🍃🍃از سالهای ۹۷ به بعد دورهای اساساً متفاوت در تاریخ معاصر ایران است؛ دورهای که نهتنها از نظر اق…
انتشار: 2026/08/13 09:33 UTCدریافت: 2026/08/14 10:50 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/14 10:50 UTC
🍃🍃از سالهای ۹۷ به بعد دورهای اساساً متفاوت در تاریخ معاصر ایران است؛ دورهای که نهتنها از نظر اقتصادی، بلکه از منظر اجتماعی، سیاسی و روانی نیز با دهههای پیشین تفاوتی چشمگیر داشته است.شواهد اقتصادی این تفاوت را بهروشنی نشان میدهند؛ از ابتدای سال ۹۷ تاکنون، نرخ ارز حدود ۵۰ برابر شده؛ درحالیکه در دورههای مشابه گذشته، حداکثر حدود چهار برابر افزایش یافته بود. سطح عمومی قیمتها نیز بیش از ۱۹ برابر و قیمت خوراکیها بیش از ۳۴ برابر شده است. در مقابل، رشد تولید ناخالص داخلی بسیار ناچیز بوده و درآمد خالص ملی سرانه حدود ۱۲ درصد کاهش یافته است. این تحولات در قالب چندین بحران ارزی و تورمی رخ داده و آثار آن بر زندگی مردم انباشته شده است.بازار کار نیز تصویری نگرانکننده دارد. از سال ۹۸ حدود پنج میلیون نفر به جمعیت در سن کار افزوده شده، اما خالص اشتغال تنها حدود ۴۰۰ هزار نفر افزایش یافته است. در نتیجه، حدود ۴۰ میلیون نفر از جمعیت در سن کار غیرفعال و حدود ۲.۵ میلیون نفر بیکارند؛ یعنی بیش از ۴۲ میلیون نفر از جمعیت در سن کار، نقشی مستقیم در ایجاد درآمد ندارند. بخش قابلتوجهی از این جمعیت را جوانان ۲۰ تا ۲۹ ساله تشکیل میدهند. وضعیت زنان نیز نگرانکنندهتر است: درحالیکه جمعیت زنان در سن کار افزایش یافته، اشتغال زنان طی این دوره کاهش داشته است.در بخش صنعت، نشانهای حتی هشدار دهندهتر دیده میشود. طی ۲۱ سال، از ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۵، حدود ۱.۶۵ میلیون نفر به خالص اشتغال صنعتی افزوده شده؛ اما تنها در فاصله بهار ۱۴۰۴ تا بهار ۱۴۰۵ حدود ۶۳۰ هزار شغل صنعتی از دست رفته است. چنین کاهش شدیدی، بهجز سال کرونا، سابقهای در آمارهای فصلی بازار کار نداشته است. تجربه کرونا نیز نشان داد که بازگشت اشتغال ازدسترفته بسیار دشوار و زمانبر است.همزمان، فقر بهشدت گسترش یافته است. در فاصله سالهای ۹۷ تا ۱۴۰۳ حدود ۱۶ میلیون نفر به جمعیت زیر خط فقر افزوده شدهاند؛ رقمی که مشابه تاریخی ندارد. بنابراین، شاخصهای اقتصادی صرفاً اعداد آماری نیستند، بلکه مستقیماً با کیفیت زندگی، سلامت، آینده جوانان، امکان تشکیل خانواده، اعتیاد، جرم و جنایت و امید اجتماعی ارتباط دارند.اما ویژگی متمایز این دوره فقط اقتصادی نیست. از آبان ۹۸ و حوادث پس از افزایش قیمت بنزین تا سقوط هواپیمای اوکراینی، همهگیری کرونا، اعتراضات ۱۴۰۱، جنگ ۱۲روزه، حوادث دی ۱۴۰۴ و تحولات پس از آن، جامعه ایران با تراکمی کمسابقه از بحران، فقدان، اضطراب و ناامنی مواجه شده است. فارغ از هر تحلیل سیاسی درباره این رخدادها، انباشت آنها بر روح و روان جامعه اثر گذاشته و فرسایش اجتماعی را تشدید کرده است.از این منظر، مهمترین نکته «شکسته شدن سقف تابآوری جامعه» است. خطای راهبردی آن است که شاخصهای اقتصادی و اجتماعی را صرفاً اعداد تلقی کنیم؛ زیرا پشت هر عدد، زندگی انسانهایی قرار دارد که ممکن است از درمان، شغل، امنیت و امید محروم شوند./ با تلخیص از کانال ایران ۲۰۲۶🗣 سندی از چگونگی بالا بردن قیمت ارز که ۵۰ برابر افزایش داشته، ۴۲ میلیون نفر از جمعیت غیر فعالاند، مشاغل صنعتیای که از دست رفتهاند، ۱۶ میلیون نفر به جمعیت زیر خط فقر اضافه شده، اما نمیتوان از تحلیل سیاسی فارغ شد و در برابر منافع اقتصادی، غارت و رانتخواری و... حاکمیت سکوت کرد.اتحاد بازنشستگان@etehad_bazn
