سفرنامهها شاخهای از فرهنگ و ادبیات هر ملت محسوب می شوند. یادداشت رویدادهای سفر، ثبت مشاهدات و دقت…
انتشار: 2026/07/31 07:30 UTCویرایش: 2026/08/01 00:05 UTCدریافت: 2026/08/03 17:22 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/03 17:22 UTC
سفرنامهها شاخهای از فرهنگ و ادبیات هر ملت محسوب می شوند. یادداشت رویدادهای سفر، ثبت مشاهدات و دقت در ویژگیهای متفاوت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و... ابعاد گوناگون زندگی اقوام را در موقعیتهای زمانی و جغرافیایی مشخص و به تصویر میکشند و از اینرو، سفرنامهها از منظرهای گوناگون دارای ارزش و قابل بررسی هستند.اما ساموئل بنجامین اولین دیپلمات رسمی وسفیر آمریکا در ایران عهد ناصرالدین شاه قاجار که از راه بندر باکو _بندر انزلی_بندر پیربازار خود را به رشت و سپس تهران رسانید ، به سال ۱۲۶۱ خورشیدی در دیدار خود از رشت در سفرنامه اش می نویسد: "راه پيربازار تا رشت كه در حدود شش ميل بود از مناطق بسيار زيبائى مى گذشت. همه جا سرسبز و خرم بود؛ در دو طرف راه تا چشم كار مى كرد مزارع برنج ديده مى شد. برنج گيلان در دنيا معروف و بى نظير است. در نيمه راه رشت، مورد استقبال شش نفر از حاكمهاى شهرهاى نزديك و همراهان آنها قرار گرفتيم. آنها سوار بر اسب در دو طرف جاده به انتظار ما ايستاده بودند و پس از سلام و خيرمقدم به كاروان ما ملحق شده و به اتفاق به طرف رشت تاختيم. در خارج از شهر، حاكم رشت و عده اى از مقامات مهم آنجا در انتظار بودند. مراسم احترام و سلام انجام شد و بعد از خيابانها و بازارهاى پرپيچ وخم رشت، كه عده زيادى از مردم در آنجا به تماشا ايستاده بودند، گذشتيم و در آن طرف شهر به محل اقامت والى رسيديم. دسته اى از موزيك با نواختن آهنگهائى از ما استقبال كرد. از اسبها پياده شديم؛ عده اى از مستقبلين خداحافظى كرده و رفتند و چند نفر از محترمين به اتفاق ما وارد اطاق پذيرائى شدند. روى زمين در وسط، سفره اى بزرگ ديسهاى متعدد شيرينى چيده بودند و اين به معناى استقبال و خيرمقدم گفتن به ميهمان خارجى بود... پذيرائى شروع شد و به اشاره والى بقيه مستقبلين هم مرخص شدند و اين كار از لحاظ من خيلى خوب و مناسب بود، زيرا خسته شده و احتياج به استراحت داشتم. ساعت نه شب شام را كه غذاى نيمه اروپائى و نيمه ايرانى بود آوردند و غذاها را روى ميز چيده بودند، زيرا ظاهرا مى دانستند كه نشستن در سر سفره براى ما مشكل است..."منبع: ایران و ایرانیان ؛ خاطرات و سفرنامه ساموئل گرین ویلر بنجامین،ترجمه رحیم رضا زاده ملک@guilan_ghadim
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 6 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — گیلان قدیم / guilan_ghadim
زنده یاد استاد مصطفی فرض پور ماچیانی، زاده ماچیان رودسر واز پژوهشگران،شاعران ومدرسین گیلان معاصر بود.بعد از تحصیلات ابتدایی و متوسطه، در سال ۱۳۴۱ وارد دانشگاه تبریز شد و در سال ۱۳۴۴ در رشته ادبیات و علوم تربیتی فارغ التحصیل گردید.در سال ۱۳۴۸ و بعد از اتمام دوره خدمت وظیفه به استخدام آموزش و پرورش رشت درآمد. وی همچنین در مدرسه عالی مدیریت گیلان (لاهیجان)، موسسه عالی بازرگانی رشت، دانشگاه ابوریحان (تالش و تنکابن) و مدرسه عالی پرستاری نیز تدریس می کرد.در سال۱۳۵۸ به درخواست مدیرکل آموزش و پرورش وقت استان گیلان، ریاست دانشسرای راهنمایی تحصیلی را قبول کرد و در آبان همان سال با حفظ سمت سرپرستی مرکز تربیت معلم پسران استان به وی واگذار شد. پس از انقلاب مدتی در دانشگاه گیلان و دانشگاه علوم پزشکی و آموزشکده چمران تدریس کرد.فرض پور، مولف کتاب "دستور زبان فارسی" است که از سال هفتادو شس در دانشگاه تدریس می شود.استاد فرض پور مقالات متعددی در زمینه های مختلف منتشر کرده است. وی عاقبت در فروردین ماه ۱۳۹۳ در سن هفتادو سه سالگی درگذشت ودر ماچیان مدفون شد. روحش شاد@guilan_ghadim
بقعه خواهر امام رشت در عصر ناصریناصرالدین شاه قاجار.حوالی سال ۱۲۸۲ قمری@guilan_ghadim
