از سوی دیگر، منابعِ یونانی و رومی آنان را غالباً Parthoi / پارتیان مینامند؛ یعنی بر نام جغرافیایی-…
انتشار: 2026/07/26 13:12 UTC
از سوی دیگر، منابعِ یونانی و رومی آنان را غالباً Parthoi / پارتیان مینامند؛ یعنی بر نام جغرافیایی-سیاسی خاستگاه نخستین آنان تکیه میکنند. این نامگذاری، هرچند بیرونی است، اما بر یک واقعیت مهم دلالت دارد: اشکانیان در حافظهٔ جهان مدیترانهای و خاور نزدیک، با «پارت» شناخته میشدند و این نام در عمل به نشانهٔ یک شاهنشاهی ایرانی رقیب روم تبدیل شد. در همینجاست که دادههای زبانشناختی و سنتِ ایرانی اهمیت پیدا میکند؛ زیرا واژهٔ Pahlav / پهلو در سنت ایرانی میانه، هم به ناحیه و هم به یک هویت اشرافی-دودمانی اشاره دارد.اما برای اینکه بدانیم اشکانیان خود را چه مینامیدند، باید به سراغ تنها منابع مرتبط با ایشان یعنی منابع ارمنی برویم. چراکه این کتابها توسط مورخانی همچون آگاتانگغوس و موسی خورنی به درخواست دودمان اشکانیان ارمنستان نوشته شدهاند. در این کتابها از اشکانیان و کلا پارتیان با عنوان (پاهلاو)ها یا (پاهلاوونی) یاد شده است که نشان میدهد، ایشان خود را پهلوی یا همان پارتی رومیها معرفی میکردند. وضع ساسانیان کمی متفاوت است .نامه اردوان اشکانی به اردشیر بابکان که در کارنامه اردشیر و تواریخ دوره اسلامی آمده، این دستاویز را به کردها داده تا ساسانیان را کلا یا دست کم از جانب مادر اردشیر، کرد معرفی و زبان ایشان یعنی پارسی میانه را هم نه پارسی، بلکه کردی معرفی کنند. منابع ارمنی ساسانیان را اهل پارس و اردشیر را مرد پارسی معرفی میکنند ولی بصورت کلی، همه ایرانیان آن عصر را آریانها معرفی میکنند. منابع رومی و عرب و چینی هم ساسانیان را پارسی معرفی میکنند.اما خود ساسانیان چه؟ علیرغم بیتوجهی تاریخ پژوهان آکادمیک ایران، میتوان به صراحت گفت که ساسانیان خود را پارسی و زبان خود را نیز پارسیگ معرفی میکردندبا استناد به متن پارسیمیانه «خسرو و ریدگ» تصحیح شده سعید عریان میتوان با اطمینان گفت که ساسانیان زبان خود را پارسیگ میخواندند.■▫️کتیبهٔ پایکولی؛ گواهی بر هویت پارسی و مشروعیت دودمانی ساسانیانکتیبهٔ پایکولیِ نرسه یکی از مهمترین و معتبرترین منابع موجود است. این کتیبه که به زبانهای پارسی میانه (Pārsīg) و پارتی (Pahlawīg) نگاشته شده، صرفاً گزارشی از نبرد نرسه برای دستیابی به تاجوتخت نیست؛ بلکه بیانیهای سیاسی دربارهٔ منشأ مشروعیت دودمان ساسانی نیز به شمار میآید.نرسه در روایت خود، هنگامی که از بحران جانشینی پس از بهرام دوم سخن میگوید، از «بزرگان، شاهزادگان و اشراف پارسی» یاد میکند. او در نکوهش مخالفانش تصریح میکند که بهرام سکانشاه، «اشراف، شاهزادگان و بزرگان پارسی» را از تصمیمات خود آگاه نساخت و سپس میافزاید که وی قصد داشت «بر امور پارسیان فرمان براند». این تعبیرها کاملاً معنادارند؛ زیرا نرسه مشروعیت پادشاهی را از پذیرش خاندان شاهی و اشراف پارس میداند.در این کتیبه نرسه/نرسی ضمن بازگویی چه گونگی پیروزی اش بر بهرام سوم، پادشاهی پارسیان و سپس ایران و انیران را حق مسلم خود میداند.