🔳 «توهم کنترل»؛ چرا فکر میکنیم فرمان بازار دست ماست؟✅ فرض کنید در یک بازی تاس، اگر بخواهید اعداد ب…
انتشار: 2026/08/19 06:45 UTCدریافت: 2026/08/22 01:38 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/22 01:38 UTC
🔳 «توهم کنترل»؛ چرا فکر میکنیم فرمان بازار دست ماست؟✅ فرض کنید در یک بازی تاس، اگر بخواهید اعداد بزرگ بیاورید، با تمام قدرت و محکم تاس را پرتاب میکنید؛ اما اگر بخواهید اعداد کوچک بیاورید، آرام و با احتیاط تاس را روی زمین میگذارید. در حالی که میدانید فیزیک تاس و شانس هیچ ربطی به میزان محکم پرتاب کردن شما ندارد، اما ذهن شما اصرار دارد که باور کند کنترل اوضاع در دست شماست.✅ در اقتصاد رفتاری، به این خطای ذهن «توهم کنترل» (Illusion of Control) میگویند. این پدیده زمانی رخ میدهد که انسانها تصور میکنند میتوانند بر رویدادهایی که ذاتاً تصادفی هستند یا هیچ کنترلی روی آنها ندارند، تأثیر بگذارند. مغز ما از «بینهایت نامعلوم بودنِ آینده» متنفر است، به همین دلیل برای آرام کردن خودش، توهمِ تسلط بر متغیرها را میسازد.✅ این تله در بازارهای مالی و مدیریت به قیمت نابودی سرمایهها تمام میشود. تریدری که فکر میکند با رسم چند خط و تحلیل تکنیکالِ پیچیده، بازار فردا را ۱۰۰ درصد پیشبینی کرده، با حجم بالا وارد پوزیشن میشود و با یک خبر سیاسی پیشبینینشده پودر میشود. مدیری که فکر میکند بازار، رقیب و اقتصاد کلان کاملاً طبق برنامه او پیش خواهند رفت، هیچ سناریوی بحرانی و مدیریت ریسکی برای روزهای سخت در نظر نمیگیرد.✅ اقتصاددانان رفتاری هشدار میدهند که بازار یک سیستم پیچیده، زنده و غیرقابل پیشبینی مطلق است. تفاوت یک قمارباز یا سرمایهگذار آماتور با یک حرفهای در این است که آماتورها به دنبال «کنترل کردن همهچیز» هستند، اما حرفهایها میدانند که نمیتوانند طوفان را کنترل کنند، به همین دلیل به جای پیشبینی دقیق آبوهوا، همیشه قویترین کشتی و بهترین جلیقه نجات را آماده نگه میدارند.📊اقتصاد را به زبان ساده در این کانال بیاموزیم👇@eghtesaderooz






