@Fares_ir – شناخت امام ع - جلسه ۱۰.نحوۀ ادارۀ نظام تکوین توسط خداوندما در عالم خلقت با دو نظام روبر…
انتشار: 2026/07/22 14:42 UTCدریافت: 2026/08/01 00:05 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 00:05 UTC
@Fares_ir – شناخت امام ع - جلسه ۱۰.نحوۀ ادارۀ نظام تکوین توسط خداوندما در عالم خلقت با دو نظام روبرو هستیم:۱. نظام تکوین؛۲. نظام تشریع.نظام تکوين يعنی قوانين و نظام حاكم بر كل عالم و آدم؛ كه هیچ ارتباطی به حوزۀ اختيار بشر ندارد. یعنی نظامی که خود خداوند آن را ایجاد نموده است. ادارهٔ این نظام تکوین بر پایۀ یک سلسله قوانین و علل است. نحوۀ ادارۀ نظام تکوین هم اینگونه است:و چون ارادۀ آفریدن چیزی را کند به محض آنکه بگوید: موجود باش! بلافاصله موجود میشود. (بقره:۱۱۷)یعنی به محض آنکه خداوند اراده نموده و فرمان موجود شدن یک شیء یا یک حقیقت را صادر کند آن چیز بلافاصله موجود میشود. پس خداوند یک ابزاری برای خلقت خود دارد که هیچگاه رو به زوال نمیرود؛ و آن هم حقیقتی به نام «کُن» است. لذا تمام تصرفات خداوند در عالم تکوین با واژۀ کن محقق میشود. به عبارت دیگر تمام موجودات در نظام تکوین ارادهای به جز پذیرش فرمان خداوند ندارند. پس خداوند علاوه بر اینکه خالق نظام تکوین است قوانین و سنن این نظام را هم خودش اجرا میکند. چون هم خالق است و هم مالک. به این حقیقت، وَلایت میگویند؛ و طریقۀ اعمال این ولایت هم بهواسطۀ واژۀ «کن» است. منتها این تصرفات آن چیزی نیست که ما شناختهایم؛ و تصور میکنیم خداوند به هر نحو که بخواهد این نظام را میچرخاند! من در بیان چگونگی تصرفات خداوند در نظام تکوین به ذکر دو نمونه اکتفا میکنم.تصرف خداوند در حقیقت انسانی اصحاب السبتبر اساس روایتی از امام سجاد جمعیتی از قوم بنیاسرائیل در ساحل یکى از دریاها در بندرى بنام ایله زندگى میکردند؛ و بیشتر امورات زندگی آنها از طریق صید ماهی میگذشت. خداوند این عده را از شکار ماهی در روز شنبه نهی کرده بود. از آنجا که در روز شنبه ماهیهای بسیار زیادی به ساحل نزدیک میشدند آنها برای شکار ماهی در این روز دست به حیله و نیرنگ زدند تا بر خودشان حلال کنند آنچه را که خداوند بر آنها حرام کرده بود. پس حوضها و جدولهایی کندند که ماهیها میتوانستند وارد آن بشوند؛ اما نمیتوانستند از آن خارج شوند. این گروه از بنیاسرائیل اگرچه در روز شنبه به شکار ماهی نمیپرداختند؛ اما در روز یکشنبه ماهیهایی را که روز شنبه گرفتار شده بودند صید میکردند و میگفتند: ما که در روز شنبه صید نکردیم؛ بلکه در روز یکشنبه صید کردیم! قرآن کریم نام این گروه از بنیاسرائیل را اصحاب السبت گذاشت. براساس روایت مذکور جعیت این گروه هشتاد هزار نفر بود؛ که هفتاد هزار نفر از آنها به مسئلۀ نهی خداوند از صید ماهی در روز شنبه بیتوجهی کردند. خداوند دربارۀ این گروه از قوم بنیاسرائیل فرموده است: به طور قطع از حال کسانی از شما که در روز شنبه نافرمانی و گناه کردند آگاه شدهاید! ما به آنها گفتیم: به صورت بوزینههایی طردشده درآیید! (بقره:۶۵)یعنی خداوند به کیفر نافرمانی این گروه آنها را به شکل بوزینه درآورد! در آیۀ شریفۀ فوق فرمود: ما گفتیم. ما که «بديع السماوات و الأرض» هستیم، اگر بخواهیم در این آسمانها و زمین تصرف کنیم تنها میگوییم: کُن! و آن شیء هم موجود میشود. لذا خداوند در حقیقت انسانی اصحاب السبت تصرف کرد؛ و در نتیجۀ این تصرف آنها به صورت میمون درآمدند.تصرف خداوند در حقیقت طبیعی و تکوینی آتش نمرودیانامت حضرت ابراهیم بتپرست بودند. خداوند به مواجهۀ حضرت ابراهیم با این قوم در آیات ۵۸ تا ۷۱ سورۀ مبارکۀ انبیاء اشاره کرده است.برنامه مردم بابل این بود که هر سال عید جشنی عمومی برپا میکردند و ایام عید را در خارج شهر میگذراندند. در یک زمانی از ابراهیم هم دعوت کردند که آنها را همراهی کند اما حضرت ابراهیم قبول نکرد. وقتی شهر خالی از سکنه شد حضرت ابراهیم به سمت بتخانه و به سراغ بتها رفت؛ و بهواسطۀ تبری که همراه داشت بتها را شکست اما بت بزرگ را سالم گذاشت؛ تا پایۀ احتجاج او با قومش باشد. مردم بابل زمانی که از مراسم عید بازگشتند متوجه بلایی شدند که بر سر بتها آمده بود. آنها با خودشان گفتند:چه کسی این کار را با معبودان ما انجام داده است؟ شنیدیم که جوانی از بتها سخن میگفت؛ که به او ابراهیم میگویند. او را در برابر دیدگان مردم بیاورید تا گواهی دهند!ابراهیم را که برای محاکمه آوردند به او گفتند: آیا تو این کار را با خدایان ما کردهای ای ابراهیم؟ابراهیم فرمود: بلکه این کار را بزرگشان کرده است! از آنها بپرسید؛ اگر سخن میگویند!با این سخن ابراهیم آنها به فطرت خودشان باز گشتند. یعنی انگشت ابهام را به سمت توهمات خودشان بردند: پس آنها به خود آمدند و گفتند: شما خودتان ستمکار هستید.ـــــــــــــــــــــــــــخلاصه سخنرانیاستاد سید محمدباقر علوی تهرانیموضوع: #شناخت_امام_عجلسه ۱۰ - بخش اولشب ۱۰ محرم - چهارشنبه ۳ تیر ۱۴۰۵مسجد حضرت امیر علیهالسلام@Fares_ir