دولتهای پیشامدرن مشروعیت خود را از «هستههای قومی-تاریخی» میگرفتند. در مورد ساسانیان نیز این هسته، پارس بود؛ یعنی سرزمینی که دودمان ساسانی از آن برخاست، زبان رسمی شاهنشاهی از آنجا ریشه گرفت و طبقهٔ اشرافیِ بنیانگذار حکومت در آن استقرار داشت. از همین رو، در کتیبهٔ پایکولی، «پارسی» تنها یک نام جغرافیایی نیست، بلکه عنوانی است که مشروعیت سیاسی و دودمانی شاهنشاهی را تعریف میکند.از سوی دیگر، این کتیبه یکی از روشنترین پاسخها به ادعاهایی است که میکوشند ساسانیان را به هویتهای قومیِ متأخر نسبت دهند. اگر ساسانیان خود را قوم یا گروه دیگری میدانستند، انتظار میرود این خودآگاهی پیش از هر جا در مهمترین سند سیاسی آنان بازتاب یافته باشد. اما واقعیت دقیقاً برعکس است؛ نرسه نه از «کردان» (که در آن دوران کرد به معنای عشایر رمهگردان بود) و نه از هیچ قوم دیگری جز پارسیان سخن نمیگوید . البته این بدان معنا نیست که شاهنشاهی ساسانی یک دولت قومی به معنای امروزی بود. ساسانیان در سطح کلان، شاهنشاهی خود را ایرانشهر (Ērānšahr) مینامیدند و خود را شاهنشاه ایران و انیران(غیر ایرانیها)میدانستند؛ اما در سطح دودمانی و خاستگاه سیاسی، خود را پارسی معرفی میکردند و زبان رسمی حکومتشان را پارسیگ (Pārsīg) میخواندند. از اینرو، کتیبهٔ پایکولی تنها گزارشی از پیروزی نرسه نیست؛ بلکه سندی است که نشان میدهد ساسانیان مشروعیت پادشاهی خود را بر پیوند با دودمان شاهی و اشراف پارس استوار میکردند و خود نیز این هویت را آشکارا و بدون ابهام «پارسی» مینامیدند. این خودبازنماییِ رسمی، معتبرترین معیار برای شناخت هویت دودمان ساسانی است و در برابر هرگونه بازخوانی ایدئولوژیکِ متأخر، از بالاترین ارزش تاریخی برخوردار است.@iranbsn_kord
پستهای تلگرام — ایرانبان کُرد
توضیحات نوید محمدزاده درباره عکسی که با تیشرت فلسطین منتشر کرده بود:" قبلا هم از فلسطین حمایت کردم ، الانم میکنم و در ادامه هم خواهم کرد چون با اسراییل حال نمیکنم ، همین برام بسه که ۲تا اسطوره زندگیم یعنی کریستیانو رونالدو و مارادونا حامی فلسطین بودن " پیشتر نسخه صوتی کتاب هیچ دوستی به جز کوهستان نوشته بهروز بوچانی توسط این ببر کورد فروردینی منتشر شده بود ،در این کتاب کردستان کشوری جدا از ایران است که در طول هشت سال جنگ تحمیلی ،عراق و ایران به آن حمله و این کشور را اشغال کردهاند .🔷هشت سال دفاع برای اشغال کشور خیالی کردستان آن هم با تایید وزارت ارشاد@iranban_kord
📸 وقتی فاطمهرش با پرچم کردستان ما را از استعمار روس نجات داد!در جنگ جهانی نخست، روسیه نیمه شمالی ایران را گرفت اما نیروهایش در جبهه عثمانی در آذربایجان و عراق عجم متمرکز بودند.کردها در آذربایجان و کردستان با حمایت مالی و تسلیحاتی عثمانی با روسیه جنگیدند و از سوی دیگر مجاهدان ملی ایران به تنهایی در تبریز، تهران، ساوه و اصفهان در برابر روسیه جنگیدند و در نهایت در کرمانشاه دولت موقتی، تحت حمایت عثمانی تشکیل دادند و با کمک عشایر کرمانشاه و لرستان در همدان نهاوند صحنه و کنگاور جنگیدند و شکست خوردند.