مدیرالملک که بود؟میرزا عبدالحسین خان فومنی ملقب به "مدیرالملک" و"سردار همایون" در سال ۱۲۸۵ هجری قمری تولد یافت. پدرش محمود خان سرتیپ فومنی فرزند حاجی قاسم خان از نوادگان دختری امیر هدایت الله خان فومنی(اتورخان رشتی) و مادرش ملکزاده خانم قاجار قوانلو ملقب به "زینت السلطنه"و معروف به "عمه رشتی"دختر فتح علیشاه قاجار بود.میرزا عبدالحسین خان بعد از رشد ونمو وانجام تحصیلات مقدماتی آن زمان، در سال ۱۲۹۵ قمری به فرمان ناصرالدین شاه به حکمرانی فومن و ماسوله رسید.نامبرده در دوره مشروطه با همراهی میرزا صادق خان اکبر محتشم الملک به حکمرانی گیلان پرداخت. بعد از واقعه باغ مدیریّه توسط کمیته ستّار رشت و فتح تهران توسط مجاهدین در دوره مشروطه، برای مدت کوتاهی حاکم قزوین شدو بعد به رشت بازگشت،تا اینکه سرانجام در سال ۱۲۹۱ خورشیدی ازدنیا رفت.وی درکاسان پسیخان عمارتی داشت و همچنین باغی وسیع موسوم به "مدیریّه" در رشت به همراه عمارتی دو طبقه که امروزه بیمارستان رازی و بازارچه همجوار آن ،در بخشی از محل آن که در دهه سی توسط نوه اش محمود محمودی به مردم رشت اهدا شده بود،ساخته گردیده است. میرزا عبدالحسین خان در ثمره ازدواج خود صاحب چند فرزند شد.پسرانش یکی علی اکبر خان محمودی و یکی هم به نام ابوالفتح خان محمودی ملقب به "امجدالسلطنه "( داماد میرزا صادق خان اکبر محتشم الملک از ملاکین و رجال برجسته) که در سال ۱۳۳۰ خورشیدی درگذشت. محمود محمودی نماینده اسبق فومن، صومعه سرا وانزلی و همچنین شهردار اسبق رشت از فرزندان ابوالفتخ خان بود که در مهرماه سال ۱۳۴۰ خورشیدی در شیمیران تهران بر اثر سانحه تصادف از دنیا رفت. دختران ابوالفتح خان هم، یکی مرحومه شرافت محمودی همسرحاج غلامحسین خان اکبر بیگلربیگی از بانوان فعال در عرصه اجتماعی بود که در سال ۱۳۴۸ خورشیدی درگذشت.دختر دیگر ابوالفتح خان، اشرف الملوک محمودی نام داشت که همسر مهندس یوسف سیمرغ شهرداراسبق رشت بود.دختر دیگر ابوالفتح خان، نصرت الملوک بود که همسر قهرمان میرزا چایکار و عروس محمد میرزا چایکار کاشف السلطنه محسوب می شد.منبع:۱_حکمرانان گیلان در عهد زندیه و قاجاریه،هومن یوسفدهی، با اضافات۲_ سرزمین و مردم فومنات، کیوان پندی، چاپ سوم@guilan_ghadim
عمه رشتی را بشناسیمملکزاده خانم قاجار قوانلو ملقب به "زینت السلطنه" دختر فتحعلی شاه قاجار و نوه دختری ابراهیم خان ظهیر الدوله بود که در تهران متولد شد ودر سال ۱۲۷۲ خورشیدی در سن شصت وچهار سالگی در رشت درگذشت. این شاهزاده خانم از آن جایی که عمه ناصرالدین شاه قاجار بود، به "عمه رشتی " نیز معروف بود. این شاهزاده خانم بعد از اینکه به رشت آمد، با یکی از رجال و حاکمان عهد ناصری فومن به نام محمود خان سرتیپ فومنی از حاکمان فومن دوره ناصری و از نبایر دختری امیر هدایت الله خان فومنی(اتور خان رشتی) ازدواج کرد که از او صاحب هفت دختر ویک پسر به نام میرزا عبدالحسین خان فومنی گردید که بعدها حاکم فومن و ماسوله شد.بنابربرخی از یادداشتها؛ محمودخان سرتیپ به شاد باش تولد تنها پسرش، سکه هایی را در ضرابخانه دارالاماره فومن ضرب کرد که یک طرف آن "محمود خان" و طرف دیگر دعای "مبارکباد" حک شده بود. او این سکه ها را بین رعایای منطقه فومن تقسیم کرد که در پی آن، دشمنان خبر به گوش شاه وقت ایران رساندند و به وی تلقین کردندکه محمود خان داعیه سلطنت دارد. به همین جهت ناصرالدین شاه به شدت خشمگین شد ودستور برکناری وحتی بریدن سر محمود خان را صادر کرد. نوشته اند؛ یحیی خان مشیرالدوله حاکم وقت گیلان طبق دستور ناصرالدین شاه ، محمود خان را دستگیر و زندانی نمود،ولی با پادرمیانی ملکزاده خانم و در ازای پرداخت دو هزار تومان خون بها، مجازات محمود خان به چوب وفلک تقلیل یافت. در این ماجرا محمودخان به خاطر ناراحتی و آسیب زیاد ، به بیماری روحی مبتلا شد و سالها با آن دسته و پنجه نرم کرد ، تا اینکه عاقبت در سال ۱۳۰۲ هجری قمری درگذشت.امروزه فرزندزادگان این خانواده اغلب نام خانوادگی "محمودی" دارند.منبع:۱. حکمرانان گیلان در عهد زندیه و قاجاریه، هومن یوسفدهی، با اضافات۲. سرزمین و مردم فومنات، کیوان پندی، چاپ سوم@guilan_ghadim