دوشنبهها با نقد و پژوهشمنتخب در سایتخوانش شناختیِ معماریِ تصویردر شعر «تنها بارقهٔ نور»از مجموعهٔ…
انتشار: 2026/08/09 22:28 UTCدریافت: 2026/08/14 11:06 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/14 11:06 UTC
دوشنبهها با نقد و پژوهشمنتخب در سایتخوانش شناختیِ معماریِ تصویردر شعر «تنها بارقهٔ نور»از مجموعهٔ «گزارههای معترض»اثر سمیه جلالی✍مهرنوش قربانعلی در خوانش شناختی شعر، تصویر نه بهعنوان عنصری منفرد و جدا از دیگر اجزای متن، بلکه بهمثابه بخشی از یک نظام ادراکی بررسی میشود؛ نظامی که در آن تصاویر از طریق پیوند با یکدیگر، مسیر شکلگیری معنا را سامان میدهند. «معماری تصویر» در این رویکرد، به چگونگی سازمانیافتن تصاویر، روابط میان آنها و نحوهٔ تبدیل تجربههای پراکنده به یک جهان شعری منسجم اشاره دارد. در چنین نگاهی، معنا نه در یک تصویر مستقل، بلکه در حرکت میان تصاویر و رابطهای که میان آنها شکل میگیرد، پدیدار میشود.شعر «تنها بارقهٔ نور» از مجموعهٔ «گزارههای معترض» اثر سمیه جلالی، بر پایهٔ زنجیرهای از تصاویر شکل گرفته است؛ زنجیرهای که از تجربهٔ گسست و تردید آغاز میشود و در مسیر خود به مفاهیمی چون پایداری، پذیرش تغییر و امکان ادامهدادن میرسد. در این شعر، تصاویر همچون واحدهای جداگانه عمل نمیکنند، بلکه در ارتباطی پیوسته، جهان شعری را میسازند و حرکت ذهنی شعر را شکل میدهند.شعر با تصویری آغاز میشود که بنیان نخستین حرکت معنایی آن را میسازد: «به خودت سلام دهی / از کنار سایهات بگذری». در اینجا، «خود» و «سایه» در کنار هم، نوعی فاصله میان سوژه و بازتاب آن ایجاد میکنند. گذشتن از کنار سایه، تنها یک تصویر دیداری نیست؛ بلکه موقعیتی ادراکی میآفریند که در آن انسان با بخشی از خویشتن مواجه میشود که هم متعلق به اوست و هم از او فاصله دارد. پرسشهای پس از آن، مانند «چقدر مطمئن باشی به راه / چقدر بدانی حد فاجعه»، این وضعیت را گسترش میدهند و مسیر شعر را از مشاهده به تأمل و تردید هدایت میکنند.🔗لینک مطالعه تحلیل در سایت ماهگرفتگان#تحلیل#مهرنوش_قربانعلی#سمیه_جلالی #گزاره_های_معترض#تحلیل_های_منتخب_در_سایت#فصلنامه_مطالعاتی_انتقادی_ماهگرفتگی

