رویکردهای اباحی غالیان پیشتر در مورد پیچیدگی های گرایش های اباحی غالیان توضيحاتی دادم: t.me/gholow2…

رویکردهای اباحی غالیان پیشتر در مورد پیچیدگی های گرایش های اباحی غالیان توضيحاتی دادم: t.me/gholow2/1302 از مطالعه کتب نصیریان به چند رویکرد در رابطه با مواضع اباحی غالیان شیعی دست یافتم. 1- بررسی ظاهر اخبار نهی از محرمات، و ادعای اختصاص نهی به مواردی خاص…ستیز غالیان با شرایع؛ نمونه: حج و کعبهغالیان عموماً شرایع دینی را به تأویل‌هایی می‌بردند که از ظاهر شرایع و تعالیم دینی فاصله بسیار داشت. این رویکرد تأویلی از دیرباز در میان امامیه محل بحث بوده و اصحاب اهل بیت (ع)، به‌ویژه اصحاب امام صادق (ع)، در مواجهه با این نوع تفاسیر، به شدت از آن نهی کرده‌اند و روایات متعددی در مذمت این روش وجود دارد.[1]اما غالیان خطابی و نصیری، در بستر فقه‌گریزی بسیاری اوقات فراتر از تأویل باطن رفته، و فقهاء اهل بیت (ع) را تکفیر می‌کردند[2] و نگاه‌شان به شرایع اسلامی به قدری منفی است که صرفاً به تأویل نماز، زکات و حج بسنده نکرده و گاهی اصل شرایع را مورد تخطئه قرار داده‌اند. برای مثال، در گزارشی از فرقه مخمسه، محمد بن صدقه از امام رضا (ع) نقل شده که گفته‌اند برای ابلیس در زمین بت و معبودی به جز این خانه (بیت ‌الله/ کعبه) باقی نمانده: «ما بقي لإبلیس صنم في الأرض یعبد من دون الله إلا هذا البیت»[3]. بدین‌سان در مقام اهانت به کعبه برآمده و طواف به دور آن را از نظر این فرقه بت‌پرستی می‌داند.همچنین، در آثار کلازی، از بزرگان متأخر نصیری، کعبه «رأس الکفر و إله الأصنام» معرفی شده است[4]. در کتاب «المعارف» منسوب به پیشوای نصیری، میمون طبرانی (م. 426ق)، مناسک دینی مانند روزه، نماز، حج و جهاد «ضدود» یعنی دشمنان دین معرفی شده و ادای آنها را شریک‌گرفتن برای خدا دانسته‌اند[5]. در این‌جا منظور نکوهش مناسک ظاهری نزد مسلمین است، نه تأویل‌های باطنی که خود مطرح می‌کنند.موضع مشابهی در گزارش‌های کهن امامیه از غالیان خطابی، مهم‌ترین نحله غالیان در زمان ائمه علیهم‌السلام، دیده می‌شود. به عنوان مثال، از ابوالخطاب نقل شده که امام کعبه را بر انگشت خود به آسمان برد و در آن حال اطرافیانش را به بوزینه و خوک تشبیه کرده است، و مکان کعبه را «مرکز الشیطان و مأوی إبلیس» نامیده است[6]. این تعبیر به طور ضمنی همه حاجیان را مورد طعن قرار داده و جایگاه کعبه و مسجدالحرام را زیر سؤال می‌برد.البته مشابه این تعبیر، یعنی تشبیه حاجیان به بوزینه و خوک، در برخی روایات منابع امامیه نیز وارد شده است. این روایات غالباً از راویانی متهم مانند ابن ابی حمزه بطائنی، اسماعیل بن عبدالعزیز و مفسر استرابادی از امام صادق (ع) یا امام سجاد (ع) گزارش شده‌ است[7]. به دلیل مشکلات اسنادی و اشکالات طرق، تحقیق و بررسی دقیق برای جریان‌شناسی و تعیین صحت این روایات ضروری به نظر می‌رسد.______________[1]. نگر: اکبری، نقش بازشناسی عقاید و احادیث نُصَیریان در اعتبارسنجی و فهم میراث روایی امامیه، بخش4. 5.[2]. نگر: اکبری، نصیریه، ص422-428؛ نمونه نقل‌ها.[3]. ابن‌شعبه، حقائق اسرار، 2006، ص173-174.[4]. جامع، التکیف المصاحب، ص158، به نقل از کتاب التأیید؛ نیز نگر: کلازی، التأیید، 1410، ص88-89. دو نسخه ما از التأیید در این نقل‌ها اختلاف دارند.[5]. طبرانی، المعارف، ص120-121.[6]. اشعری، المقالات والفرق، ص55.[7]. صفار، بصائر الدرجات، ج‏1، ص270، 271؛ استرآبادی، التفسير المنسوب إلى الإمام الحسن العسكري عليه السلام، ص606-607؛ حسین بن عبد الوهاب، عيون المعجزات، ص76-77؛ راوندی، الخرائج و الجرائح، ج‏2، ص821-822؛ ابن شهرآشوب، مناقب آل أبي طالب، ج‏4، ص184، 234-235.@gholow2