نگاهی گذرا به مشاهیر #قوم_لک در قرون گذشته👇👇👇 در قرن دوم و سوم بهلول ماهی و پیروانش(بابانجوم ،بابار…

نگاهی گذرا به مشاهیر #قوم_لک در قرون گذشته👇👇👇 در قرن دوم و سوم بهلول ماهی و پیروانش(بابانجوم ،بابارجب ،ایوت حشار ، حبیب نجار ،ویره دار ، بابا حاتم ) قرن چهارم جلاله خانم ،بابا ابراهیم قرن پنجم شاه خوشین، کاکاردا، بابا فقیه، بابابزرگ، ریحانه خانم ،خاتون…پژوهشی در زندگی؛ شعر و سلک ملاپریشان شاعر و عارف لکستان قرن های هشتم و نهم قمری./بخش نخستینمقدمهملاپریشان از شاعران عارف و سخن‌سرایان لکستان می باشد. اگرچه در مورد تاریخ دقیق زندگی او اطلاعات قطعی و یکدستی در دسترس نیست، اما بر اساس شواهد زبانی، تاریخی و ادبی، وی معمولا متعلق به قرن‌های هشتم و نهم هجری قمری و دوره‌ی گذار از عصر ایلخانان به دوره‌ی تیموری دانسته می‌شود.دیوان ملاپریشان تنها مجموعه‌ای از سروده‌های عرفانی نیست؛ بلکه بازتاب‌دهنده‌ی فرهنگ، زبان، باورهای دینی و جهان‌بینی مردم زاگرس‌نشین است. اشعار او پیوندی میان عرفان اسلامی، تجربه‌ی زیسته‌ی مردم منطقه، موسیقی زبان لکی و سنت‌های شفاهی برقرار می‌کند. از این رو، مطالعه‌ی آثار وی برای پژوهش در حوزه‌های ادبیات عرفانی، زبان‌شناسی تاریخی، فرهنگ عامه و تاریخ اجتماعی غرب ایران بسیار سودمند خواهد بود.۱. زندگی‌نامه و خاستگاهحیدری زیباجویی در مقدمه ای که بر دیوان ملا پریشان نوشته است؛ او را از اهالی دینور دانسته اما دلیل روشن و متقاعد کننده ای ارائه ننموده و تنها به قول یکی از پژوهشگران کرمانشاه اکتفا کرده است؛ با این حال، پژوهشگرانی هم چون اسفندیارخان غضنفری و دکتر رضا اقبالی زادگاه و خاستگاه اولیه او را مناطقی دیگر از جمله «سلسله و دلفان» و از ایل غیاثوند؛ می‌دانند. غضنفری در صفحه ی هفده دیوان ملاپریشان نوشته است« در یک نسخه ی خطی ملاحظه شد که کاتب ایشان را از طایفه ی غیاثوند؛ معرفی کرده بود»؛ اما نامی از کاتب نبرده است. به دلیل فقدان اسناد معتبر و پراکندگی روایت‌های شفاهی، تاریخ دقیق تولد و وفات وی به‌روشنی مشخص نیست. با تکیه بر شواهد زبانی و محتوایی، زمان زندگی او را قرن‌های هشتم و نهم هجری برآورد می‌کنند. لذا هرگونه داوری قاطعانه درباره‌ی جزئیات زیست‌شناسی او باید با احتیاط و با توجه به محدودیت منابع انجام شود.۲. پیوند با عرفان و رویکرد معرفتیملاپریشان در شمار شاعران عارف قرار دارد؛ شاعری که عرفان را نه صرفاً در قالب مفاهیم نظری، بلکه به صورت تجربه‌ای عملی بیان می‌کند. در اشعار او، مفاهیمی همچون توحید، عشق الهی، بی‌اعتباری دنیا، رهایی از خودپرستی، ستایش اولیای الهی و مبارزه با ریا و تظاهر دینی جایگاه ویژه‌ای دارند.روحیه «قلندری» در شعر او سبب می‌شود که شاعر با زبانی صریح و گاه تند، به نقد ظاهرسازی، دنیاطلبی و زهد غیرواقعی بپردازد. در این نگاه، ارزش انسان نه به لباس، مقام و ادعای دینداری، بلکه به پاکی درون، صداقت و پیوند حقیقی با حقیقت وابسته است.«لَه دینِ جعفر دو هوزِن کافریکی صوفیه؛ یکی مستکبراهلِ خارِجَن مشرکین تماممخذول و مردود روی یوم‌القیاماگر و قولم بِکَرین اذعانثابت مَکَرِم و اَدله و برهانتکبر مختص کبریائیهحَیَه؛ قیومَه؛ یَه خدائیهقادر و رزاق؛ محی و داورنه عاجز مزروق اُمرای بی‌وَرلکن صوفیه دو معنی بیَنتصفیه کرده؛ هم پشم پوشیَنتصفیه کرده مزانی کیَهخواو و بیداریش گِشت مساویَهبعد مسافت؛ تلال و جبالدید و شِنَفتِش نَدارو زوالقبای خدایی و بالاشَن راستنه او خدایه؛ بَل خدا نماست»۱___«بگذر ژ ادراک متصوفلو افراط تفریط پی تصرفلو کیش عوام ای قوم عارفنخدا مزانی متعارفنبعضی دون؛ بعضی ارباب عمائمپی تفریط کردن پا کردن قائمچون نیرِن قوه ی درک غورسیمتقدسن ژ مقدسیله عزای دین باید گرت ماتمفسدالعالم؛ فسدالعالم»۲۳. ویژگی‌های زبانی و ساختاریاشعار ملاپریشان به زبان لکی سروده شده است، اما به‌طور طبیعی از گویش‌های مناطق هم‌جوار نیز تأثیر پذیرفته است. بخشی از سروده های وی متاثر از گویش های دیگر از جمله کرمانجی بوده اما بیشتر آنها با زبان مردمان سلسله؛ دلفان و طرهان و شاعران متاخر هم چون ملانوشاد ابوالوفایی؛ ملانجف آزدبخت؛ ترکه میر؛ ملاحقعلی سیاهپوش و غیره هم سانی دارند. این ویژگی، آثار او را به منبعی ارزشمند برای مطالعه‌ی زبان‌های غرب ایران و روند تحول و تطور آن‌ها تبدیل می‌کند. زبان شعر او، در عین برخورداری از مفاهیم پیچیده‌ی عرفانی، به زبان مردم نزدیک است؛ همین امر سبب شده است که اشعار وی قابلیت انتقال شفاهی و ماندگاری در حافظه‌ی جمعی را پیدا کند.«مبین کردن تمامی احکامحجت تمام باقی والسلامژه فرمان حق سرکشی مکهخاکی نژادین آتشی مکهآفریده بین ژَ قطره مَنیسزاوار نیه ژ منی منیمنی ژ افعال دیو بدکارنرجیم درگای پروردگارن»۳۴. تحلیل محتوا و درون‌مایه‌هامحتوای آثار ملاپریشان را می‌توان در محورهای زیر دسته‌بندی کرد:ادامه خواهد داشت...✍ #فرزاد_سیاهپوشکانال تلگرامی گلونی🌹🌹🌹🌹@Golvani_lak