☘ ☘ برگی از تقویم تاریخ ☘ ☘۷ امرداد سالروز درگذشت بدرالزمان قریبگرکانی(زاده ۱ شهریور ۱۳۰۸ تهران…
انتشار: 2026/07/29 05:20 UTCدریافت: 2026/08/04 10:22 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/04 10:22 UTC
☘ ☘ برگی از تقویم تاریخ ☘ ☘۷ امرداد سالروز درگذشت بدرالزمان قریبگرکانی(زاده ۱ شهریور ۱۳۰۸ تهران – درگذشته ۷ امرداد ۱۳۹۹ تهران) زبانشناس و تنها بانوی عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی و چهره ماندگار سال ۱۳۳۶ از دانشگاه تهران مدرک کارشناسی زبان و ادبیات فارسی گرفت و یک سال بعد برای تحصیل در زبانهای باستانی ایران، با گرفتن بورس تحصیلی از دانشگاه پنسیلوانیا به ایالات متحده آمریکا رفت و مدرک کارشناسی ارشد گرفت. برای یک سال نیز در دانشگاه میشیگان مشغول به تحصیل آواشناسی شد و در این مدت علاوه بر زبان سانسکریت، زبانشناسی هند و اروپایی را نیز آموخت. وی در سال ۱۳۴۰ با استفاده از بورس تحصیلی شاگردان اول، به دانشگاه کالیفرنیا، برکلی وارد شد و با راهنمایی والتر هنینگ به پژوهش پرداخت و پایاننامه دکترایش را با عنوان تحلیل ساختاری فعل در زبان سُغدی نوشت.پس از یک سال از بازگشت به ایران، در دانشگاه شیراز با رتبه استادیاری به مدت چهار سال و نیم به آموزش زبان فارسی باستان، زبان پهلوی، و تاریخ زبان فارسی پرداخت. سپس بار دیگر با دریافت فرصت مطالعاتی به آمریکا رفت و همزمان با پژوهش، مدتی را به عنوان استاد مدعو در دانشگاه یوتا زبان فارسی درس داد و یک ترم نیز به عنوان پژوهشگر در دانشگاه هاروارد پژوهش کرد و بار دیگر به دانشگاه شیراز بازگشت.در سال ۱۳۷۷ به عنوان عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی و در سال ۱۳۷۸ به سمت سرپرست گروه گویششناسی این فرهنگستان انتخاب شد و در سال ۱۳۸۳ نیز مدیریت گروه زبانهای ایرانی فرهنگستان را بهعهده گرفت. او که بیش از دو دهه عضو شورای علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی بود، در همایش دوم، جزو چهرههای ماندگار (۱۳۸۱) ایران شناخته شد. دو کتاب زبانهای خاموش (۱۳۶۵) و فرهنگ زبان سُغدی (۱۳۷۴) از آثار او به عنوان کتاب سال از طرف وزارت ارشاد برگزیده شدند.وی نیز برنده جایزه انجمن آثار و مفاخر فرهنگی (۱۳۷۷) بود.در دی ۱۳۸۷ هفدهمین قالیچه ابریشم جایزه ادبی تاریخی بنیاد موقوفات محمود افشار به او اهدا شد.کتاب «جشننامه بدرالزمان قریب» به کوشش زهره زرشناس و ویدا نداف با مقالاتی از ژاله آموزگار، ابوالقاسم اسماعیلپور، ایرج افشار و منوچهر ستوده، از سوی نشر طهوری برای بزرگداشت کارهای وی منتشر شده است.او علاقه ویژهای به محمد مصدق داشت و قصیدهای برای وی سرود و توسط عبدالکریم قریب، به مصدق رساند. مصدق هم عکسی را با نام و تاریخ و امضا برای وی فرستاد.فیلم مستند زندگی و آثار بدرالزمان قریب "با زبان خاموش" نام دارد.آثار:تحلیل ساختار فعل در زبان سُغدی (انگلیسی)زبانهای خاموش - نوشته یوهانس فریدریش - ترجمه یداله ثمره و بدرالزمان قریب (کتاب سال ایران در سال ۱۳۶۶)داستان تولد بودافرهنگ سُغدی (سغدی - فارسی - انگلیسی)کشف کتیبه پهلوی در چینوسنتره جاتکه، داستان تولد بودا به روایت سُغدیتاریخچه گویششناسی در ایرانمطالعات سُغدی (مجموعه مقالات)پژوهشهای ایرانی باستان و میانهقطوفالربیع (اصول فقه به شعر عربی).🆔 @bargi_az_tarikh#برگی_از_تقویم_تاریخ☘☘☘☘☘☘☘☘☘☘#بدرالزمان_قریب_گرکانی، د
