زبان لک ها، یکی از زبان های ادبی شوروی داغستان زبان لک به گروه داغستانی زبان های قفقازی (ایبری-قفقا…

زبان لک ها، یکی از زبان های ادبی شوروی داغستان زبان لک به گروه داغستانی زبان های قفقازی (ایبری-قفقازی) تعلق دارد. تقریباً 82200 نفر (سرشماری 1970) در مناطق لاکا، کولی و نوایا لاکا در شوروی داغستان صحبت می کنند. لکی به پنج گویش اصلی تقسیم می شود. زبان ادبی…زبان و سوادتا قرن نوزدهم لک ها مانند همه مسلمانان داغستانی به عربی می نوشتند. در قرن هجدهم ادبیات غنی آموزشی و مذهبی ظاهر شده بود. از جمله این نویسندگان اولیه می‌توان به عمر بالکار، قاضی سعید حسین و حاجی موسی حاجی اشاره کرد. اولین اسناد نوشته شده به زبان لکی در اواسط قرن نوزدهم (با استفاده از خط عربی) ظاهر شد. از آنجایی که روستای کومخ مرکز فرهنگی، سیاسی و اقتصادی قلمرو لک بود، گویش کومخ اساس زبان ادبی تازه تأسیس لکی شد و معیار زبان ادبی امروزی باقی مانده است. ادبیات غنایی لک در اواخر قرن نوزدهم پدیدار شد (مثلاً یوسف قد، مرقولی) و ادبیات تاریخی (مثلاً شافعی نیتسوری). ادبیات لک دوره شوروی توسط هارون سعید (سعیدوف) تأسیس شد که هم اولین نویسنده نمایشنامه داغستانی و هم نویسنده اولین مجله بلشویک داغستانی - ایلچی (پیام آور) بود. سایر نویسندگان لک عبارتند از سعید گاویف، ابوطالب غفوروف، عبدالرحمن عمروف، و ای فندی کاپیف (که فقط به زبان روسی نوشته است). اگرچه یک زبان ادبی لکی متمایز وجود دارد، اما آثار کمی در آن نوشته شده است. اکثر نویسندگان لک به زبان روسی می نویسند و اکثریت قریب به اتفاق کتاب ها و مقالاتی که به زبان لکی منتشر شده اند ترجمه از زبان های دیگر (به ویژه روسی) بوده اند. این قابل درک است زیرا تعداد کمی از گویشوران زبان لکی وجود دارد - نویسندگان برای داشتن خوانندگان بیشتر به زبان های دیگر می نویسند. در سال 1928، رژیم کمونیستی به عنوان بخشی از مبارزات ضد اسلامی خود، همه مردم مسلمان اتحاد جماهیر شوروی، از جمله لک ها را مجبور کرد که از خط لاتین به جای عربی استفاده کنند. در سال 1938، به عنوان بخشی از سیاست مشابه، املای سیریلیک بر همه زبان های آنها تحمیل شد. در این زمان کلمات روسی جایگزین کلمات عربی و فارسی شدند. اصطلاحات علمی و سیاسی باید مانند روسی نوشته می شد، حتی اگر با ساختار آوایی زبان وام گیرنده مطابقت نداشت. بنابراین، لکی نوشتاری با شکل گفتاری تفاوت زیادی دارد.کانال تلگرامی گلونی🌹🌹🌹🌹@Golvani_lak