تصویررهآورد سفر عمرهاشک پردهدر (صفحه ۱ از ۲)در آغاز سفر با شتاب از اُحد رد شدیم و اکنون به دیدارش…
انتشار: 2026/07/24 13:58 UTCویرایش: 2026/08/01 00:07 UTCدریافت: 2026/08/04 14:22 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/04 14:22 UTC
تصویررهآورد سفر عمرهاشک پردهدر (صفحه ۱ از ۲)در آغاز سفر با شتاب از اُحد رد شدیم و اکنون به دیدارش میرویم.🍃 این سومین باری است که به این سفر زیارتی میآیم، آخرین بار ۳۲ سال پیش بود. در هر سه سفر دربارۀ این مکان تجربۀ یکسان داشتم، اشک، و اشک و باز هم اشک. علتش را هم نمیدانم، همین.اما بگذارید کمی حال خود را در این مکان در همین حین که مینویسم تحلیل کنم، به قول انگلیسی، بلند بلند فکر کردن، شاید بتوانم سرچشمۀ این اشک را بیابم. نمیتوانم ادعا کنم که عمرم را به علم دین گذراندهام، اما همواره دغدغۀ شناخت دین داشتهام. مانند بسیاری دیگر با مطالعۀ آنچه میگفتند باید مطالعه کنی آغاز کردم، مانند بسیاری خدا را شکر کردم که چه دین خوبی دارم و چقدر فهمم از دین دقیق و درست است، و سپس مانند بسیاری یافتم که چقدر نادان بودم. آنچه را آموخته بودم به دورترین گوشۀ ذهنم سپردم و از نو شروع کردم. این بار به فهمی از دین رسیدم که یاریم میکرد با منتقدان سرسخت دین همآوردی کنم و ایشان را با پاسخهایم به چالش بکشانم و فهمی نو از دین را در برابرشان بگذارم. برای نقدهای معروف و رایج پاسخهای نسبتاً نو و گاه ساختارشکنانه داشتم، و البته نه همیشه پاسخم بی پاسخ میماند و نه نقدها پایان مییافت: چرا قرآن ظاهرش خشن است؟ چرا بعضی احکام اسلام اینگونهاند؟ اصلا قرآن وحی است یا مولف دارد یا مولفانی؟ آیا قرآن اشکالات علمی و تاریخی دارد؟ چرا پیامبر دستور کشتن بعضی افراد را میداد؟ آیا اسلام با شمشیر توسعه یافته است؟ حکومت اسلامی خوب سراغ داری؟ آیا واقعا «هر عیب که هست از مسلمانی ماست؟»، اصلا از کجا معلوم که خدایی آن بالاهاست؟, ... . پس باز هم خوشحال شدم و باز هم خدا را شکر کردم و باز هم زمانی گذشت و فهمیدم که چقدر نادان بودم. این بار نه برای آنچه از دین فهمیده بودم، بلکه به خاطر وقتی که با درگیر شدن در اینگونه بحثها تلف میکردم. فهمیدم که بزرگترین چالش پیش روی من نه فهم دین است و نه نقد دین، بلکه تسکین درد است، تسکین درد خود و دیگری. با خود گفتم که اگر فهمی صادقانه و قابل دفاع از دین داری که ممکن است درد تو و دیگری را تخفیف دهد بسمالله، وگرنه خاموش. در همین حال و هوا بود که به تشویق دوستی وارد فضای فارسی زبان شدم و این کانال را تاسیس کردم و باقی ماجرا، تا ببینم دوباره کی به خود خواهم گفت: چقدر نادان بودی.🍃 و اینک منم، در برابر اُحد. در تاریخ آمده است که در اینجا یاران پیامبر، آنها که در کنارش ماندند، عاشقانه میان او و تیغهایی که تشنۀ خونش بودند ایستادند تا پرپر شوند و او بماند و با او پیام وحی باز هم بر دل مشتاقان جاری شود. آنچه از ماجرای اُحد به ما رسیده است از نظر تاریخی درست مینماید و پژوهش معتبری ندیدهام که اصل ماجرا را منکر شود یا به گونهای بسیار متفاوت روایتش کند. این را هم بگویم که سفر معنوی یکسره وابسته به واقعیتهای تاریخ نیست، بلکه وابسته به آن روایتی است که این سفر را معنوی میکند، و مسافر تا هنگامی که صادقانه این روایت را قابل دفاع بداند و آن را با شواهد تاریخی در تناقض نبیند کماکان در مسیر اخلاق و تعقل گام بر میدارد.@farhadshafti#عمرهادامه 👇👇
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 1 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — فرهاد شفتی