خوانین کردستان نیز با ایشان و عثمانیان متحد شدند و شکست خوردند و روس ها از حائل ایرانی گذشته و به خانقین رسیدند. اما انقلاب کمونیستی همه چیز را برهم زد.فاطمهرش در کوهستانی در کردستان جنگید و درنهایت شکست خورد او نتوانست به وظیفه اصلی خود یعنی ممانعت از ورود روسها به خاک عثمانی جلوگیری کند (فاطمهرش از سوی سلطان عثمانی تمجید شده بود)روسیه نیز درصدد استعمار ایران نبود و وزارت خارجه روسیه درخواست مینورسکی برای جدا کردن آذربایجان و کردستان را نپذیرفت.توهم در هم کوبیدن تزار!@iranban_kord📸 وقتی فاطمهرش با پرچم کردستان ما را از استعمار روس نجات داد!در جنگ جهانی نخست، روسیه نیمه شمالی ایران را گرفت اما نیروهایش در جبهه عثمانی در آذربایجان و عراق عجم متمرکز بودند.کردها در آذربایجان و کردستان با حمایت مالی و تسلیحاتی عثمانی با روسیه جنگیدند و از سوی دیگر مجاهدان ملی ایران به تنهایی در تبریز، تهران، ساوه و اصفهان در برابر روسیه جنگیدند و در نهایت در کرمانشاه دولت موقتی، تحت حمایت عثمانی تشکیل دادند و با کمک عشایر کرمانشاه و لرستان در همدان نهاوند صحنه و کنگاور جنگیدند و شکست خوردند.خوانین کردستان نیز با ایشان و عثمانیان متحد شدند و شکست خوردند و روس ها از حائل ایرانی گذشته و به خانقین رسیدند. اما انقلاب کمونیستی همه چیز را برهم زد.فاطمهرش در کوهستانی در کردستان جنگید و درنهایت شکست خورد او نتوانست به وظیفه اصلی خود یعنی ممانعت از ورود روسها به خاک عثمانی جلوگیری کند (فاطمهرش از سوی سلطان عثمانی تمجید شده بود)روسیه نیز درصدد استعمار ایران نبود و وزارت خارجه روسیه درخواست مینورسکی برای جدا کردن آذربایجان و کردستان را نپذیرفت.توهم در هم کوبیدن تزار!@iranban_kord
🎥به مناسبت ۲۵ مرداد ،سالگرد تاسیس حزب دموکرات، سرودهای ناسیونالیستی کردی در مسجد روستای «نی» از توابع مریوان پخش شد .بخشی از مردم روستای نی هوادار حزب دموکرات کردستان هستند .گلاویژ نام تازه ساخت دستگاه ناسیونالیسم سورانی در برابر مرداد ماه است که پیشینهای در تاریخ و نوشتار ندارد و برخلاف ماههای ایرانی فاقد عمق اسطورهای و تاریخی است .@iranban_kord
انتقاد و اعتراض داریوش بابایی خواننده کرمانشاهی به لغو مجوز مراسمات خوانندههای کرمانشاهی در کردستان او میگوید چرا خوانندگان کردستان و سنندج هر شب در کرمانشاه مراسم دارن ولی خواننده های کرد و لک کرمانشاهی اجازه فعالیت و اجرا در کردستان را ندارند و تا زمانی که این مشکل حل نشه ما اجازه اجرای خواننده های کردستانی در کرمانشاه رو نمیدهیم همه کرد هستیم و دوس دارم همیشه پشت هم و متحد باشیم ولی این قضیه باید حل شود .📝 چنین رفتارهایی نشان میدهد آنها در پذیرش مفهوم «شهروندی» در یک کشور متکثر با دشواریهایی جدی روبهرو هستند و ذهنیت آنها بهجای «شهر و شهروند»، مناسبات قبیلهای و ایلیاتی بازتاب را میدهد و حتی در درون خود نیز سلسله مراتب فاشیستی دارند که سورانیها در رأس هرم هستند .