🔴 آیا پیمان عربستان، ترکیه و پاکستان معادلات منطقه را تغییر میدهد؟🔺توافق امنیتی میان عربستان، پاکس…
انتشار: 2026/08/09 05:20 UTCدریافت: 2026/08/14 07:06 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/14 07:06 UTC
🔴 آیا پیمان عربستان، ترکیه و پاکستان معادلات منطقه را تغییر میدهد؟🔺توافق امنیتی میان عربستان، پاکستان و ترکیه را نباید صرفاً تولد یک #ائتلاف_ضدایرانی یا شکلگیری بلوکی تازه در خاورمیانه دانست.پشت این توافق نهچندان ابتکاری، بیش از هر چیزی نگرانی عربستان از آینده امنیتی خود و تلاش برای کاهش آسیبپذیری در برابر بحرانهای منطقهای قرار دارد. با این حال، اینگونه به نظر میرسد که این توافق میتواند در صورت عملیاتیشدن، آرایش قدرت پیرامون ایران را پیچیدهتر کند.۱- عربستان بهدنبال عمق راهبردی استعربستان بویژه در یکسال اخیر دریافته که اتکا به تضمینهای امنیتی غرب، بهویژه آمریکا، نمیتواند تهدیدهای پیرامونی آنرا مهار کند.لذا نزدیکی به ترکیه و پاکستان تلاشی برای ایجاد گزینههای بیشتر و توزیع ریسک امنیتی است.۲- فاصله میان امضاء و واقعیتهای میدانیارزش واقعی این توافق در اولین بحران نظامی مشخص خواهد شد.اگر امنیت عربستان مستقیماً تهدید شود، میزان آمادگی ترکیه و پاکستان برای پرداخت هزینه و ورود به میدان روشن میشود. (بهخصوص اگر پای ایران در میان باشد...).بنابراین اگر اعضای این توافق در زمان بروز اولین تنش و رویارویی جدی، حاضر به پرداخت هزینههای واقعی نباشند، #وزن_سیاسی توافقنامه بیشتر از وزن نظامی آن خواهد بود.۳- جمهوری اسلامی ایران همچنان بازیگر تعیینکننده است#ایران با جغرافیای گسترده، ظرفیتهای نظامی و شبکه روابط منطقهای، ستون ثابت و اصلی معادلات امنیتی خاورمیانه است.البته این بدان معنای نیست که ایران نباید این تحول را دستکم بگیرد، چون وجه اصلی تکاپوی عربستان برای این پیمان امنیتی محافظت از خود در برابر ایران است اما نباید آن را به معنای محاصره راهبردی و یا در تنگنا قرارگرفتن ایران تلقی کرد. چراکه:۴- ترکیه و پاکستان محدودیتهای خود را دارنداین کشورها منافع مستقیمی در ایجاد درگیری و تنش گسترده با ایران ندارند.روابط اقتصادی، فرهنگی و ملاحظات ژئوپلیتیکی، تصمیمگیری برای آنها را در صورت ایجاد یک شرایط بحرانی دشوار خواهد کرد.۵- آمریکا، ناظر سودبرندهاگر متحدان منطقهای آمریکا بخشی از بار امنیتی خود را بر دوش بگیرند، قطعا واشنگتن از آن استقبال میکند.اما با این حال، آمریکا همچنان اهرمهای نفوذ خود را حفظ میکند تا در بزنگاههای حساس، نقشی تعیینکننده داشته باشد. لذا این توافق بیشتر مکمل راهبرد آمریکا تلقی میشود تا جایگزین آن...۶- پیچیدگیهای درون اردوگاه عربی و منطقهایواکنش کشورهای منطقه به این پیمان یکسان نخواهد بود.◍امارات نسبت به حضور امنیتی ترکیه در خلیجفارس محتاط است و آن را رقیبی برای نفوذ خود میبیند. بنابراین افزایش نقش ترکیه در خلیجفارس برای امارات خبر خوشی نیست.◍قطر احتمالاً از این ترتیبات برای افزایش موازنه و حفظ نقش میانجی میان بازیگران استفاده میکند، نه پیوستن به یک صفبندی تنشآفرین یا ضدایرانی.◍کویت و بحرین بیشتر تابع محاسبات امنیتی و رابطه با ریاض خواهند بود، هرچند کویت سنتاً بر تنشزدایی تأکید میکند اما جنگ ایران و امریکا آسیبپذیری و ضعفهای امنیتی و نظامی این کشور کوچک را مشخص کرده و قطعا برای احساس امنیت بیشتر به این پیمان نگاهی آیندهنگرانه خواهد داشت.◍مصر هم اگرچه از گسترش نفوذ ترکیه نگران است اما اگر این معماری امنیتی، منافعش را تامین کند به آن میپیوندد. (البته وزیرخارجه ترکیه گفته که مصر علاقمند به پیوستن پیمان مکه است).◍سوریه نیز اگرچه عملاً خارج از مدار طبیعی این پیمان قرار میگیرد اما به هر حال سوریهی الجولانی تابعی از سباستهای ترکیه است...⭕️به هر حال، پیمان امنیتی عربستان، پاکستان و ترکیه را باید نشانهای از تلاش عربستان برای بازتعریف سیاست امنیتی خود دانست، نه محدودیتی برای نقش ایران در معادلات منطقه.🔺این توافق برای تبدیلشدن آن به یک ائتلاف نظامیِ منسجم با موانع جدی روبهروست و در نهایت، آنچه سرنوشت آنرا تعیین میکند، میزان همگرایی منافع آنها در زمان ایجاد بحران خواهد بود.✍ #حسن_باویر#ژئوپلیتیک_رسانه@Dr_bavir


