به مناسبت 4 امرداد سالروز در گذشت رضاشاهروایتی از زبان رضاشاه که کمتر شنیده یا خوانده شده است:پس از…
انتشار: 2026/07/26 12:54 UTCدریافت: 2026/08/03 09:02 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/03 09:02 UTC
به مناسبت 4 امرداد سالروز در گذشت رضاشاهروایتی از زبان رضاشاه که کمتر شنیده یا خوانده شده است:پس از ختم قائله #خزعل، #رضاشاه سفری به #مسجدسلیمان داشت. آنچه در زیر آمده روایت رضاشاه از این شهر است:رئیس کمپانی نفت انگلیس و ایران دعوت کرده بود که از معادن بازرسی کنم. بعد از تماشای شوسرا[؟] به #دره_خزینه که نقطه ایست در کنار #رودخانه_گرگر و جسری متحرک نرده بسته اند آمدیم. از این محل، عمارت و موسسات کمپانی شروع می شود و تا سر معدن، 36 میل مسافت است.پیاده شدیم. ناهار در این مکان پذیرائی کردند و در اتاق های خیلی مزین و مجلل ما را فرود آوردند. امثال این اتاق ها و وسایل راحت در #خوزستان دیده نمی شود و ما بعد از #تهران، جایی به این پاکیزگی و مهیائی ندیده، حتی در سر میز صحیحی صرف غذا نکرده بودیم...یک دستگاه تصفیه نفت هم در این محل نصب است. همه چیز در ابتدای این معادن دلالت می کرد بر اینکه وارد سرزمین کار و علم عملی شده ایم. معلوم بود محیط دارد عوض می شود... از این محل [درخزینه] راه را برای معدن [#میدان_نفتون] در نهایت نظافت و خوبی شوسه کرده اند و خط آهن کشیده اند که در آن یک ماشین کار می کند و مسافرین را به مرکز معادن می رساند.هرچند اصرار کردند که با خط آهن این قسمت راه را طی کنیم، نپذیرفتم زیرا که جاده اتومبیل رانی در نهایت همواری و پاکیزگی بود و من اتومبیل خود را ترجیح می دادم. اتومبیل ما را از جلگه به دامنه کوهسار رسانید. صد فرسخ در کوه بودیم اما صافی راه ابدا تغییری نیافت و زحمتی در عبور کوهستان ندیدیم. این جبال که در اطراف مسجدسلیمان واقع است، هریک ذخیره عظیمی از نفت در بطن خود دارند و در شکل خاک، آثار معدنی و بوی اطراف محسوس می شد...ناگاه ستونی از دود سیاه در افق نمایان گردید که آسمان اطراف را تیره و تار کرده بود. در اینجا لوله های بسیار پیدا شد که سطح زمین را زرهپوش کرده. این قطعه از خاک، غرق آهن و فولاد است. سر معدن را اینجا بسته بودند. در نقاط مختلف خانه ها و عمارات متنوعه دیده می شد... علائم و بیرق دولت ایران همه جا دیده می شد...کمپانی سعی داشت به بهترین وجهی اسباب استراحت و تماشای ما را فراهم سازد... در مسجدسلیمان در میان نفت و قیر، باغچه ها و گلکاری های مطبوع در جلو خانه ها، به نظر می رسید که تنها تماشای آنها برای تفریح هر دماغ خسته و فرسوده کافی است. چون کمتر گلی ممکن است در این هوا و با این خاک دوام کند، از نباتات متناسب مثل کرچک و غیره، نقشه و طرح هایی ترتیب داده اند که بخودی خود جالب توجه است. اما ناگفته نماند که عمارت قشنگ و عالی مذکور، فقط منحصر به روئسا و کارکنان انگلیسی این معدن است و ایرانیان و عملجات #بختیاری و #لر و غیره که عده شان متجاوز از 10 هزار نفر است، دارای منزل لایقی نیستند.رئیس کمپانی من را هدایت کرد به یکی از آپارتمان ها که در بلندی و دامنه کوه بود و همراهان را هر یک به محل مخصوصی برد و بقدر کفایت وسایل راحتی آنان را فراهم آورد. در هر عمارتی خدمه و پیشخدمتهای مخصوص معین شده بود که مراقب خدمت باشند و به هیچ وجه در پذیرائی قصوری به عمل نیاید...پیشخدمت را گفتم آب بیاورد، در گیلاس بلور آبی آورد که در صفا و روشنی مانند آن را در این محل انتظار نداشتم. معلوم شد از #رود_کارون که در مسافتی بعید است آورده و در این مکان تصفیه می نمایند. فردا صبح رئیس کمپانی دعوت نمود که چاه های نفت و کارخانه های مختلف را تماشا کنیم. منظره خارج جلوه فوق العاده داشت. ستون دودی که روز قبل دیده بودیم، معلوم شد نفتی است که علی الدوام آتش می زنند که هوای این نقطه قابل استنشاق بشود. این آتش دائمی که دهانه آن چندین ذرع مربع است و دود غلیظ و تنومندش فضائی وسیع را تاریک کرده، واقعا نشانی از جهنم موعود و آتشفشان های معدود روی زمین است...چاه های این محوطه را باید به سه نوع تقسیم نمود. اول، چاههایی که حفر شده و موجبات خروج نفت از آنها فراهم گردیده، ولی عجالتاً ذخیره نگاه داشته اند.دوم، چاه هایی که نفتش در حالت خروج و مورد انتفاع کمپانی است. سوم، نقاطی که هنوز حفرش تمام نشده و به کار آنها مشغولند. کمپانی تا به حال موفق به حفر 43 حلقه چاه گردیده و یقین به وجود نفت آن نموده است. اما کلیه عایدات امروزه، فقط از سه چاه است و نفت همین سه چاه هم به قدری زیاد است که مجبور شده اند از بخشی از آن استفاده نکنند.رئیس کمپانی میگفت تا حال از یک چاه، معروف به اف هفت (F7)، شش میلیون تن، معادل بیست خروار استفاده کرده ایم و هنوز هم نقصانی در آن دیده نمی شود. دو ثلث فرسخ دورتر، چاه دیگر هست موسوم به ب هفده (B17) که روزی 5670 خروار از آن استفاده میشود.ادامه در صفحه بعدی:👇

