🔻رضا نصری، حقوقدان بین‌الملل:🔻 ایالات متحده تنها کشور دارای سلاح هسته‌ای است که تصمیم‌گیری درباره ا…

🔻رضا نصری، حقوقدان بین‌الملل:🔻 ایالات متحده تنها کشور دارای سلاح هسته‌ای است که تصمیم‌گیری درباره استفاده از این سلاح نهایی را تا این اندازه بدون هیچ‌گونه نظارت و کنترل مؤثری به حال خود رها کرده است.🔻 در دیگر کشورها، یکی از دو سازوکار حفاظتی بر سر راه چنین تصمیمی قرار دارد. یا فرآیندی جدی برای تعیین اینکه چه کسی می‌تواند به مقام فرماندهی کل قوا برسد وجود دارد؛ فرآیندی که هدفش دور نگه داشتن این قدرت از افراد فاقد صلاحیت، بی‌ثبات یا مجرم است؛ یا سازوکارهای تفکیک و توازن قوا وجود دارد که تضمین می‌کند دستور استفاده از سلاح کشتارجمعی نمی‌تواند صرفاً بر اساس یک تصمیم ناگهانی و بدون بررسی صادر شود. ایالات متحده هیچ‌کدام را ندارد.🔻 در رویه آمریکا، این وضعیت «اختیار انحصاری» (Sole Authority) نامیده می‌شود: قدرت رئیس‌جمهور برای دستور استفاده از سلاح هسته‌ای، به‌عنوان بخشی ذاتی از جایگاه او به‌عنوان فرمانده کل قوا، بر اساس اصل دوم قانون اساسی آمریکا در نظر گرفته می‌شود. رئیس‌جمهور می‌تواند با مشاوران خود مشورت کند، اما الزامی به این کار ندارد و می‌تواند حتی در صورت مخالفت یکپارچه تمام مقام‌های حاضر در اتاق، فرمان شلیک هسته‌ای را صادر کند. پس از آنکه یک دستور معتبر مخابره شد، هیچ‌کس نمی‌تواند از نظر قانونی آن را لغو کند.🔻 قانون اختیارات جنگی مصوب ۱۹۷۳ نیز شامل این تصمیم نمی‌شود و طرحی برای الزام رئیس‌جمهور به دریافت مجوز کنگره پیش از نخستین استفاده از سلاح هسته‌ای، سال‌هاست مطرح شده اما هرگز به تصویب نرسیده است.🔻 در بریتانیا، نخست‌وزیر دستور را صادر می‌کند، اما پادشاه همچنان فرمانده کل قوای رسمی کشور محسوب می‌شود؛ مقام‌هایی که تشخیص دهند دستوری غیرقانونی است می‌توانند نسبت به آن اعتراض کنند و تنها با یک رأی عدم اعتماد می‌توان نخست‌وزیر را ظرف مدت کوتاهی از قدرت برکنار کرد؛ بدون اینکه دلیل خاصی برای این رأی لازم باشد. 🔻 در هند، «مرجع فرماندهی هسته‌ای» که در سال ۲۰۰۳ ایجاد شد، اختیار نهایی برای استفاده از سلاح هسته‌ای را به شورای سیاسی به ریاست نخست‌وزیر سپرده است؛ نهادی غیرنظامی و جمعی که به‌گونه‌ای طراحی شده تا چنین تصمیمی هرگز صرفاً از اراده یک فرد یا از سوی ارتش به‌تنهایی صادر نشود. کشورهای دیگر نیز با مشاهده همین سلاح، حاضر نشدند اختیار آن را به اراده یک فرد واحد بسپارند.🔻 اکنون به سازوکار حفاظتی دیگر می‌رسیم؛ سازوکاری که مشخص می‌کند چه کسی اساساً می‌تواند این قدرت را در اختیار داشته باشد. تنها شرایط قانون اساسی آمریکا برای ریاست‌جمهوری یعنی سن، محل تولد و سابقه اقامت تقریباً هیچ‌یک از ویژگی‌های مهم را مورد ارزیابی قرار نمی‌دهد. این شرایط، قضاوت، منش، ثبات روانی یا سلامت عقل را نمی‌سنجند و مانع نامزدی فردی با سابقه کیفری نمی‌شوند.🔻 و هنگامی که چنین فردی به قدرت برسد، تنها راه‌های برکناری او متمم بیست‌وپنجم قانون اساسی و استیضاح روندهایی کند و سیاسی هستند و به موافقت مقام‌هایی که خود او منصوب کرده یا به کسب اکثریتی بسیار بالا نیاز دارند؛ اکثریتی که رئیس‌جمهور می‌تواند در برابر آن مانع‌تراشی کند.🔻 بنابراین، آخرین سازوکار حفاظتی در جایی قرار می‌گیرد که در یک دموکراسی همواره باید قرار داشته باشد: مردم آمریکا. اگر کنگره به ابتکار خود اقدامی نمی‌کند، مردم آمریکا باید از نمایندگانشان بخواهند که از جانب آنان اقدام کنند. آنها باید اصرار داشته باشند که کنگره محدودیت‌های قانونی مؤثری بر توانایی رئیس‌جمهور برای آغاز جنگ هسته‌ای اعمال کند؛ از جمله اینکه برای هرگونه نخستین استفاده از سلاح‌های هسته‌ای، مجوز کنگره الزامی شود.🔻 قدرت نابود کردن میلیون‌ها انسان نمی‌تواند همچنان اختیار بی‌مهار یک فرد باقی بماند. این وظیفه مردم آمریکاست که نمایندگان خود در کنگره را وادار کنند این قدرت را دوباره زیر حاکمیت قانون قرار دهند؛ پیش از آنکه لحظه‌ای فرا برسد که دیگر زمانی برای مداخله قانون باقی نمانده باشد.🌐 FarhikhteganOnline.ir🔻 @FarhikhteganOnline