسم کردی عمدتاً یک ابزار دفاعی در برابر دولت و فرهنگ مسلط بود، در ایران، چون نوروز رسمی ایرانی و برای کردها بیگانه و عجمی تلقی میشود، تبدیل آن به یک نماد انحصاری کردی ناگزیر به رقابت مستقیم با معنای ایرانی و فارسیزبانان همراه شد ، چنانچه میبینیم کردها با تحقیر ،دشنام ،فحاشیهای جنسی به فارسیزبانان آنان را هتک حرمت میکنند و نوروز را کردی معرفی میکنند. چرا که باید این بند ناف با خشونت قطع شود ، هرگاه یک جنبش ملیگرا بخواهد هویت جدیدی را از درون یک حوزه تمدنی و فرهنگی مشترک استخراج کند، برای تثبیت مرز «ما» و «آنها» باید شدیدتر عمل کند چه برسد به اینکه رسمی را نداشته و برگزار نکرده و ناگهان به یاد دزدیدن آن میافتد.۲. در آسیای مرکزی نوروز به قوت خود باقی است و از همین روی، ترکیه از نوروز بهعنوان ابزاری فرهنگی برای گسترش نفوذ خود در آنجا استفاده میکند. نوروز در این منطقه صرفاً یک مراسم قومی نیست، بلکه بخشی از میراث تاریخی و فرهنگی مشترک جوامع ایرانیزبان و نیز شماری از جوامع غیرایرانیِ منطقه است که طی سدهها آن را پذیرفته و بازتفسیر کردهاند.اما جالبتر، دیدگاههای کردهاست. علیرغم اینکه ایشان نوروز را به یک مراسم پانکردی جهت همبستگی کردها تبدیل کردهاند، اما گروهی از کردها که خوب میدانند نوروز برای ایشان عاریتی است، جنبشی دیگر به راه انداخته و اصلاً نوروز را «روز عزای کردها» معرفی میکنند؛ چرا که گمان میبرند نوروز روز پیروزی فریدون بر ضحاک است و از آنجا که ضحاک را کرد دانسته و پیروز شدن فریدون بر ضحاک را پیروزی فارس بر کرد قلمداد میکنند.و از قضا، این افراد نه ماموستاهای به قول خودشان آیینی، بلکه ناسیونالیستهای دوآتشه کرد هستند. همین تعدد و حتی تعارض روایتها درباره نوروز نزد کردها نشان میدهد این رسم در میان کردان تا چه اندازه ناشناخته و نوساز است!@iranban_kord