این رفتارها پرسش دیگری را نیز پیش میکشند: آیا میتوان از «ملت بودن کردها» سخن گفت، در حالی که در درون خود یک جریان هژمونیک و حذفگر شکل گرفته ، بهگونهای که در صدد حذف زبانهای کردی(کردیجنوبی) و کردی شمرده مانند گورانی یا حتی زبانهای غیرکردی مانند لری هستند و این زبانها رپدر معرض انکار، جذب یا یکسانسازی قرار میگیرند.هنگامی که این دیدگاهها نه بهصورت پنهانی، بلکه آشکارا بیان میشوند، نشان از اعتماد بنفس گوینده میدهد که جامعه پیرامون خود را فاقد اراده یا حساسیت کافی برای مقابله با این رویکرد میبینند.چنانکه خالد عزیزی از حزب دموکرات کردستان از ضرورت نابودی زبانهای کردی و غیر کردی و یکسانسازی زبانها سخن میگوید و ناصر رزازی اسطوره ایرانشهریها نیز از پذیرش هژمونی سورانیزبانان بر لرها و بختیاریها و گورانها تاکید میکند .ملت کرد چنین ملتی است .@iranban_kord
📸لایک مادر ژینا امینی بر همین فرسته ،ظاهرا تهرانیها فقط وقتی خوب هستند که این خانواده آنها را به خیابان بکشانند. خیلی جالب است که هیچکس خانواده ژینا امینی را بهخاطر نقشی که در کشاندن مردم به خیابانها و در نتیجه، از دست رفتن آن جانهای عزیز و معلولشدن مردم داشتند، سرزنش نمیکند و مسئول نمیداند! آن هم در حالی که امروز، با لگدمالکردن خون ایرانیان از سوی ایشان و لایک و حمایت از سردار پاشاییِ تجزیهطلب، بیش از پیش روشن شده است که این خانواده از همان لحظه نخست تا امروز به مردم ایران دروغ گفته و خیانت کردهاند.فتنه ژن، ژیانی که کشور را به آشوب کشید و سه سال، بخت و آینده و فضای فکری ایران را به دست تجزیهطلبان کرد ، چپها، فمینیستها، مصدقیها و همهجنسگراهای فرقه اسماعیلیون تیره و تار کرد. البته تاریخ ایران گواه میدهد که هیچیک از شاخههای این جریانهای منحط، هرگز خیری برای ایران نداشتهاند و حاصل کارشان چیزی جز زیان، آشوب و فاجعه نبوده است.@iranban_kord📸لایک مادر ژینا امینی بر همین فرسته ،ظاهرا تهرانیها فقط وقتی خوب هستند که این خانواده آنها را به خیابان بکشانند. خیلی جالب است که هیچکس خانواده ژینا امینی را بهخاطر نقشی که در کشاندن مردم به خیابانها و در نتیجه، از دست رفتن آن جانهای عزیز و معلولشدن مردم داشتند، سرزنش نمیکند و مسئول نمیداند! آن هم در حالی که امروز، با لگدمالکردن خون ایرانیان از سوی ایشان و لایک و حمایت از سردار پاشاییِ تجزیهطلب، بیش از پیش روشن شده است که این خانواده از همان لحظه نخست تا امروز به مردم ایران دروغ گفته و خیانت کردهاند.فتنه ژن، ژیانی که کشور را به آشوب کشید و سه سال، بخت و آینده و فضای فکری ایران را به دست تجزیهطلبان کرد ، چپها، فمینیستها، مصدقیها و همهجنسگراهای فرقه اسماعیلیون تیره و تار کرد. البته تاریخ ایران گواه میدهد که هیچیک از شاخههای این جریانهای منحط، هرگز خیری برای ایران نداشتهاند و حاصل کارشان چیزی جز زیان، آشوب و فاجعه نبوده است.@iranban_kord
