🔵 این روزها یکی از پدیدههایی که بیش از گذشته به چشم میآید، سرقتهای خرد از فروشگاههاست؛ افرادی ک…
انتشار: 2026/08/06 09:36 UTCدریافت: 2026/08/15 16:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 16:20 UTC
🔵 این روزها یکی از پدیدههایی که بیش از گذشته به چشم میآید، سرقتهای خرد از فروشگاههاست؛ افرادی که ظاهرا سابقه مجرمانهای ندارند اما به دلیل فشارهای معیشتی، برای تامین نیازهای اولیه خود به سرقت اقلامی مانند پنیر، خامه یا مواد غذایی روی میآورند. این پدیده را از منظر اقتصادی و معیشتی چگونه ارزیابی میکنید؟🔵 دکتر مرتضی افقه: همیشه در کلاسهایم، وقتی به بحث فقر میرسم، میگویم همه انسانها یک «قیمت سقوط اخلاقی» دارند. برای یک نفر ممکن است این قیمت بسیار پایین باشد، برای دیگری بسیار بالا و برای عدهای هم شاید هیچگاه چنین نقطهای وجود نداشته باشد.مثال دیگری که میزنم، منحنی نرمال در علم آمار است. اگر ویژگیهای اخلاقی مردم را روی این منحنی قرار دهیم، اکثریت جامعه در میانه قرار میگیرند؛ نه بسیار خوب و نه بسیار بد. تعداد اندکی در دو سر طیف هستند. اگر شرایط اقتصادی و اجتماعی بهگونهای مدیریت شود که این منحنی به سمت رفتارهای ناهنجار جابهجا شود، طبیعی است که تعداد بیشتری از افراد به سمت خطا سوق پیدا کنند بنابراین اتفاقاتی که شما از طریق مشاهدات میدانی به آن اشاره میکنید، هرچند تلخ است اما در چنین شرایطی قابل پیشبینی است. مردم تا امروز مقاومت کردهاند و اساسا جامعه ایران، جامعهای نیست که تمایل ذاتی به چنین رفتارهایی داشته باشد اما فشار معیشتی میتواند افراد را به نقطهای برساند که برای تامین یک نیاز اولیه، مرتکب خطا شوند.مسوولیت دولت این است که اجازه ندهد مردم به چنین نقطهای برسند زیرا نخستین لغزش اخلاقی، مسیر را برای خطاهای بعدی هموار میکند. کسی که تا پیش از این چنین رفتاری را به هیچ عنوان در چارچوب اخلاقی خود نمیدانست، اگر یک بار از آن مرز عبور کند، احتمال تکرار رفتارهای مشابه افزایش مییابد. این روند از سال۱۳۹۷ و همزمان با تشدید تحریمها آغاز شد و پس از جنگ شدت بیشتری گرفت. برخلاف ادعای برخی مسوولان که تحریم را فرصت یا نعمت میدانستند، آثار آن امروز در اقتصاد و حتی در اخلاق اجتماعی قابل مشاهده است./جهان صنعت 🔵 کانال با اساتید اقتصاد
