صبح که خواستم بروم بیرون قصد کردم کتابی از کتابخانه بردارم که سبک باشد. با توجه به شروع قطعی برق اح…
انتشار: 2026/07/30 22:15 UTC
صبح که خواستم بروم بیرون قصد کردم کتابی از کتابخانه بردارم که سبک باشد. با توجه به شروع قطعی برق احتمال داشت یکی دو ساعتی در اداره هم با چنین شرایطی مواجه شویم. حتی اگر در اداره هم نمیشد بخوانمش در مسیر برگشت توی اتوبوس فرصت مغتنمی بود.از سبُکها، دستم رفت سمت کتاب جلد قرمزی که نخوانده بودمش. گمانم پارسال از دنیای کتاب تصادفی خریدمش. هم چون خاطرات جنگ بود و هم اینکه گرد آورندهاش علی اشرف درویشیان. پس شاید میرفت سراغ غرب کشور. جایی که اهل آن هستم. راستش قیمت سیزده هزار تومانیاش هم بی تأثیر نبود.کتاب بی هیچ مقدمهای از خاطرات شروع میشود و با آنها تمام میشود. البته شعر هم دارد. حتی خاطرات را هم در یک دسته جا نداده. سرفصلهای کتاب اینها هستند: خاطرات، مقالهها، شعرها، مصاحبهها و نقدها. کسی نمیداند خاطرات چطور به دست گردآورنده رسیدهاند. اصلا نقش درویشیان در این کتاب چیست؟ ویرایشگر متنها بوده؟ یا خودش آنها را جمع کرده؟ فقط در شناسنامهی کتاب آمده «اولین بار در پاییز ۱۳۶۰ به عنوان جلد یازدهم کتاب کودکان و نوجوانان از سوی نشر ققنوس منتشر شده.» سال ۹۴ هم نشری به نام موغام آن را برای دومین بار چاپ کرده. موغام نشری تبریزی است. سایتش هم سایت شفافی نیست فقط یک جایی از آن متوجه میشوی قرار است آثار پنج نفر را منتشر کند که یکیش درویشیان است. اما چرا اینها؟ معلوم نیست. آخر کتاب، در بخش داخلی پشت جلد آمده: «مطالب کتاب برگرفته از خاطرات نوشتههای کودکان شهرهای اسلام آباد غرب، قصر شیرین، سرپل ذهاب، گیلانغرب و ... است که در فاصله ۱۳۵۹/۰۶/۳۱تا پاییز ۱۳۶۰ نگاشته شده است. به دلیل سپری شدن بیش از سی سال از چاپ اول کتاب، دسترسی به نویسندگان که ای بسا تعدادی از آنها به درجعه رفیع شهادت نائل آمدهاند، مقدور نگردیده است.»و ما همچنان نمیدانیم دسترسی برای چه؟ که چه کنند با این نویسندهها؟ مصاحبه؟ آیا اصلا تلاشی شد برایش؟در پایان هر متن فقط بعضی نویسندهها اسم شهرشان را نوشتهاند. در بعضی دیگر مکان رخداد خاطره نامعلوم است. بعضی سنشان مشخص است و بعضی نه. اما شهرهایی که متنها از آنجا آمده کرمانشاه، گیلانغرب، کوهدشت، مسجد سلیمان، عجبشیر، اسلام آباد غرب، کرند، آبادان، قوچان، بجنورد، آبدانان، بیرجند، خرمشهر، تهران و قصرشیرین هستند. با تمام کاستیها، کتاب یک تاریخ شفاهی ارزشمند از تاریخ جنگ ایران و عراق است به خصوص اینکه در سال اول جنگ نوشته شده و نویسندگان آن کودکان و نوجوانان هستند نه نظامیان و سیاستمداران.سه شنبه بیست و سوم تیر ۱۴۰۵- قم