🎥هشدار یک فعال فرهنگی هنری کرد نسبت به فروش زمین و خانه کردها به فارسی زبانان!متن رو فیلم :«تبریز و ارومیه دوباره برای کرد تکرار میشود.»یعنی تبریز و ارومیه کردنشین بودهاند و چون کردها زمین و خانه خود را به آذریها فروختهاند دیگر آذری نشین است!🎥برگردان فارسی سخنان فعال فرهنگی هنری کرد و مورد حمایت مادر ژینا امینی : تهران و شهرهای دیگر ایران در خطر کمآبی هستند، آمدن پزشکیان بیدلیل نیست و قرار است دموگرافی کردستانات را مانند عفرین و سنجار عوض کنند ،آگاه باشید خانه و زمین و باغ را به هیچ غیر کردی نفروشید آنها از تهران و شهرهای دیگر میآیند ، تا گیر تغییر دموگرافی نیفتید، یادتان است میگویند کردستان چه دارد که جدا شود، با کدام ذخایر و دریا و معادن ؟ الان دست و پایمان را ماچ میکند به هیچ تهرانی و بقیه زمین نفروشید از ارومیه تا لرستان خانه به کسی نفروشید تا دموگرافی کردستان تغییر نکند. ما به کسی اجازه سکونت نمیدهیم مگر کرد، مگر اینکه مستاجر باشد یا برای مدت زمان مشخصی و خانوادهای مهمان باشد، چه پناهنده باشد، چه مستاجر یا در کمپ باشد.➖انسان قبیلهای، حتی اگر خطری واقعاً تهدیدش نکند، نیاز دارد و ترجیح میدهد وانمود کند که در معرض خطر است؛ گویی از نظر روحی نیازمند آن است که خود را همواره تحت خطر، تحقیر و تهدید نشان دهد تا از این طریق خودنمایی کند و جایگاه خود را به نمایش بگذارد.او جهان اجتماعی را بیش از هر چیز در قالب «خودی» و «غریبه» میبیند. در چنین ذهنیتی، نه در چارچوب فرد ،شهروند و شهر بلکه به عنوان ایل و قلمرو ایلی باید اندیشید ، او و دیگری پیش از آنکه بهعنوان یک فرد مستقل شناخته شود، بهعنوان عضوی از گروه دیده میشود.حتی برخلاف توهمات چند سال اخیر کردها درباره مهاجرت فارسیزبانان به مناطق کردنشین که موجب شده که آنها حتی علیه یک تئاتر گیلکی هم موضع بگیرند در حالی که خود به خوزستان ،شهرهای شمالی و تهران مهاجرت کرده و به هر کجا که رفتند در صدد کردیزه کردن مردم بومی ،کردستان نامیدن این مناطق و تحریک مردم بومی علیه فارسیزبانان برآمدند؛ نه تنها مهاجرت و خرید خانه و باغ در کار نیست بلکه به دلیل فرهنگ بسته و قبیلهای ،نبود منابع معدنی و گازی و نفتی و حتی کشاورزی و فرصتهای شغلی و حتی جغرافیای کوهستانی که ساخت کارگاه و کارخانه را برخلاف دشتهای مرکزی ساده میکند ؛ این مناطق برای فارسیزبانان جذابتی جز در حد سفری خانوادگی و چند روزه ندارد .در واقع بخشی از ایشان به همین دلیل است که فکر میکنند همه مانند خودشان هستند یعنی در یعنی اندیشع تجاوز ، گسترش قلمرو ،تغییر دموگرافی ،فتنهافکنی و نفرتپراکنی !مناطق کردنشین دچار اقتصاد معیشتی و سربار دیگر شهرهای ایران است به گونهای که تمام مهاجرتی که از آن نگران هستند به اجاره زمینهای کشاورزی ایلام و کرمانشاه آن هم توسط شهروندان استانهای همجوار منحصر میشود .در منطق شهروندی مدرن، انسان پیش از آنکه کرد، فارس، ترک یا عرب باشد، شهروند و صاحب حق است؛ اما در منطق قبیلهای، نخست باید معلوم شود «از کدام ما» است.در این چارچوب، حتی فردی که هیچ تعرضی نکرده و هیچ خصومتی با جامعه میزبان ندارد، میتواند صرفاً به دلیل تعلق گروهی یا زبانیاش، تهدید بلقوه تلقی شود؛ زیرا ذهنیت ایلیاتی، دیگری را با همان منطقی میسنجد که خود در برابر دیگری انجام میدهد .@iranban_kord