درنگ (۴) - مردم؟!▫️مردم ایران ...🍃 هر عبارتی دربارهٔ خواسته و دیدگاه مردم ایران پس از دو کلمهٔ بالا بیاید نادرست است، مگر عبارات بسیار کلی و بدیهی، مثلا «مردم ایران، خواهان سربلندی ایراناند».چرا؟ چون مردم ایران مانند مردم کشورهای دیگر، متکثراند، گوناگوناند، و شاید حتی بیش از بسیاری از ایشان.این نکتهٔ ساده را تا حکومت نفهمد، تا «مردم» نفهمند، تا من و تو نفهمیم، گامی دیگر از واقعیت به سوی پندار برداشتهایم و به جای اینکه بخشی از راه حل شویم، بخشی از مشکل شدهایم.#درنگ@farhadshafti
🍃 درود خداوند بر تو ای پیامبر مهربانی: 🔍خاطر عاطر🔍 تو کی بودی ای مسافر ...🔍 مردی که رنگ خدا بود🔍 کدام محمد پیامبر ماست؟🔍 قرآن به منزلهٔ منازلالسائرین محمد (ص)#پیامبر@farhadshafti
تأمل (۵)🍃 «آیا دین خاصی از جهت صدق و امکان رسیدن به رستگاری اعلی نسبت به دیگر ادیان برتری دارد؟»فایل صوتی مختصر بر مبنای نظرات آمده در فرستۀ قبلی پیوست است. این بحث مفصل است و جنبههای بسیار دارد، و بسیاری گزارهها بر مبنای استدلال برای گزارههایی پیشینیاند. امید دارم که به زودی سلسله گفتاری را در باب کثرتانگاری دینی آغاز کنم تا در حد توان دیدگاه خود را در اینباره به صورت جزیی و مفصل توضیح دهم، و به نقدها و پرسشها پاسخی دهم.پینوشت: در دقیقهٔ ۱۹:۱۵ از آگاهی از تجربهٔ دیگر ادیان پرسیدم، باید اضافه میکردم «و مسلکهای معنوی بسیاری که به عنوان دین معروف نیستند».مطالب مربوط:- کثرتگرایی یا انحصارگرایی محققانه؟- قرآن، انحصارگرا یا کثرتگرا؟ - تقریری از جلسات قرآن و سه پرسش اساسی، بخش دوم: قرآن انحصارگراست یا کثرتانگار؟- گفتوگویی در باب قرآن و کثرتانگاری دینی- مناظره (زبان انگلیسی): آیا قرآن میخواهد که همه مسلمان شوند؟#تآمل@farhadshafti
تأمل (۵)🍃 «آیا دین خاصی از جهت صدق و امکان رسیدن به رستگاری اعلی نسبت به دیگر ادیان برتری دارد؟»بیان صوتی بر مبنای نقدها، پرسشها، نظرات و مناظرههای دریافت شده تا حدود سه روز دیگر همرسان میشود. برای آشنایی با روال سلسله پیامهای «تأمل» و نقشی که میتوانید داشته باشید به اینجا نگاه کنید.#تأمل@farhadshafti
ادامهٔ «تأمل»پیش از اینکه طوفان حوادث دل و ذهنمان را به جای دیگری ببرد سلسله فرستههایی را با نام «تأمل» آغاز کرده بودم. در هر تأمل گزارهای را دربارهٔ دین و معنویت مطرح و از دوستان دعوت میکردم که در بخش نظرات دیدگاه یا پاسخ خود به آن گزاره را بنویسند. سپس در یک فایل صوتی کوتاه به نکات مطرح شده میپرداختم و نظر خود را نیز همرسان میکردم.اکنون پس از رهآورد سفر عمره، با شما از وادی دل به وادی عقل میروم و تأملها را ادامه میدهم. چون زمانی گذشته است و این تأملها ترتیبی منطقی دارند، چهار تأمل پیشین را برای یادآوری دوستان علاقهمند در اینجا میآورم و تأمل (۵) را اگر مجالی باشد به زودی همرسان میکنم. تأمل (۱) «دین اخلاق است و دیگر هیچ»تأمل (۲) «مخاطب آیات قرآن و مصداق بدون نیاز به تاویل و تطبیق این آیات تنها ساکنان زمان و مکان وحی بودهاند، مگر اینکه به قرینه خلافش ثابت شود.»تأمل (۳)«قوانین شریعت در قرآن تا چه حدّی فرازمان و فرامکاناند؟»تأمل (۴) «معنا و لفظ وحی تا چه اندازه از نفس وحیگیرنده تأثیر میپذیرد؟»،به عبارت دیگر: «دریافتهای انسان متعالی از حقیقت مطلق تا چه اندازه از نفس او تأثیر میپذیرد؟»تأمل (۵) به زودی ...#تأمل@farhadshafti
مجموعۀ رهآورد سفراز دوستانی که در این یک ماه گذشته با کلمات مهرآمیز و پرمحبت خود من را در ادامۀ فرستادن عکسها و یادداشتهای سفر عمره تشویق و همراهی کردند بسیار سپاسگزارم. نوشتههای شما در بخش نظرات حال و هوای آن سفر را تازه کرد و نیز از شما آموختم.تمام تصاویر و یادداشتها و فیلمها و پیوندها را در یک فایل پی دی اف جمع کرده و به اینجا پیوست کردهام. امیدوارم قابل استفاده باشد.همانطور که در صفحۀ اول نوشتهام، این مجموعه را که «میعادگاهِ آینهها» نام نهادهام به دوست عزیز، صدّیق قطبی پیشکش میکنم.