دنیای سینما:چرا مردم دیگر پای تلویزیون نمینشینند؟ پاسخ را الگوریتمها میدهندجمیله عطائی چرا مردم…
انتشار: 2026/08/05 17:31 UTCدریافت: 2026/08/07 04:45 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 04:45 UTC
دنیای سینما:چرا مردم دیگر پای تلویزیون نمینشینند؟ پاسخ را الگوریتمها میدهندجمیله عطائی چرا مردم دیگر پای تلویزیون نمینشینند؟ پاسخ را الگوریتمها میدهندسالهاست با انتشار هر گزارش تازه درباره افت مخاطبان تلویزیون، یک جمله تکرار میشود: «مردم دیگر تلویزیون نمیبینند.» اما آیا واقعاً چنین است؟ پژوهشهای جدید نشان میدهد مسئله، کاهش علاقه مردم به تصویر نیست؛ بلکه تغییر شیوه مصرف محتواست. مخاطب از تلویزیون فرار نکرده، بلکه خانه رسانهای خود را عوض کرده است.تلویزیون هنوز زنده است، اما دیگر تنها نیستمقالهای که بهتازگی در نشریه معتبر Frontiers in Communication منتشر شده، یکی از مهمترین دلایل کاهش مخاطبان تلویزیون را نه شبکههای اجتماعی، بلکه تغییر ساختار توزیع محتوا میداند.نویسندگان مقاله معتقدند مدل سنتی تلویزیون بر یک اصل استوار بود؛ همه مخاطبان، در یک ساعت مشخص، یک برنامه مشخص را تماشا میکردند. اما ظهور پلتفرمهای استریم، این الگو را دگرگون کرده است.امروز دیگر مخاطب منتظر ساعت ۹ شب نمیماند. او تصمیم میگیرد چه چیزی را، چه زمانی و روی چه دستگاهی تماشا کند.الگوریتمها جای کنداکتور را گرفتهاندیکی از مهمترین یافتههای این پژوهش، نقش الگوریتمهای پیشنهاددهنده است.در گذشته، مدیران شبکههای تلویزیونی تصمیم میگرفتند چه برنامهای در چه ساعتی پخش شود. اما امروز این تصمیم را الگوریتمها میگیرند؛ الگوریتمهایی که بر اساس سابقه تماشای هر کاربر، سلیقه او را تحلیل میکنند و محتوایی متناسب با همان علایق پیشنهاد میدهند.به بیان ساده، تلویزیون برای همه یک نسخه واحد میپیچد، اما نتفلیکس، یوتیوب یا دیگر پلتفرمها برای هر مخاطب، یک جدول پخش اختصاصی میسازند.مخاطب کم نشده؛ پراکنده شده استشاید مهمترین نتیجه این پژوهش همین باشد.برخلاف تصور رایج، میزان مصرف محتوای ویدئویی کاهش پیدا نکرده است؛ بلکه مخاطبان میان دهها پلتفرم، شبکه اجتماعی و سرویس استریم تقسیم شدهاند.اگر زمانی میلیونها نفر یک مسابقه یا سریال را همزمان از تلویزیون دنبال میکردند، امروز همان مخاطبان، همان زمان را میان نتفلیکس، یوتیوب، تیکتاک، اینستاگرام، فیلیمو، فیلمنت یا دیگر سرویسهای آنلاین تقسیم کردهاند. آینده تلویزیون در شخصیسازی استپژوهشگران این وضعیت را به اصطلاح «نئوژنرالیسم الگوریتمی» توصیف میکنند؛ مدلی که در آن، پلتفرمها همچنان به دنبال جذب مخاطب گسترده هستند، اما این کار را نه با یک برنامه مشترک، بلکه از طریق تجربهای کاملاً شخصیسازیشده انجام میدهند.به همین دلیل، رقابت امروز دیگر میان تلویزیون و اینترنت نیست؛ بلکه میان مدل پخش خطی و مدل پخش مبتنی بر انتخاب مخاطب است.تلویزیون برای بقا چه باید بکند؟اگر یافتههای این پژوهش را بپذیریم، بازگرداندن مخاطب با افزایش تعداد برنامهها یا تغییر ساعت پخش به تنهایی ممکن نیست.تلویزیون برای رقابت در عصر دیجیتال، ناگزیر است تجربه کاربر را بازتعریف کند؛ از شناخت دقیقتر مخاطب و تولید محتوای متناسب با نیازهای او گرفته تا توسعه پلتفرمهای آنلاین، تعامل بیشتر با کاربران و استفاده از فناوریهای هوشمند در پیشنهاد محتوا.شاید وقت آن رسیده باشد که به جای پرسیدن این سؤال که «چرا مردم تلویزیون نمیبینند؟»، سؤال دیگری مطرح کنیم: چرا مردم ترجیح میدهند محتوای تصویری را در جایی غیر از تلویزیون ببینند؟پاسخ این پرسش، آینده صنعت رسانه را مشخص خواهد کرد. مخاطب از تصویر فاصله نگرفته است؛ او تنها رسانهای را انتخاب کرده که اختیار بیشتری به او میدهد. در عصر استریم، برنده کسی نیست که بیشترین برنامه را تولید کند؛ برنده، رسانهای است که بهتر از دیگران، مخاطب خود را بشناسد./ هفت رخمنبعFrontiers in Communication (2026)Algorithmic Neogeneralism in Streaming Platforms: Recommender Systems and Contentt.me/donyayecinemahttp://donyayecinema.ir

